بوستان حجاب

آیات زیادی از کلام الله مجید به حضرت فاطمه(سلام الله علیها) اشاره دارد که سوره کوثر از جمله آنهاست. این سوره مبارکه از اعطای کوثر که همان وجود مبارک حضرت زهرا(سلام الله علیها) است به پیامبر بزرگوار اسلام(صلی الله علیه وآله) خبر می دهد.(إِنَّا أَعْطَیْنَاكَ الْكَوْثَرَ)

درباره ویژگی ها و آداب رفتاری حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) روایات زیادی وجود دارد که به برخی از آنها اشاره می شود.

پیغمبر اكرم (صلی الله علیه وآله) به اصحاب خود فرمود :به من بگویید كه چه چیزی برای زنها از همه چیز بهتر است، اصحاب همگی ساكت ماندند، امیرالمومنین به خانه آمد و فاطمه (سلام الله علیها) را از گفتار رسول خدا(صلی الله علیه وآله) آگاه كرد، آن حضرت فرمود: چرا نگفتی بهترین چیز برای زنان این است كه مردی او را نبیند و او مردی را نبیند. چون امیرالمومنین(علیه السلام) مراجعت كرد و رسول خدا (صلی الله علیه وآله) را آگاه نمود پیامبر اعظم فرمود: "فاطمة بضعة منی".

استاد شهید علاّمه مطهّری می‏نویسد: «وظیفه پوششی كه اسلام برای زنان مقرّر كرده است،

به این معنی نیست كه آنها از خانه بیرون نروند، زندانی كردن و حبس زن در اسلام مطرح نیست... پوشش زن در اسلام این است كه زن در معاشرت خود با مردان، بدن و موی خود را بپوشاند، و به جلوه‏گری و خودنمایی نپردازد، آیات مربوطه همین معنی را ذكر می‏كند، و فتوای فقهاء هم مۆیّد همین مطلب است» (مرتضی مطهّری  مسأله حجاب، چاپ جدید، ص79)در این مقاله به سیره ارجمند حضرت زهرا(سلام الله علیها) در زمینه پوشش اسلامی نگاهی می ‏افكنیم.

حضرت زهرا(سلام الله علیها) ، آن بانوی بسیار بزرگ جهان، با این كه حریم عفاف و حجاب را به طور كامل رعایت می‏كرد، در عین حال، در بحرانی ‏ترین حوادث سیاسی و اجتماعی، حضور و ظهور داشت.

درباره حضور حضرت زهرا(سلام الله علیها وآله) در جامعه و گفتگوى حضرت با مردان، خبرهاى متعددى رسیده، مثلاً در بعضى روایت‏ها نقل شده كه حضرت براى گرفتن حقوق پایمال شده‏ى خود به نزد دستگاه حكومتى وقت مى‏رود و از حقوق خود و فرزندانش دفاع مى‏نماید. یا در خبر دیگرى مى‏خوانیم حضرت براى ایراد خطبه در مسجد حضور مى‏یابند و خطبه‏اى معروف بیان مى‏كنند كه تاریخ‏نویسان آن را ثبت و ضبط نموده‏اند. یا بعضى اخبار حاكى از آن است كه حضرت با بعضى صحابه پیامبر گفتگوهایى داشته است.

در این نوشتار به گوشه ای از سخنان دو عالم بزرگ و فرهیخته زمان ما پیرامون شخصیت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها خواهیم پرداخت.

آیه الله جوادی آملی

وجود مبارک صدیقه کبرا فاطمه زهرا (سلام الله علیها) سیره و سنتی دارد که معرف هویت اوست؛ چون این ذات پر برکت همانند سایر ذوات قدسی همتای قرآن کریم‌اند و قرآن کریم عباراتی دارد، اشاراتی دارد، لطایفی دارد، و حقایقی؛ چه اینکه از امام حسین (علیه‌السلام) و امام صادق (سلام‌الله‌علیه) رسیده است که قرآن به چهار بخش تقسیم می‌شود، چهار درجه دارد: یک درجه‌‌اش برای توده مردم است به نام عبارات قرآن؛ برتر از آن اشارات قرآن است و والاتر از آن لطایف قرآن است و قله قرآن حقایق قرآن است که مخصوص انبیاست. صدیقه کبرا هم که از ذوات قدسی عترت (علیهم‌الصلاة و علیهم‌السلام)اند،

در اين دنياي اسرارآميز، زميني است که همه ارزش آن به يک شهر است و همه بهاي آن شهر، به يک خانه است. کلبه اي که باب شهر علم و خيرة النساء العالمين به آن شرف حضور بخشيده اند. هر روز صبح، پيامبر اسلام (ص) بر خانه اي در مدينه وارد مي شدند و دسته گلهاي سلام را تقديم اهل آن مي نمودند.

اهل آن خانه چه کساني بودند و چه رازي در آن خانه نهفته بود، که ارزشمندترين انسانهاي دنيا، براي آن، اين همه عظمت قائل بودند؟

علي (ع) او که بايد از درب ولايتش وارد شهر علم نبي شد. فاطمه (س) هم او که دلدادگان کويش از آتش گمراهي، رهايي يافته اند. حسنين عليهما السلام، همانها که آقا و سيد دلهاي بهشتي مؤمنانند. و زينبين عليهما السلام، همان ستارگان پر فروغ دامان زهرا (س) و ماجرا از اينجا شروع شد که:

مگر ما از فاطمه و علی چه می خواهیم؛ مگر جز این است که باید زهرا (س) را الگوی زندگیمان قرار دهیم،
مگر جز این است که باید دردمان درد فاطمه (س) باشد، مگر جز این است که باید زهرا (س) را یاری کنیم، مگر جز این است که باید فرزندش مهدی (عج) را یاور باشیم، مگر جز این است که باید با فرهنگ فاطمی زندگی کنیم، مگر جز این است که باید مواظب اعمالمان باشیم، مگر جز این است که باید گناه نکنیم... جز این است؟
مگر جز این است که زمانی نفاق گروهی باعث مخفی ماندن قبر مادرمان شد و اکنون گناه ما بانی غیبت فرزندش...!
امروز، الان، اینجا، غروب فاطمیه و غروب فاطمه، غروب زندگی اش...
اما فردا، آنجا، طلوع، زندگی و ما و من و تو خواهرم و ...
چقدر نامردم اگر فردا، چقدر نامردم اگر فردا، تار مویم را ببینند کسانی که نباید ببینند...
چقدر نامردم اگر فردا، نه تنها فردا، پس فردا و هر روز و هر زمان... چادرم را برای حتی لحظه ای از خودم جدا کنم...
چقدر نامردم اگر فردا، نگاه هوس آلوده ی بینندگانم را پاسخ دهم...
چقدر نامردم اگر، حیای فاطمه (س) را به ارث نبرم... چقدر نامردم اگر، حجابم فاطمی نباشد...
یا زهرا؛ مادرجان، تا حداقل کاری که می توانم – که همان حفظ حجابم است – با افتخار انجام دهم...
مادر جان؛ روزگار ما با روزگار شما فرقی ندارد، مرا هم به خاطر چادرم سرزنش می کنند... مرا هم از خود می رانند، فقط به خاطر چادرم....
مادرم کمکم کن تا چادرم را محکم بگیرم و از چادرم محکمتر اعتقاداتم را...
زهرا جان؛ مادر جان؛ کمکم کن تا تحمل گرمای هوا و سرمای سرزنش های اطرافیانم را داشته باشم.
کمکم کن تا حجابم فاطمی باشد، کمکم کن تا حیا و عفتم فاطمی باشد، کمکم کن تا فاطمه (س) الگویم باشد...
کمکم کن تا حجابم فاطمی باشد؛ همین مرا بس است اگر حجابم فاطمی باشد...

اگر چه عمر شریفه حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) از هجده سال تجاوز نكرد، اما در ابعاد مختلف زندگی می تواند الگوی مناسبی برای بانوان باشد. از جمله موارد می توان در مورد حجاب ایشان الگو پذیری داشت. با توجه به منابع تاریخی، پیرامون حجاب حضرت می توان مواردی را به شرح ذیل نام برد:

حضرت در امر حجاب بسیار مواظبت می نمودند، تا آنجا كه در مقابل افراد نابینا هم بی مبالاتی نداشتند، مرد نابینایی وارد منزل ایشان شد. حضرت برخاستند و به اتاق دیگر رفتند. پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: دخترم! این مرد نابیناست.

حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) فرمودند: پدر اگر چه او مرا نمی بیند، ولی من كه او را می بینم و او بوی من را استشمام می كند....

همچنین تا آنجایی كه ضرورت نداشت، حضرت از خانه خارج نمی شدند. حتی زمانی هم كه حضرت برای ایراد خطبه وارد مسجد شدند و برای احقاق حق و ابطال باطل سخن رانی كردند در عین حفظ حریم و عفت بودند. حضرت امام حسن علیه السلام در كیفیت این حضور حضرت در جمع می فرمایند:

مادرم روسری بر سر نمود و چارقد بلند خود را پوشید ... در حال راه رفتن بگونه ای بود كه

لباسش به پا گیر می كرد (كنایه از این كه پوشش كامل رعایت شده بود.) ... او در

میان زنان انصار از خانه خارج شد... همچون حضرت رسول صلی الله علیه و آله و

سلم با وقار و متانت حركت می نمود ...

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:
وقتی دخترم، فاطمه، وارد صحرای محشر شود، لباسی از کرامت بر تن دارد که با آب حیات شستشو داده شده است و تمام مردم، حیرت‌زده به او می‌نگرند. سپس هزار حله‌ی* بهشتی برای او حاضر می‌شود که بر هر کدام از آنها به خط سبز نوشته شده:
« دختر محمد را به بهترین صورت و هیأت و با عزت تمام وارد بهشت کنید.»
سپس او را همچون یک عروس وارد بهشت می‌کنند.

منبع :بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۲۲۱، ح ۶٫

بهترین الگویی که می‌توان برای زنان مسلمان به تصویر کشید، حجاب بانوی عالمیان حضرت صدیقه‌کبری علیهاالسلام است که در برخی روایات چنین آمده‌است؛

ـ آن‌گاه که برای دفاع از حق غصب شده خود به مجلس ابوبکر می‌رفت «لاثت خمارها علی راسها و اشتملت جلبابها»؛ حضرت روسری خود را سرکرد و چادرش را پوشید. (بحارالانوار/218/29)

ـ وقتی می‌خواست به طرف خانه پدرش از منزل خود خارج شود «فتجلبت بجلباب ها و تبرقعت ببرقع ها و ارادت النبی»؛ «چادرش را سر نمود و روبندش را انداخت و به طرف منزل پیامبر حرکت نمود».

ـ امام صادق علیه‌اسلام: «لاینبغی للمراة ان تجمر ثوبها اذا خرجت من بیتها»؛ شایسته نیست یک زن مسلمان وقتی از خانه‌اش خارج می‌شود لباس‌های خودش را زینت دهد. (وسائل‌الشیعه161/20)

بنابراین بانوان مسلمان پیشوایی را چون فاطمه زهرا را دارند که حتی از شخص کور هم خودشان را می‌پوشاند و چادر یا پوشش سرتاسری سیره همیشگی آن حضرت بود و الگویی دیگری چون حضرت زینب را در فراروی خود دارند، مبادا از پیروی این حضرات دست برکشند و فریب یک سری القائات پوچ و بی اساس را خورده و در این مسلمات دینی و سنن اسلامی شک و تردید به خود راه دهند و متوجه باشند که یکی از نگرانی‌های اصلی امام زمان همین مساله حجاب و عفت زنان است، زیرا در دعاهای همیشگی خود وقتی می‌خواهند، زنان امت را دعا کنند تنها انگشت روی همین مسأله می‌گذارند.

فرازی از دعای امام‌زمان عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف: «...و علی النساء بالحیاء و العفة»؛ «و پروردگارا! به زنان امت من حیا و عفت ارزانی دار»؛ پس مبادا دل امام زمان را بیازاریم و با برداشتن حجابی از روی سر و یا با بدحجابی خود دشمنان دین خدا را یاری سازیم. (مفاتیح‌الجنان/116/1)

چادری ها زهــــــــرایی نیستند!

اگر پهلویشان درد دین نداشته باشد...

چادری ها زهـــــــــرایی نیستند!

اگر لبشان ذكر غریب مادر نداشته باشد...

چادری ها زهـــــــــرایی نیستند!

اگر دستشان قباله ی فدك و رخشان سیلی عدو چادرشان خاك كوچه نداشته باشد...

چادری ها زهــــــــرایی نیستند!

اگر مردی برای هفت آسمان خالق یكتا نداشته باشند...

چادری ها زهـــــــــرایی نیستند!

اگر محسنی را برای پشت دَر، علیی را با فرق بشكافته برای محراب خونین مسجد كوفیان و حسنی را با جگر پاره پاره و قبری بی شمع برای دلدادگان بقیع و حسینی را با لبی تشنه و تنی بی سر برای آسمان خونین دل دشت كــــــربلا و زینبی را با كمر خمیده و نماز شبی نشسته و خطبه ای كوبنده نداشته باشند...

چادری ها زهــــــــرایی نیستند!

اگر زینبی را برای كربلای پسرش مهدی نداشته باشند...

چادری ها زهــــــــــرایی نیستند!

اگر ذكر لب زینبشان چیزی جز «ما رایت الا جمیلا» باشد...

چادری ها زهــــــــرایی نیستند!

اگر فرزندانی را برای امام زادگان عشق نداشته باشند... 

چادری ها زهــــــــرایی نیستند!

اگر عدو را با سیاهی چادرشان به خاك سیاه نكشانند... 

چادری ها زهــــــــرایی نیستند!

اگر سیاهی چادرشان حرمت خون شهیدان را به عالمیان ننمایاند... 

چادری ها زهـــــــــرایی نیستند!

اگر منتظـــــــــر یوسف گمگشته ای نباشند... 

چادری ها زهــــــــرایی نیستند!

اگر همتی و باكری و كاظمی و مفقودالاثری را برای راه حسین بن علی(ع) نداشته باشند.... 

چادری ها زهــــــــرایی نیستند!

اگر "سربند یا زهـــــــــــرا س" را بر پیشانی علویان خود گره نزنند... 

چادری ها زهــــــــرایی نیستند!

اگر چادرشان مجوز ورودشان به زیر خیمه ی نیمه سوخته ی "مــــــــــادر" نباشد... 

چادری ها زهــــــــرایی نیستند!

اگر فكرشان،هدفشان،راهشان،نگاهشان،عشقشان و حجابشان فاطمی نباشد...

چند روایت درباره اهمیت حجاب در نظر فاطمه زهرا علیهاسلام:
حضرت موسی بن جعفر علیه السلام از پدران گرامیش از حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام نقل فرمود که:
روزی شخص نابینایی اجازه ورود خواست. فاطمه علیهاسلام برخاست و چادر به سر کرد.
رسول خدافرمود:« چرا از او رو می‌گیری، او که تو را نمی‌بیند؟»
فاطمه عرض کرد:« او مرا نمی‌بیند، اما من که او را می بینم. و او اگر چه مرا نمی‌بیند ولی بوی مرا که حس می‌کند.»
رسول خدا فرمود:« شهادت می دهم که تو پاره تن منی.»

روزی رسول خدا از اصحاب خود پرسید:« نزدیکترین حالات زن به پروردگارش کدام است؟» اصحاب نتوانستند جواب بدهند. این سؤال به گوش فاطمه علیهاسلام رسید. فاطمه فرمود:« نزدیکترین حالات زن به پروردگارش وقتی است که در خانه اش بنشیند (و خود را در کوچه و بازار، جلو چشم نا محرمان قرار ندهد.)»
وقتی رسول خدا این سخن را شنید، فرمود:« فاطمه پاره تن من است.»

امیرالمؤمنین علیه السلام می‌فرماید: روزی رسول خدا از ما پرسید:« بهترین کار برای زنان چیست؟»
فاطمه علیهاسلام پاسخ داد:« بهترین کار برای زنان این است که مردان را نبینند و مردان نیز آنها را نبینند »
رسول خدا فرمود:« فاطمه پاره تن من است »

رسول خدا بعد از ازدواج فاطمه علیهاسلام کارها را بین او و علی علیه السلام تقسیم کرد و فرمود کارهای منزل با فاطمه و کارهای خارج از منزل با علی.
فاطمه علیها سلام می‌فرماید:« هیچ کس نمی‌‌داند من چقدر خوشحال شدم که رسول خدا مرا از ظاهر شدن در پیش چشم مردان معاف کرد.»

روزی فاطمه زهرا سلام الله علیها به اسماء فرمود:« چه بد است این تخته‌هایی که بدن مرده را برای تشییع جنازه روی آن می‌گذارند! زیرا وقتی زنی را روی آن قرار می دهند و پارچه ای بر بدنش می کشند، حجم بدن او معلوم است.»
اسماء گفت:« من که در حبشه بودم، می‌دیدم مردم آنجا تابوتی از چوب درست می‌کردند و مرده را داخل آن می‌گذاشتند.»
سپس اسماء با چوب خرما تابوتی لبه‌دار درست کرد و به فاطمه علیهاسلام نشان داد. حضرت فاطمه بسیار خوشحال شد و فرمود:« این خیلی خوب است. وقتی مرده را داخل آن قرار دهند و پارچه‌ای روی آن بکشند، دیگر معلوم نمی‌شود مرده مرد است یا زن.» و فرمود:« پس از مرگم، مرا در همین تابوت بگذارید.»

منابع:

• بحارالانوار، ج 43، صفحات 91 و 93 و 54 و 81 و 189.
• بحار/92/43 اول صفحه -
• بحار/189/43 -
• بحار1/81/43-
• بحار/54/43 -