بوستان حجاب

بسیاری از موضوعات تاریخی به میزانی در میان مردم اهمیت پیدا می کند که منابع تاریخی از ذکر آن ناگذیر خواهند بود!

 مساله هجوم به خانه حضرت زهرا (سلام الله علیها) و آتش زدن در منزل از مسائل مهم تاریخی است که بسیاری از منابع تاریخی در عالم اسلامی بدان اهتمام و توجه داشته اند و آن در موضوعات مختلف و با توضیحات مفصل تا مجمل بیان کرده اند.

رنجی فراتر از خود

خطبه هایی که از آن بانوى یگانه گزارش شده است عبارتند از: خطبه ایشان در مسجد مدینه که به خطبه فدکیه شهرت دارد؛ و خطبه آن حضرت در جمع زنان مهاجر و انصار. حضرت زهرا علیهاالسلام خطبه اوّل را در حال سلامت، در مسجد پیامبر صلى الله علیه وآله و با حضور مردان مهاجر و انصار ایراد فرمود، و خطبه دوم را در برابر زنان مهاجر و انصار، درون خانه و در بستر بیمارى بیان کرد، همان بیمارى که هرگز از آن برنخاست، و جان پاک خود را به جان آفرین تسلیم نمود.

مزیتى كه رسول خاتم و آل مطهرش صلوات الله علیهم در كیفیت خلقت نسبت به عموم بشر دارند مقام ولایت آنان را ثابت مى كند، زیرا بدون داشتن آن مقام شامخ دارا بودن این امتیاز مخصوص ‍ در آفرینش امكان ندارد، و از این مطلب ، افضلیت آنان بر جمیع مخلوقات استفاده مى شود.

رسول اكرم و ائمه اطهار صلوات الله علیهم این موضوع را مبناى استدلال برترى خودشان بر تمام انبیا و فرشتگان قرار داده اند، و با در نظر گرفتن اینكه خاتون محشر فاطمه اطهر سلام الله علیها در این فضیلت ، ردیف و هم شان پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله مى باشد، و با بررسى اخبار وارده در این موضوع كاملا واضح و ثابت مى شود كه حضرت فاطمه سلام الله علیها همانند معصومین دیگر از جمیع انبیا و ملائك افضل است ، و اگر نسبت به این مطلب در اخبار تصریحى نداشته باشیم (كه تصریح داریم) كیفیت آفرینش ‍ ممتاز و شئون خلقت آن حضرت حاكى از مقام ولایت و برترى رتبه آن وجود مقدس بر كافه مخلوقات خداوند تبارك و تعالى (از انس و جان ) مى باشد . در این باره ما به بررسى روایتی نورانی مى پردازیم.

یكى از عوامل پیدایش رویدادهاى تلخ و ناگوار صدر اسلام، سكوت و بى تفاوتى آگاهان جامعه اسلامى بود. حضرت زهرا (علیهاالسلام)، در طى چندین سخنرانى در مسجد مدینه، و در جمع زنان مهاجرین و انصار، شیوه برخورد صحیح با سران فتنه را به ما می آموزند.

محاكمه شخصیت هاى ساكت و منحرف

حضرت زهرا (علیهاالسلام) در مسجد رسول خدا (صلی الله علیه وآله) در آغازین مراحل انحراف امّت اسلامى، با شخصیت هاى تطمیع شده و ساكت نگاه داشته سخن مى گوید، و مغزهاى خفته آنان را به بیدارى و قضاوت آگاهانه فرامى خواند و سوابق درخشان گذشته شان را به رخ مى كشد و مى فرماید:

یا مَعْشَرَ النّقیبَةِ؟ «اى انجمن نُقَباء و بازرسان!». و َ اَعْضادَ الْمِلّةِ! «اى بازوان ملّت!». و َ حَضَنَةَ الاِسلامِ! «اى حافظان اسلام!».ما هذِهِ الغَمیزَةُ فى حَقّى؟! «این ضعف و غفلت در مورد حقّ من از چیست؟»

از سخنان و كلمات حضرت زهرا (علیهاالسلام) پیداست كه با آدم هاى معمولى و توده هاى مردم صحبت نمى كند. بلكه بزرگان و شخصیت هاى صاحب نفوذ را مخاطب قرار داده مى فرماید: چرا راه انحراف را مى پیمائید در صورتى که رهبر حق و كتاب خدا در میان شماست؟

درباره زندگی نامه حضرت صدّیقه زهرا علیهاالسلام ، نحوه شهادت مظلومانه شان،کراماتشان و دیگر مسائل همیشه موارد بسیار زیادی خوانده ایم . لذا در این مجال بر ان آمدیم به بررسی وجود آن حضرت از دیدگاه بعضی آیات بپردازیم تا هم با آیات قرآن دمی روح خود را تلطف بخشیم و هم اینکه آن حضرت را از منظری دیگر نیز دریابیم. تا شاید کمی نزدیک شویم به گفته پدر امت که فرمودند: من قران و عترتم را برایتان میگذارم و می روم.

سبب آفرینش جهان

فتلقّى آدم من‏‎ ‎رّبّه كلماتٍ فتاب علیه إنّه هو التّوّاب الرّحیم.( ‏سوره بقره، آیه 37‏)

پس حضرت آدم از حضرت حق تبارك و تعالی كلماتی را فرا گرفت (و آن كلمات را وسیلة قبولِ توبة ‏خویش قرار داد) و خداوند توبه او را پذیرفت.

در باره این آیه احادیثی نقل شده است كه بسیار فوق‌العاده است و با توجه به آیه مذكور و این روایات، ‏انسان به خوبی می‌تواند درك نماید كه حضرت‌صدّیقه علیهاالسلام یكی از علل خلقت است و یكی از ‏اسباب آفرینش جهان می‌باشد، یعنی همان‌طور كه رسول اكرم، امیرالمۆمنین و حسنین علیهم السلام، سبب خلقتند؛ ‏حضرت صدّیقه علیهاالسلام نیز یكی از علل آفرینش است، و معقول نیست كسی علّت خلقت باشد و ولایت نداشته ‏باشد.

گاهی شکوه بانوی بزرگ جهان، چنان دل و جان را سرشار می‌كند که توان هر سخن را از انسان می‌گیرد. جایگاه رفیع فاطمه اطهر (سلام الله علیها)، خیره‌کننده‌ی دیدگان هر بیناست.

چگونه می‌توان با کمالات و فضیلت‌های حضرت زهرا (سلام ‌الله علیها) آشنا شد؟

گاهی شکوه بانوی بزرگ جهان، چنان دل و جان را سرشار می‌كند که توان هر سخن را از انسان می‌گیرد. جایگاه رفیع فاطمه اطهر (سلام الله علیها)، خیره‌کننده‌ی دیدگان هر بیناست. باید چشم بصیرت داشت، تا گوشه‌ای از سراپرده جلال فاطمی را دید.

برخی در شناختن و شناساندن این بانو، که مادر عصمت و آینه عفاف است، به دامن روایات و آیاتی پناه می‌برند که گویای شأن والای اوست. اما در این میان، راه دیگری نیز وجود دارد که ما را با ژرفای کمالات و جلوه فضیلت‌های این بانو، آشنا سازد، آن هم نگریستن به «سیره عملی» و «شیوه رفتاری» او است. در واقع، زندگی نامه زیبا و پر نکته و آموزنده او در ابعاد گوناگون، آینه‌ای است که نوری از بزرگی‌ها و فضایل او را بر رواق دل مان می‌تاباند و شبستان جان را همچون روز، روشن می‌سازد.

در این نوشتار به گوشه ای از سخنان دو عالم بزرگ و فرهیخته زمان ما پیرامون شخصیت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها خواهیم پرداخت.

آیه الله جوادی آملی

وجود مبارک صدیقه کبرا فاطمه زهرا (سلام الله علیها) سیره و سنتی دارد که معرف هویت اوست؛ چون این ذات پر برکت همانند سایر ذوات قدسی همتای قرآن کریم‌اند و قرآن کریم عباراتی دارد، اشاراتی دارد، لطایفی دارد، و حقایقی؛ چه اینکه از امام حسین (علیه‌السلام) و امام صادق (سلام‌الله‌علیه) رسیده است که قرآن به چهار بخش تقسیم می‌شود، چهار درجه دارد: یک درجه‌‌اش برای توده مردم است به نام عبارات قرآن؛ برتر از آن اشارات قرآن است و والاتر از آن لطایف قرآن است و قله قرآن حقایق قرآن است که مخصوص انبیاست. صدیقه کبرا هم که از ذوات قدسی عترت (علیهم‌الصلاة و علیهم‌السلام)اند،

لحظات پایانی عمر شخصیتهای بزرگ لحظات ویژه ای است که در تاریخ ثبت شده است. نحوه مواجه ایشان با مرگ، سفارشاتی که به اطرافیان دارند. اندوه عموم مردم بخاطر از دست دادن وی، نشانه مقام و منزلت و محبوبیت ایشان است. بی تردید حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها یکی از آن شخصیت های فراموش نشدنی در تاریخ اسلام است.

هر مسلمانی خواهان است تا بداند که در آخرین ساعات عمر کوتاه اما بابرکت دختر پیامبرشان چه اتفاقاتی افتاده است. آیا وصیتی برای دیگران نموده اند؟ آیا مسمانان در مراسم تشییع ایشان حضور چشم گیری داشته اند؟ در این نوشتار سعی شده است پاسخی مستند به این پرسشها داده شود.

جریانی كه در بعد از وفات پیامبر صلی الله علیه وآله ابتدا در سقیفه و سپس در مدینه طی مدت اندكی شكل گرفت و در مرحله بعد، میان همه مسلمین خود را تثبیت كرد حاكمیت را از جریان ولایت و امامت جدا كرده و افكار عمومی را تحت الشعاع خود قرار داد. در این میان فاطمه زهرا سلام الله علیها جریان ولایت مداری را آغاز كرد كه به توصیف ابعاد گوناگون آن می پردازیم.

بصیرت و ولایت مداری

حركتی كه از سقیفه آغاز شد، تحت شعار «حاكم باید از سوی مردم باشد» شكلی مردمی به خود گرفت و حمایت افكار عمومی را جلب كرد و حادثه خانه اهل بیت علیهم السلام در جلوی چشم مردمی بوقوع پیوست كه همه از احترام پیامبر صلی الله علیه وآله به این خانواده آگاه بودند. مردم مدینه در 80 غزوه دوشادوش پیامبر اسلام جنگیدند و شهید دادند و همه شاهد غدیر و تاكیدات پیامبر صلی الله علیه وآله بر حضرت علی علیه السلام در خلافت مسلمین بودند اما با یك جریان تبلیغاتی در مقابل كار انجام شده واقع شده و دست به بیعت با دیگری دادند.

حال راهكار مبارزاتی حضرت زهرا سلام الله علیها مقابله با این تبلیغات در بصیرت دادن به مسلمانان از گذشته و یادآوری آنچه كه گذشت می باشد.

از احادیث و اخبار اهل بیت علیهم السلام و راویان اهل سنت چنین بر می‌آید كه بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام دارای سه وصیت نامه در موضوعات مختلف بوده است.

وصیت‌نامه مالی

حضرت فاطمه علیهاالسلام در روزهای پس از رحلت رسول خدا، در مورد اموال موقوفه و شخصی خویش وصایایی داشت و بسیاری از اموالی را كه از رسول خدا به وی رسیده بود، وقف كرد. نقل شده است: بعد از رحلت رسول خدا، عباس بن عبدالمطلب نزد دختر پیامبر رفت و از وی خواست تا مقداری از اموال رسول خدا را برای پذیرایی از مهمان‌ها و مصارف دیگرش به وی بدهد، لكن معلوم شد دختر پیامبر همه آنها را در راه خدا وقف كرده و چیزی باقی نمانده است.

در اینجا دو نمونه از وصایای مالی آن حضرت را ذكر می‌كنیم.

حیطان سبعه

حیطان سبعه، باغ‌های هفت گانه‌ای بود كه اطراف آن دیوار كشیده شده بود. بنا به روایتی، حضرت فاطمه علیهاالسلام وصیت كرده بود تا این باغ‌ها وقف امور خیریه شود. امام باقر علیه السلام فرمود : مادرم فاطمه این وصیت را انجام داد و پدرم علی بن ابی‌طالب آن را نوشت و برای همیشه باقی ماند.(1)

أمُّ العیال

ام العیال از دیگر موقوفات فاطمه زهرا علیهاالسلام است كه بیست هزار نخل داشت و نیز میوه‌هایی چون لیمو و پرتقال و... در آن كشت می‌شد. فاطمه اطهر آن را نیز وقف فقرا و سادات كرد كه در كتاب‌های عامه و خاصه چنین آمده است: أمُّ العیال صدقة فاطمه بنت رسول الله؛ ام العیال صدقه فاطمه دختر رسول خداست.