بوستان حجاب

اهداف و آرمان هاي جامعه اسلامي به واسطه نوع نگرش و بينش آحاد اين جامعه نسبت به ديگر جوامع بشري بسيار متفاوت است. در چنين جامعه اي آنچه مدّ نظر تك تك افراد است، تنها تأمين منافع مادّي، مانند رفاه، آزادي و امنيّت صرف نيست، بلكه هدف كلّي بارور ساختن استعدادهاي انساني براي رسيدن به تعالي، تكامل، قرب حق تعالي و رسيدن به لقاي اوست كه فرمود:
اي انسان، حقّا كه تو به سوي پروردگار خود به سختي در تلاشي و او را ملاقات خواهي كرد. (انشقاق: 6)
به يقين، دست يابي به اين اهداف بلند، شرايط و زمينه هاي اجتماعي مناسبي مي طلبد. طيّ طريق در صراط كامل و فتح قلّه رفيع انسانيت، نيازمند مجهّز بودن به ابزارهاي لازم از يك سو و رفع موانع بازدارنده از سوي ديگر است. به پرواز درآوردن روح بشر براي رسيدن به كمال مطلق در جامعه اي سرشار از فساد، آلودگي و هرزگي قطعاً ميسر نخواهد بود.

تنها قانوني كه مي تواند حيات اين موجود پيچيده را اداره كند و بر همه زواياي زندگي او حكومت نمايد، قانوني است كه از طرف ذات متعالي باشد كه او را با اين همه ظرافت و دقّت آفريده است ؛ زيرا تنها اوست كه بر همه جنبه هاي پيدا و پنهان او آگاهي دارد و از همه مهم تر، ذات پاكش عين عدل و عدالت بوده، از هرگونه ظلم و تبعيض به دور است.
دين مبين اسلام، برخلاف مكتب هاي مادّي و بشري، به صورتي جامع و همه سويه به غريزه هاي بشر مي نگرد. از نظر اين مكتب الهي، سركوب اين ميل، همانند ميدان دادن بي حدّ و حصر به آن، به شدّت نكوهش و نفي شده است. دين اسلام در هر زمينه، افراط و تفريط را مردود دانسته، اين دو را شيوه جاهلان معرفي مي كند و در زمينه غريزه هاي انساني نيز، راه ميانه روي را پيشنهاد مي كند.
غريزه طالب بودن مرد و مطلوب واقع شدن و جلوه گري در زن، از تدبيرهاي دقيقي است كه بر اساس حكمت الهي، در وجود هر دويِ آنها به وديعه نهاده شده است. به اين ترتيب كه در مرحله اول، براي ارضاي مشروع و طبيعي اين دو ميل، امر مقدّس ازدواج را قرار داده و آن را از آيات و نشانه هاي الهي شمرده است.1 در احاديث نبوي و همچنين احاديث رسيده از ائمه معصومان عليهم السلام نيز در مورد ازدواج، تأكيد و تشويق هاي فراواني صورت گرفته است.

شايد به گمان برخي، چون شعله هاي اين آتش از درون مرد شعله ور مي شود، اگر قرار باشد چيزي مهار و كنترل گردد، غريزه سركش مرد است. ازاين رو، بايد در صدد سركوب اين ميل سركش دروني بر آمد.
اين عقيده تا آنجا پيش رفته كه حتّي بعضي مكتب ها و آيين ها، علاقه جنسي را امري ذاتاً پست و پليد مي دانند و برخي، توجّه به اين ميل را حتّي اگر به صورت ازدواج مشروع و قانوني باشد، موجب تباهي و سقوط به شمار مي آورند.1
اين گروه از چند نكته غفلت ورزيده اند:
1. اين ميل و كشش در وجود مرد، وديعه اي الهي و سرمايه اي براي بقاي نسل بشر و از لوازم حيات بشري است و قلع و قمع كردن آن، با انقراض نسل انسان ها مساوي بوده و با حكمت الهي و هدف آفرينش سازگار نيست.

مسئله حجاب چيست كه اين چنين بحث از برانگيزترين مسائل روز شده است؟ آيا حجاب را فقط بايد يك پوشش ديد؟ چه تاثيري مي‌تواند بر شخصيت زن بگذارد؟ يكي از صفات خداوند متعال، حكيم بودن است و حكيم بودن به معناي آن است كه هيچ‌گاه كاري را بدون دليل انجام نمي‌دهد و حكمي را بدون علت و دليل پي‌ريزي نمي‌كند. پس اينكه اين خواست خداوند است كه زن حجاب داشته باشد يك مسئله عميق است كه بايد به لايه‌هاي پنهاني و زيرين آن توجه كرد نه فقط به ظاهر آن. ‏

امام خميني (ره) در صحيفه نور مطرح مي‌كنند آنها كه زن را مي‌خواهند ملعبه مردان و ملعبه جدال‌هاي فاسد قرار بدهند خيانتكارند. زن‌ها نبايد گول بخورند. زن‌ها گمان نكنند كه اين مقام زن است كه بايد بزك كرده بيرون برود يا سرباز و لخت. اين مقام زن نيست، اين عروسك‌بازي است نه زن. زن بايد شجاع باشد، زن بايد در مقدرات اساسي مملكت دخالت بكند. زن آدم‌ساز است و مربي انسان. ‏

آري، امام بزرگوار چنين مقامي را براي زن قائل است كه حجاب براي او مانع نيست بلك وسيله‌اي براي رشد معنوي اوست و باعث مي‌شود از هجوم گناه‌ها آلوده و زهرآگين مرداني كه در قلب‌هايشان بيماري است در امان بماند و اين از نظر رواني براي خود زن لازم است. اين‌گونه راحت‌تر و بهتر مي‌تواند در جامعه حضور يابد و ما مشاهده مي‌كنيم هم اكنون در جامعه اسلامي، حجاب نه تنها مانعي براي رشد زنان نبوده بلكه به رشد معنوي آنان كمك كرده است.‏

اسلام، خوشی‌های مشروع را برای زن می‌پسندد و البته تأمین آن را در سایه‌ی عفاف می‌داند. عفاف که ثمره‌ی حجاب و پوشش است، عامل آرامش و سکون انسان و دور ماندن او از عوامل پریشانی و در نهایت، باعث رضایت وجدان است. چه بسیارند عوامل ناامنی فکری و ذهنی که عفاف، مانع بروز آن‌هاست. عفاف، موجب احساس امنیت و شرف آدمی است و باعث می‌شود که آدمی بتواند در طول حیاتش، درست فکر کند و نیکو تصمیم بگیرد.

زن به دلیل اینکه عواطف و احساسات قوی‌تری در برابر مرد دارد، از نظر روانی، نفوذپذیرتر از مرد است؛ یعنی از عوامل بیرونی، بیشتر از مرد متأثر می‌شود. این تأثر و نفوذپذیری وقتی از یک منبع، یعنی از سوی شوهر باشد، باعث می‌شود وحدت و یگانگی روانی زن حفظ شود؛ ولی وقتی زن بدون حجاب در اجتماع مردان نامحرم حاضر می‌شود، به آسانی تحت تأثیر روانی و عاطفی آنان قرار می‌گیرد و وحدت روانی او از بین می‌رود و با از بین رفتن وحدت روانی، دچار اضطراب و آشفتگی می‌شود.

به مامانم گفتم: «منم چادر می‌خوام» مامانم گفت: «نه مامان، تو خیلی کوچیکی، نمیتونی چادر رو نگه داری. بزرگ‌تر كه شدی، واست می‌دوزم». ولی من اصلاً گوشم بدهکار نبود.

درست یادمه 4 سالم بود که با مامانم توی اتوبوس نشسته بودیم و به خونه می‌رفتیم. وقتی دیدم همه خانوما چادر سرشونه، احساس کمبود شدیدی بهم دست داد. همین بود که به مامانم گفتم: «منم چادر می‌خوام» مامانم گفت: «نه مامان، تو خیلی کوچیکی، نمیتونی چادر رو نگه داری. بزرگ‌تر كه شدی، واست می‌دوزم». ولی من اصلاً گوشم بدهکار نبود. تا به خونه رسیدیم، مثل بچه‌هایی که شکلات یا بستنی میبینن و توی خیابون، چادر مامانشون رو میگیرن و می‌کشن و هی به مامانشون میگن: «واسم بخر بخر» و گریه می‌کنن، منم همین برنامه رو تا خونه پیاده کردم. البته در مورد چادر اینقدر گریه کردم که حد نداشت.

وقتی رسیدیم خونه، بابام که من رو با اون ریخت و قیافه دید، پرسید: چی شده؟ مامانم قضیه رو واسش تعریف کرد. بابام هم گفت:

یکی از مهم‌ترین ابزارهای شناختی و معرفتی انسان، چشم است. با این همه، همین چشم نیز ممکن است به یکی از مهم ترین ابزارهای شیطانی تبدیل شود و بیشترین آسیب را به انسان و خوشبختی فردی و جمعی او بزند. انسان همان طور که نسبت به خود مسئول است و باید پاسخگو در پیشگاه خداوند باشد، نسبت به اعضا و جوارح خود نیز مسئول است. همین مساله موجب شده تا احکام خاصی درباره هر یک از اعضا و جوارح در اسلام مطرح شود.
نویسنده در این مطلب به مساله نگاه و نظر در اسلام و حدود و مرزهای آن براساس آموزه‌های قرآنی پرداخته است. از نظر نویسنده عفت اجتماعی یکی از مهم ترین مباحث درحوزه نظر و نگاه است که لازم است به این حوزه توجه ویژه‌ای مبذول شود.
مسئولیت انسان در قبال اعضا وجوارح
انسان در میان آفریده‌های الهی به سبب ویژگی‌هایی چون علم، اراده، اختیار، قدرت و مقام خلافت، دارای مسئولیت‌های گوناگونی در قبال خود و دیگران است. یکی از مسئولیت‌های انسان در قبال خود و جوارح و اعضایش است. این بدان معنا خواهد بود که هر شخصی می‌بایست رفتاری ویژه را در پیش گیرد که به عهده او گذاشته شده و این گونه نیست که آزادی اثبات شده در چارچوب قدرت و اراده و اختیارش، مطلق باشد، بلکه در چارچوب محدودیت‌های عقلانی و وحیانی است.

دوستی های قبل از ازدواج به این سادگی ها دست از سر جوان بر نمی دارد.سایه اش و آثارش می ماند و او را آزار می دهد.برخی از مشکلات این دوستی ها را با هم مرور می کنیم:

1. ترس از افشای ارتباط های گذشته: جوانی كه انتظار دارد كه زندگی او سرشار ازعشق و محبت و آرامش باشد اگر در گذشته دوستی هایی داشته، همیشه نگران است كه مبادا روابط گذشته او آثار بدی در زندگی اش گذارد و هر آن احتمالافشای آن سبب بروز مشكلاتی گردد، به ویژه در بافت اجتماعی جامعه اسلامی ما.

2. بدگمانی نسبت به همدیگر : پسری كه قبل از ازدواج با افراد زیادی ارتباط داشته است به هنگام ازدواج به هر دختری نظر می كند، می پندارد او نیز با پسرهای متعددی ارتباط داشته پاك و عفیف نیست.

حال اگر جوانی با تجربه های قبل از ازدواج بخواهد كانون عشقی بر پا كند، خانواده ای تشكیل دهد، اولین مشكل او بدگمانی به همسر اوست كه نكند او هم به سان دیگر دختران از دوستان پسری برخوردار باشد. و طبعا اضطراب و ناآرامی بر زندگی او حاكم خواهد شد.

«ویل دورانت» در این زمینه می گوید: «مرد، نگران و مضطرب است كه مبادا كسی پیش از او زنش را تصرف كرده باشد، ولی این نگرانی و اضطراب در زن كمتر است».