بوستان حجاب

اين روزها در خصوص مسأله حجاب و عفاف در جامعه صحبتهاي فراواني مي شود و اظهارنظرهاي گوناگوني با موضوع چگونگي برخورد با بد حجابي و اصلاح اين ناهنجاري مطرح است. در اين ميان، توجه به برخي نکات ضروري به نظر مي رسد.
1. مسأله حجاب در همه دنيا به دو موضوع وابستگي نزديک دارد. دين و فرهنگ بومي هر کشور، تأثير مستقيمي بر رفتارهاي اجتماعي و فردي شهروندان آن دارد. کشور ما نيز از اين امر مستثنا نيست؛ لذا شاهديم که هيچ گاه در فرهنگ ايراني- اسلامي، چيزي به نام برهنگي و فحشا بروز و ظهور عمومي نداشته و هميشه امري ناپسند بوده و هست.
در ايران دو فضاي عمومي فرهنگي حاکم است. يک فضا، فضاي اسلامي است که در آن نوع پوشش در برابر عموم داراي مبناي اساسي پوشيدگي است که قطعاً از سوي هر فرد مسلمان که به مباني ديني و مذهبي خود پايبند است، بايد رعايت شود.
ممکن است کسي هم اسلام را قبول نداشته باشد، اما چون در کشوري زندگي مي کند که فضاي غالب آن به سمت اسلام سوق يافته و قوانين آن هم برگرفته از دستورات شرع مقدس است، بايد به قانون احترام بگذارد و از نقض آن به هر بهانه اي خودداري کند.
در اين خصوص، خاطره زيبايي از امام راحل نقل مي شود که ايشان وقتي در «نوفل لوشاتو» ساکن بودند از قرباني کردن گوسفند به دليل نقض قانون فرانسه خودداري و به همراهان خود اعلام کردند، چون ما در اين کشور زندگي مي کنيم، بايد به قوانين آنها نيز احترام بگذاريم.
2. فضاي سنتي و فرهنگ باستاني مردم کشور ما، هيچ گاه با برهنگي و ابتذال همراه نبوده است.
ما در هيچ نوشته يا نقش به جاي مانده از دوران کهن کشور خود برهنگي را نمي بينيم، يا اينکه در هيچ يک از آثار به جاي مانده ديده نشده است که زني را به فرمانروا يا پادشاهان آن دوران هديه کنند. لذا مي بينيم که زن هم در اسلام و هم در فرهنگ باستاني ايرانيان از جايگاه قابل احترام و پوشيده اي برخوردار بوده است.
در فرش پازيريک که اولين فرش بافته شده جهان به شمار مي رود، تصوير دو زن ديده مي شود که در کنار آتشداني ايستاده اند و کاملاً پوشيده اند و حتي سر آنها نيز به وسيله چادري پوشيده شده است.
3. حجاب يک مسأله تاريخي و ديني در بين ايرانيان است و هيچ کس نمي تواند آن را نفي کند. آنچه مسلم است، فرهنگ ايراني بخصوص در اين مورد با فرهنگ يونان يا روم باستان که در آن به زنان به شکل ديگري نگاه مي شد، متفاوت است.
اين مسأله در کشور ما به عنوان يک قانون هم مورد توجه قرار گرفته است، لذا دولت و مقامهاي اجرايي بايد در اجراي اين قانون اسلامي کوشا باشند.
نمي توان قوانين و دولت اسلامي داشت، اما پذيرفت که کارکنان آن حجاب را به نحو مطلوب رعايت نکنند. نمي توان در دانشگاه دولت اسلامي شاهد بد حجابي بود. لذا اين مسأله بايد بشدت مورد توجه نهادهاي مسؤول قرار بگيرد و آنها در صدد رفع دغدغه مردم مسلمان ايران برآيند. 4. اسلام به حجاب نوعي نگرش جامع دارد؛ بدين معنا که حجاب را ضروري دين مي داند، اما در نوع حجاب با يک ديد باز برخورد مي کند.
اين که در رنگ چادر بحثي نشده است. اگر چه بايد توجه داشت که برخي موارد به مرور به يک نماد تبديل مي شوند. مثلاً در کشور ما براي عزاداري لباس سياه مي پوشند، لذا اگر کسي در يک مراسم عزا مثلاً در مراسم عزاي امام حسين(ع) لباس سراسر قرمز بپوشد، مورد شماتت مردم قرار خواهد گرفت.
بنابراين، رعايت فضاي اجتماعي و يک هنجار پذيرفته شده، امري عقلايي، شرعي و علمي است. همه جاي دنيا هم همين است. به عنوان مثال در واتيکان به زنان نيمه برهنه و سگها اجازه ورود نمي دهند. اين قانون و فضاي پذيرفته شده در آن مکان است و بايد رعايت شود.
در کشور ما هم قوانين خاصي وجود دارد. کسي نمي تواند بگويد من مسلمان هستم و در ايران زندگي مي کنم، اما از قوانين آن پيروي نمي کنم.
5. اساس فرهنگ ايراني با ابتذال سازگار نيست. حتي مردهاي بي بند و بار هم حاضر نيستند همسرانشان رفتار زننده يا پوشش زننده داشته باشند. اگر چه برخي بي حجابي ها در جامعه ديده مي شود، اما اين مربوط به قاطبه مردم نيست و اگر بپذيريم که در ايران 37 ميليون زن وجود دارد، شايد تنها 2 ميليون نفر از آنها داراي مشکلات بد حجابي يا بي حجابي باشند.
اين افراط متأسفانه در عرصه هاي ديگر زندگي، مانند عرصه سياسي و اقتصادي هم ديده مي شود و عده اي اندک هستند که پا را از عرصه هنجارها فراتر گذاشته و دست به افراط مي زنند. البته اين افراط در مقابل هم افراطهايي را از سوي مخالفان به همراه خواهد داشت که در نهايت جلوه خوبي در نظر مردم پيدا نخواهد کرد.
6. اکنون بايد اين سؤال اساسي را مطرح کرد که با ساختارشکنان چگونه بايد برخورد شود؟ چگونه بايد از حريم چند ده ميليون مرد و زن پاکدامن ايراني که به خانواده، همسر و فرزندان خود وفادار هستند، در مقابل ساختارشکنان و اقليت هنجارشکن دفاع کرد؟
اگر چه گاهي طرحهاي مقطعي در کشور اجرا مي شود، اما واقعيت آن است که بايد در مورد حجاب و عفاف، رفتار زيربنايي داشت.
اولين مسأله اين است که کسي از فقر به ابتذال کشيده نشود.
دوم اينکه فضا را براي ازدواج کم هزينه باز کرد. چرا هزينه ازدواج در کشور اين قدر بالاست و يک پدر نبايد بتواند هزينه ازدواج فرزندان خود را بپردازد؟
قطعاً حل معضل رعايت نکردن حجاب مناسب از سوي برخي افراد در جامعه که دغدغه مهم اکثر ايرانيان را تشکيل مي دهد، نيازمند راهکارهاي متعددي است که مهمترين آن اصلاح زيرساختها توأم با برخوردهاي ارشادي و قانوني عليه ساختارشکنان است.