امروز نفسهاي پوشاك توليد داخلي در سالي كه به نام توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني نامگذاري شده در سايه مدگرايي، برندبازي و تبمارك به شمارش افتاده است و اين واقعيت تلخي است كه با رفتن به بازار لباس به آن پي خواهيد برد. واقعيتي كه نشان ميدهد ديگر تنها تهراننشينان پيشتاز عرضه مد و برندبازي نيستند و در ديگر شهرهاي كشور نيز شاهد رواج مدگرايي در ميان جوانان هستيم.متاسفانه امروز مارك بازي و مدگرايي به يك معضل بزرگ اجتماعي در ميان نوجوانان و جوانان تبديل شده و اين تب فراگير سبب گرديده آنها براي خريد لباسهايي با برند خارجي تا چندين برابر قيمت پول بپردازند اما چنانچه همين لباسها با مارك ايراني عرضه شده باشد خواهاني ندارد. مردم ميگويند وضعيت موجود به دليل شتاب گرفتن استفاده از ماهواره و اينترنت در كشور و گرايش روزافزون به دنياي مد و لباسهاي غربي بوجود آمده و وضعيت پوشش و ظاهر افراد را دستخوش تغيير و دگرگوني كرده است بطوريكه كم كم و به مرور زمان مدهاي جديد غربي جايگزين پوششهاي متداول جامعه شده و ميشود.
شلوارهاي جين تنگ و تيشرتهاي مدلدار كم كم جاي شلوارهاي پارچهاي و پيراهنهاي معمولي را ميگيرند عدهاي سودجو هم كه بازار پوشاك كشوررا براي ورود اينگونه لباسها مستعد ديدهاند به ورود لباسهاي مدلدار با طرحهاي سخيف اقدام نموده بطوريكه تيشرتهايي با مدلهاي شيطانپرستي، آستينهاي سه ربع و يقهباز بصورت قاچاق وارد كشور ميشود.
سودجويان هم اقدام به كپيبرداري كرده و طرحهايي همچون عكس خوانندگان غربي و كلماتي به زبان لاتين را روي تيشرتها حك و روانه بازار مينمايند.
سودجويان ديگري نيز هستند كه از طريق قاچاق، بسياري از لباسهاي خارجي را به شكل عمده و با قيمت اندك وارد كرده و پس از چسباندن ماركهاي خارجي آن را به عنوان جنس ماركدار واورجينال به فروش رسانده و سود هنگفتي به دست بياورند، ماركهايي مانند ديزل، شانل و گوچي كه هر كدام هزار تومان خريد و فروش ميشود با چسباندن به شلوارهاي ترك 15 هزار توماني، اين شلوارها را در بازار 100 تا300 هزار تومان به فروش ميرسانند، و اين طبيعي است. زمانيكه يك نوع پوشش خاص در تركيه كه جريان مد در ايران را هدايت ميكند رواج مييابد، فروشنده و توليد كننده داخلي نيز در گسترش آن نقش مهمي ايفا ميكند فروشندهايراني با يك سفربه تركيه و آوردن پوشاك قاچاق به داخل كشور به راحتي آنرا در اختيار بوتيكهاي بالاي شهر قرار داده و اين نوع پوشاك در آن جا بفروش ميرسد و بعد هم توليد كننده داخلي وارد گود شده با الهام گرفتن از مدلهاي تركيهاي شروع به توليد و يا به عبارتي كپيبرداري ميكند و اينجاست كه مسئله مارك و مارك چسباندن اهميت خود را پيدا نموده و يك لباس تنها با چسباندن يك مارك به يك پوشاك توليد تركيهاي تبديل ميشود.
متاسفانه در اين آشفته بازار هم بسياري از اجناس چيني به صورت قاچاق وارد كشور شده و با چسباندن يك مارك، برنددار شده و به مشتري قالب ميشود اين كار تا جايي پيش ميرود كه ديگر نميتوان مطمئن شد لباسي كه تحت عنوان يك برند معروفبه مشتري عرضه ميشود اصل است يا تقلبي! قطعاً برخي از ما با موضوع برند و مارك آشنا نيستيم ولي مطمئناً اكثر جوانان امروزي به ويژه در كلانشهرها از جمله تهران با اين موضوع آشنايي كامل دارند.
اين گروه ميگويند برند، تضميني به مشتري ميدهد كه اين لباس از مرغوبترين جنس تهيه شده است. اما در كشور ما برندهاي اسم و رسمدار كم بوده و تعدادشان حتي به تعداد انگشتان يك دست هم نميرسند و اين موضوع است كه جوانان را به سمت برندهاي خارجي سوق داده است. تب مد در ميان دختران و پسران تفاوتي ندارد در هر بوتيك و پاساژي ميتوان تعدادي از جوانان كه تنها به دنبال لباسهاي ماركدار هستند را مشاهده كرد.
يك جوان24 ساله كه براي خريد لباس به بازار مراجعه كرده ميگويد: از پوشيدن لباسهاي مد روز بدم نميآيد اما لباسهاي برنددار را كمتر ميتوانم بخرم.
وي علت آنرا گراني لباس برنددار ذكر كرده درعين حال ميگويد: لباسهاي ماركدار در بازار با قيمت پائينتر هم يافت ميشود كه بسيار ارزانتر از لباسهاي ماركداري است كه در بعضي از بوتيكهاي بالاي شهر عرضه ميشود.
جوان ديگري كه خريدار شلوار و تيشرتهاي مد روز از بالاي شهر است ميگويد: ماركدار بودن برايم بيشتر اهميت دارد، ممكن است لباسي 10 هزار تومان هم ارزش نداشته باشد ولي به خاطر ماركش حاضرم 150 هزار تومان بابت آن پول پرداخت كنم.
يك فروشنده لباسهاي مد روز هم مشتريان خود را به دو دسته تقسيم ميكند. وي ميگويد: يك دسته جوانان پولدار هستند كه پول خرج كردن براي آنها يك نوع تفريح به حساب ميآيد، آنها داراي خانوادههاي ثروتمندي هستند كه اغلب به اتفاق دوستانشان براي خريد ميآيند و تنها مارك لباسها برايشان مهم است - به گفته اين فروشنده اين جوانان پولدار حاضرند حتي تا چندين ميليون تومان هم براي خريد لباس هزينه كنند.
به گفته اين فروشنده دسته دوم جواناني هستند كه با حقوق و پساندازشان خريد ميكنند. آنها هم حاضرند براي خريد يك شلوار و لباس حداقل 400 هزار تومان پول بدهند.
اما فردي كه نمايندگي يكي از ماركهاي لباس را دارد ميگويد: در بازار ايران جنسهاي مشابهاي با مارك داخلي عرضه ميشود ولي در بين جوانان طرفدار آنچناني ندارد.
وي ميگويد: بوتيكها و پاساژهاي بالاي شهر پيشتر پاتوق ماركبازهاست، آنها بابت خريد يك كيف 300 هزار تومان و يك شلوار 400 هزار تومان پول پرداخت ميكنند و تنها مارك برايشان مهم است و كيفيت پارچه اصلاً مهم نيست.
فروشنده ديگري كه در بوتيك بالاي شهر اقدام به فروش لباسهاي ماركدار خارجي ميكند ميگويد در تعدادي از بوتيكها و پاساژهائي لباسها با قيمتهاي بالا عرضه ميشود و به همين دليل مشتريان مخصوص خودشان را دارند.
وي ميافزايد: قدم گذاشتن به داخل اينگونه بوتيكها كه به قول خودشان لباسهايي با برندهاي اصلي را عرضه ميكنند كار هر شهروندي نيست و هزينه آن بسيار سنگين است.
اين فروشند درعين حال ميگويد: لباسهايي تحت عنوان برند معروف اما باقيمت ارزانتر نسبت به بوتيكهاي بالاي شهر هم عرضه ميشود كه جنس آنها جنسي است كه تنها نام يك برند معروف روي آنها نصب شده است.
باورش واقعا سخت است در تهران افرادي را ميتوان يافت كه براي خريد يك جفت كفش حتي 3 ميليون تومان و حتي بيشتر هم پرداخت كنند. يكي از فروشندگان مغازه كيف و كفش ميگويد: اگر چنين افرادي نبودند كه بابت كيف و كفش اين همه پول پرداخت كنند دليلي نداشت كه ما براي آنها جنس سفارشي از كشورهاي اروپايي وارد كنيم.
اين فروشنده ميافزايد: اكثر مشتريان ما از ثروتمندان هستند، گاهي فرزندان سفرا و ديپلماتها هم هستند، در بين مشتريان جواناني هم ديده ميشوند كه به دليل مارك بازي براي خريد تيشرت، كيف و يا كفش مراجعه ميكنند.
اكثر فروشندگان امروز معتقدند كه بسياري از پوشاك، كيف و كفشهاي موجود در بازار از كشور چين وارد ميشود. اما به اين دليل كه مارك و برند و مدگرايي جوانان و نوجوانان ما را اسير خود كرده آنها بدور از هرگونه آگاهي حاضرند تن به پرداخت هر هزينهاي بابت حتي اجناس دست چندم چيني با توهم خوش پوشي بدهند. و متاسفانه به دليل همين رواج لباسهاي خارجي در ميان قشر جوان و خريد اينگونه لباسها آنهم از نوع ترك، بازار لباسهاي توليد داخلي دچار ركود شده كه در اين ميان توليد كنندگان داخلي با توسل به ترفندهايي از جمله خريد برندهاي معروف جهاني از بازار و چسباندن آنها به لباسهاي داخلي، پوشاك خود را به فروش ميرسانند.
در اين ميان هستند كساني كه پوشاك درجه چندم چيني را با چسباندن مارك خارجي به عنوان جنس ترك به جوانان پيرو مد و جنسهاي خارجي ميفروشند و از اين راه پولهاي كلاني به جيب ميزنند.
يك توليدكننده پوشاك داخلي كه خود بر روي مانتوهاي توليديش اين ترفند را بكار بسته ميگويد: متاسفانه امروز به دليل اينكه جوانان ما به دنبال مد هستند و پوشاك ترك را پسند ميكنند مجبوريم بر روز مانتوهاي داخلي يك مارك ترك بچسبانيم. وي در مورد علت اين كار ميگويد: مشتري با ديدن مارك تركيه بر مانتوي داخلي آن را بهتر ميخرند.
يك توليدكننده تيشرت كه وي هم به دليل ترس از عدم فروش توليدات خود مبادرت به چسباندن مارك خارجي ميكند با اشاره به اينكه بسياري از توليد كنندگان داخلي اقدام به كپي زدن از طرحهاي خارجي ميكنند و اين به دليل ترس از فروش نرفتن توليداتشان است ميگويد: تعداد زيادي تيشرت توليد داخلي با الياف درجه يك به علت ايراني بودن روي دستم مانده و فروش نميرود.
به گفته اين توليدكننده داخلي، قيمت توليد داخلي از لباسهاي خارجي ارزانتر و كيفيت كار نيز بسيار بالا است اما متاسفانه امسال كه سال توليد ملي و حمايت از كسب و كار ايراني است از توليد داخلي حمايت نميشود درد دلهاي يك كارخانهدار كه مبادرت به توليد پوشاك مينموده و مدتي است به دليل مشكلات اقتصادي و ركود بازار داخلي، كارخانهاش دچار تعطيلي شده شنيدني است كه در مورد اين آشفته بازار پوشاك در كشور ميگويد: با كمال تاسف بايد اذعان داشت كه چينيها مدتهاست نسخه پوشاك كشور را پيچيدهاند، وقتي از او ميپرسم چگونه، ميگويد: به گونهاي كه توليدات خودشان را با عنوان برندهاي مطرح دنيا و تركيه عرضه كرده و به كشورهايي چون ايران صادر ميكنند و اين اجناس كه در مقايسه با پوشاك داخلي از كيفيت پائينتري برخوردار است با استقبال جوانان مواجه شده و در نتيجه صنعت پوشاك داخلي و كارخانجات نساجي را به نابودي ميكشاند.
به گفته اين كارخانهدار اگر مشتري بخواهد لباس را از برندهاي معروف جهان تهيه كند بايد هزينه بسيارز را متحمل شود اما چين اجناس خود را تحت عنوان اين برندهاي معروف توليد كرده و به ايران صادر ميكند كه مشتري براي خريد آن هزينه بسيار كمتري را در مقايسه با برند اصلي ميپردازد.
وي ميافزايد: جوان ايراني باز هم ترجيح ميدهد تا جنس چيني را كه فقط برند معروف بر آن نصب شده ولي كيفيت چنداني ندارد خريده و به اين ترتيب در ميان دوستان و آشنايان سري بالا كند و با افتخار بگويند كه من لباس ماركدار ميپوشم!.
يك طراح لباس هم با اشاره به تبليغ برندهاي خارجي ميگويد كه توليدكننده داخلي براي فروش اجناس چيني به استفاده از ماركهاي معروفي كه به قيمت ارزان از بازار ميخرد متوسل شده و ميشود.
اين طراح لباس هم چنين با اشاره به اينكه برخي از توليد كنندگان داخلي، مارك برندهاي معروف يا ترك را به صورت دانهاي 500 تا 1000 تومان از بازار خريداري و بر روز البسه توليد داخلي ميچسبانند و به مشتري ارائه ميدهند ميگويد:
در چنين وضعيتي كه كالاي قاچاق در حال نابود كردن صنعت پوشاك كشور است بايد براي حمايت از توليدات ايراني و جذب جوانان به سمت استفاده از مدلهاي بومي راهكاري را اتخاذ كرد، جوانان ايراني در حالي به مدلهاي خارجي روي ميآورند كه كشورهايي همچون تركيه براي در دست گرفتن بازار پوشاك ايران برنامهريزي كرده است.
در مورد تب مدگرايي در بين نوجوانان و جوانان روانشناسان چنين ميگويند كه مد، امروز به يك معضل اجتماعي در بين جوانان ما تبديل شده است. اين افراد براي اينكه از ديگر همسالان خود عقب نمانند حتي در برخي از موارد تمام پسانداز يا حقوق يك ماهه خود را براي خريد لباس به صرف داشتن مارك خارجي هزينه ميكنند، البته اين افراد هيچگاه توجهي به نوشتهها و يا زيبايي لباس ندارند و هر چه مد شود را ميپوشند. اين روانشناسان معتقدند كه بين لباس خارجي با كيفيت ماركدار و لباسهايي كه تنها مارك دارند تفاوت زيادي است، متاسفانه جوانان ما نيز بيشتر ماركدار بودن توجه دارند كه اين مسئله ناشي از كمبود توجه است، فرد با خريد اينگونه لباس ميخواهد كه بيشتر جلب توجه كند.
و اما گفته ميشود وزارت ارشاد و وزير مربوطه آن گفتهاند كه در حوزه مدهاي بومي بايد لباسهايي را طراحي و ارائه كنيم كه علاوه بر بهبود وضعيت پوشش در جامعه، كشور را از مدلهاي خارجي بينياز كند چرا كه غربيها در تلاش هستند تا فرهنگ بدحجابي را به جوانان ايراني القا كنند.
به هر حال در شرايطي كه صنعت پوشاك كشور از مشكلات متعددي رنج ميبرد و ورود كالاي قاچاق و نبود برند سازي در داخل كشور مهمترين تهديدات پيش روي پوشاك ايراني است و تب مد و برند بازي به ميان كودكان و نوجوانان و جوانان سرايت كرده و به يك اپيدمي در ميان دختران و پسران تبديل شده شايد بتوان به جرات اعلام نمود در صورت حمايت از توليدات داخلي و ارتقاي كيفيت و توجه به تنوع پوشاك داخلي، تب خريد لباسهاي به اصطلاح ماركدار و اورجينال خارجي فروكش كند و اين شدني نيست مگر اينكه با تشديد نظارت بر واردات البسه و حمايت از توليدكننده داخلي به رونق بازار داخل و در عين حال فراگير شدن پوششهاي متناسب با فرهنگ ايراني اسلامي كمك نمود.
* براي برخي افراد، ماركدار بودن لباس حرف نخست را ميزند
* اين روزها تب مدگرايي به قدري در ميان برخي از جوانان اوج گرفته كه ديگر تنها تهراننشينان پيشتاز عرصه مد نيستند و حتي در ديگر شهرهاي كشور نيز شاهد رواج مدگرايي در ميان جوانان هستيم.
* تنها با چسباندن يك مارك، لباس ايراني تبديل به تُرك ميشود
* نسخه پوشاك ايراني توسط چينيها پيچيده ميشود
* در حال حاضر گرايش به پوشاك خارجي در ميان جوانان ايراني به حدي اوج گرفته است كه توليدكنندگان داخلي براي فروش اجناس خود به ترفندهاي مختلفي متوسل ميشوند
* امروز كالاي قاچاق در حال نابود كردن صنعت پوشاك كشور است
* بايد براي حمايت از توليدات ايراني و جذب جوانان به سمت استفاده از مدلهاي بومي راهكاري را اتخاذ كرد
* امروز با چسباندن ماركهاي مطرح دنيا كه هر كدام هزار تومان خريد و فروش ميشود به شلوارهاي تٍُرك 15 هزار توماني، اين شلوارها را در بازار 100 تا 300 هزار تومان به فروش ميرسانند
* بوتيكها و پاساژهاي بالاي شهر بيشتر پاتوق ماركبازهاست و آنها بابت خريد يك كيف 300 هزار تومان و شلوار 400 هزار تومان پول پرداخت ميكنند
* ورود كالاي قاچاق و نبود برندسازي در داخل كشور مهمترين تهديدات پيش روي پوشاك ايراني است