بوستان حجاب

فقیر کسی است که دچار سختی و احتیاج است و مسکین به معنای کسی است که آنقدر در تنگنا و فشار است که از شدت نداری مجبور به خانه نشینی شده باشد. در این نوشته، میان فقیر و مسکین تفاوتی نگذاشته ایم و دقت درباره تفاوت آنها را به ژرف نگران وا می گذاریم و به سراغ وظایفی که درباره فقرا و مساکین داریم می رویم.

سفارش قرآن و پیامبران سابق

خوبی کردن به مساکین از سفارشهای قرآن و پیامبران سابق است. خوبی، به معنای عمل درست و الهی است که از نمونه های آن دادن مال به مساکین است.

النساء: 36 وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَیْئاً وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً وَ بِذِی الْقُرْبى‏ وَ الْیَتامى‏ وَ الْمَساكینِ وَ الْجارِ ذِی الْقُرْبى‏ وَ الْجارِ الْجُنُبِ وَ الصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَ ابْنِ السَّبیلِ وَ ما مَلَكَتْ أَیْمانُكُمْ إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ مَنْ كانَ مُخْتالاً فَخُوراً

یكی از پدیده‌های خطرناكی كه می‌تواند هر كشوری را به محاق تهدید و بحران ببرد، گسترش فرهنگ مجرد ماندن و دلزدگی از ازدواج است.

در حال حاضر، پدیده تجردگرایی در كشور ما هم طبق آمارهای ازدواج و طلاق و سرشماری نفوس و مسكن، رو به رشد است و اگر برای حل آن تدبیری اندیشیده نشود، می‌تواند كشور ما را با بحران جدی و آسیب‌های خطرناكی روبه‌رو سازد.

چند مدت پیش خبری درباره بالا رفتن تعداد خانه های مجردی و تمایل جوانان به داشتن زندگی مستقل از خانواده منتشر شد مطرح شدن رسمی این موضوع نشان می دهد که تعداد خانه های مجردی و تعداد جوانانی که جدا از خانواده ها زندگی می کنند، بالا رفته است نباید به این مساله از یک بعد نگاه کرد چون چنین مساله ای، مساله ساده ای نیست و عوامل مختلفی دست به دست هم داده و باعث شده اند این پدیده اجتماعی فرهنگی اتفاق بیفتد یکی از این عوامل، تغییر فرهنگی است که مهم ترین عامل نیز هست. تغییرات فرهنگی ای که در جامعه ما اتفاق افتاده، اجازه می دهد پدیده ای که تا چند سال پیش یک پدیده ممنوع بود، این روزها به چشم بخورد. تا چند سال پیش جامعه ما به سختی می پذیرفت که یک نفر بخواهد از خانواده اش بدون ازدواج جدا بشود و زندگی مستقلی در پیش بگیرد.

انتخاب همسر، سنگ زيربناي يك زندگي موفق است و بايد گفت كه اكثر شكست‌ها در زندگي مشترك، از بناگذاري نامناسب اين سنگ زيرين ناشي مي‏شود. اينكه يك زندگي شيرين پس از مدتي به تلخي و سردي مي‏گرايد، اين دريافت ويرانگر هر يك از زوجين را در متن خود دارد كه «ما اصلاً براي هم مناسب نبوديم»، يعني به اين نتيجه مي‏رسند كه در مرحله «گزينش» اشتباه كرده‏اند و گزينش مرحله‌اي است كه در سايت‌هاي همسريابي ضعيفترين شكل خود را نشان مي‌دهد.اسلام معتقد است كه جامعه‌اي سالم است كه خانواده‌هايش سالم باشند و خانواده سالم در گرو ازدواجي درست و از روي شناخت و داراي معيار‌ها و شرايط مورد نظر اسلام است لذا اسلام هرگونه ازدواجي را درست نمي‌شمارد.معيار‌هاي اسلام براي انتخاب صحيح از روي تعقل و مشورت و انتخاب آگاهانه است.امروزه در فضاي مجازي، افرادي به دنبال استفاده از سايت‌هاي همسر يابي هستند كه اغلب اين افراد، شرايط صحيح ازدواج براي آنها فراهم نيست و يا در زندگي در بحث انتخاب همسر، دچار مشكل هستند و در نهايت رو به اين سايت‌ها و فضاها مي‌آورند. در نگاه كلي اگر بتوانيم بگوييم كه يك يا دو مورد از اين سايت‌ها با نيت خيرخواهانه فعاليت مي‌كنند، اما اكثر اين سايت‌ها با هدف كسب درآمد و منافع خودشان اقدام به راه‌اندازي و فعاليت در فضاي مجازي مي‌كنند كه منافع جامعه و مردم در اين سايت‌ها جايگاهي ندارد، در كل نمي‌شود به اين فضا‌ها اعتماد كرد.

امروز جامعه ايران با افزايش شهرنشيني، تغيير در سبک زندگي، تغييرات نگرشي درون خانواده ها و... مواجه شده است.يکي از موضوعاتي که از اين تغييرات تاثير پذيرفته افزايش رابطه با جنس مخالف است که به عنوان يکي از مهم ترين تحولات اجتماعي در دهه هاي اخير به شمار مي رود و تا به امروز تحقيق جامعي در اين خصوص صورت نگرفته است.در سال هاي اخير همراه با بالا رفتن سطح تحصيلات، حضور چشمگير زنان و دختران در عرصه هاي اجتماعي، گسترش کمي و کيفي وسايل ارتباط جمعي و آشنايي جوانان با ارزش هاي غربي، اين پديده به شکلي نو ظهور و از بطن روابط بين شخصي جوانان در جامعه باز توليد شده است. فرا گيري اين پديده در ميان برخي از جوانان فارغ از چارچوب بندي هاي متعارف عرفي و ديني ناشي از رواج فرهنگ فرديت و استقلال محوري بوده و تا حدي امنيت خانواده ها را از بابت کنترل و هدايت
رفتار هاي فرزندان آسيب پذير کرده است.خانواده ها و جواناني که خود را متدين و پايبند به سنت هاي ديني و شرعي مي دانند يا علاقه دارند حريم ها را در زندگي خود حفظ کنند به خوبي مي دانند که داشتن روابط آزاد ميان دختر و پسر مشروع نيست. اسلام به دلايل منطقي و استدلال محکم اجازه نداده که دختر و پسر داراي روابط غير متعارف باشند.

پیدایش عواطف دوستانه و محبت آمیز میان زن و مرد پس از ازدواج، مهم ترین عامل استحکام و پایداری نهاد خانواده به شمار می رود. وجود مهر و عواطف عاشقانه زن و شوهر، از عنایت های ویژه الهی است که بر اساس نیاز فطری و طبیعی انسان در سرشت آنها نهاده شده و این امر، در جهت رشد و تکامل مادی و معنوی جامعه تأثیرگذار است. 

روایت های اسلامی نیز بر نقش شوهرداری زن تأکید فراوان دارند و مهم ترین وظیفه او را خوش رفتاری با شوهر می داند. خانواده یک اجتماع کوچک از جامعه ای بزرگ است و به نظم و انضباط و برقراری امنیت و آرامش نیاز شدید دارد و این رفتار شایسته زن با شوهر، از عوامل مهم برقراری آرامش در کانون خانواده به شمار می رود. لذا برخی افراد تصور می کنند تنها کسانی که بر یک ازدواج می توانند تاثیر بگذارند زن و شوهر هستند اما این کل قضیه نیست در واقع افرادی که در زندگی هر یک از زوجین مهم هستند بر روی زندگی زوجین هم تاثیر گذار خواهند بود. برای مثال بسیار بعید است یک مادر پس از ازدواج دخترش ارتباطش را قطع کند یا به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر نحوه همسر داری وی تاثیر گذار نباشد.

با کمی تأمل داستان بسیار زیبایی از یک ازدواج سالم را در قرآن کریم مشاهده خواهیم کرد که مطالعه آن می تواند برای زندگی همه جوانان و حتی بزرگترها راهگشا و الگو باشد.

سال ها از دوران زندگی او می گذشت و هر روز با شروع یك ماجرای بزرگ ، زندگی او با تحولی شگرف روبرو می شد، اما او با نیرو و قدرتی كه داشت ، هرگز در مبارزه با مشكلات ،میدان را خالی نمی كرد و با تلاش و استقامت به مبارزه با آنها می پرداخت.

هنوز متولد نشده بود كه در معرض خطری بزرگ قرار گرفت ، خطری كه به قیمت از دست دادن جان او و مادرش تمام می شد اما به خاطر دلائلی برای او اتفاقی نیفتاد .

هنوز چند روزی از تولد او نگذشته بود كه مجبور شد برای مدتی از مادر خود جدا شود :

(... فَإِذَا خِفْتِ عَلَیْهِ فَأَلْقِیهِ فِی الْیَمِّ وَلَا تَخَافِی وَلَا تَحْزَنِی إِنَّا رَادُّوهُ إِلَیْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِینَ : «... و چون بر او بیمناك شدى او را در نیل بینداز، و مترس و اندوه مدار كه ما او را به تو بازمى‏گردانیم و از [زمره‏] پیمبرانش قرار مى‏دهیم.»(القصص :7)

راجع به اینکه آیا موافقت پدر شرط است یا نه میان فقها اختلاف است و شاید اکثریت

فقها خصوصاً فقهای متأخر موافقت پدر را شرط نمی دانند ولی عده ای هم آن را شرط می دانند. قانون مدنی ما از دسته ی دوم که فتوای آنها مطابق احتیاط است- پیروی کرده است.

ازدواج در شرع اسلام بر دو قسم است:

1- ازدواج دایم:

و آن ازدواجی است که به محض اجرای عقد رشته همسری برای همیشه برقرار گردید فقط به وسیله طلاق گسیخته می شود و در این ازدواج علاوه بر مهر؛ مرد باید مخارج زندگی زن را مناسب حال و شخصیت او بدهد و لااقل هر چهار شب، یک شب با او همبستر شود زن نمی تواند تقاضای شوهرش را در این باره رد نماید.

2- ازدواج موقت

این ازدواج رابطه ی همسری را برای مدتی محدود و معین به وجود می آورد و همین که مدت سپری شد یا مرد مدت را بخشید؛ بدون طلاق رشته ی همسری گسیخته می گردد.

در قرآن کریم در داستان حضرت موسی علیه السلام آمده است:

«قالَتْ إِحْداهُما یا أَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ إِنَّ خَیْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِیُّ الْأَمِینُ. قالَ إِنِّی أُرِیدُ أَنْ أُنْكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَیَّ هاتَیْنِ عَلى أَنْ تَأْجُرَنِی ثَمانِیَ حِجَجٍ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْراً فَمِنْ عِنْدِكَ وَ ما أُرِیدُ أَنْ أَشُقَّ عَلَیْكَ سَتَجِدُنِی إِنْ شاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّالِحِینَ. قالَ ذلِكَ بَیْنِی وَ بَیْنَكَ أَیَّمَا الْأَجَلَیْنِ قَضَیْتُ فَلا عُدْوانَ عَلَیَّ وَ اللَّهُ عَلى ما نَقُولُ وَكِیلٌ»؛ قصص (28)، آیه 26 - 28.؛ «یكى از آن دو (-(دختر )-)گفت: اى پدر! او را استخدام كن؛ زیرا بهترین كسى است كه استخدام مى كنى؛ هم نیرومند (-(و هم )-) در خور اعتماد است. (-(شعیب )-) گفت: من مى خواهم یكى از این دو دختر خود را (-(كه مشاهده مى كنى )-)، به نكاح تو در آورم؛ به این (-(شرط)-) كه هشت سال براى من كار كنى، و اگر ده سال را تمام گردانى، اختیار با توست و نمى خواهم بر تو سخت گیرم و مرا ان شاءالله از درستكاران خواهى یافت. (-(موسى )-)گفت: این (-(قرار داد)-)، میان من و تو باشد كه هر یك از دو مدت را به انجام رسانیدم، بر من تعدى (-(روا )-)نباشد و خدا بر آن چه مى گوییم، وكیل است».

خواستگارى دختر یا خانواده دختر از پسر، از نظر شرعى اشكال ندارد؛ «قالَ إِنِّی أُرِیدُ أَنْ أُنْكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَیَّ»؛ قصص (28)، آیه 27..

دهها میلیون کتاب درباره چگونگی بهبود ارتباط والدین با فرزندان نوشته شده است. اما این مقاله منحصرا درباره ارتباط مادر با دختر است.

مادر هر آن چه درباره زن بودن لازم است به دخترش آموزش می دهد. مادری می گوید : "پرورش دختر همانند رشد و پرورش گل است " . شما تمام تلاشتان را می کنید. اگر کارتان را خوب انجام داده باشید، گل تان شکوفه می کند و سپس به سوی زندگی خودش می رود.

همه مادران به طور غریزی این مسئله را می دانند. دوست داشتن دختری که بخشی از شماست، ارتباط مادر و دختر را به گونه ای خاص شکل می دهد. مادران عاشقان همیشگی دخترشان هستند. هیچ کس نمی تواند این موضوع را نادیده بگیرد.

پنج عامل اصلی که مادران باید در تربیت دختران عزیزشان مدنظر داشته باشند :

 والدینی که در مقابل زندگی مشترک بدون ازدواج قانونی دخترانشان سکوت می کنند چه کسانی هستند و چه عاملی باعث شده که نوع زندگی بی بند و بار غربی با چنین گستردگی در کشور ما فراگیر شود؟