پررنگ شدن نقش و حضور زنان در جنبش‌هاي انقلاب اسلامي شهرتي جهاني دارد. نقش بيشتر زنان در جامعه پس از انقلاب باعث شد تفکرهاي غربي و دسيسه گران منکر نقش زن و تأثير حضور آنها در شکل‌گيري اين حرکت سياسي و انقلابي شوند. آمارها نشان مي‌دهد زنان جامعه اسلامي در ايران بعد از به‌وقوع پيوستن تحول عظيم انقلاب شکوهمند اسلامي حضورشان در جامعه در شاخص‌هاي مختلف پررنگ‌تر شده است تا جايي که به گفته کارشناسان امور اجتماعي در دوران بعد از پيروزي انقلاب سال 57، زنان توانسته‌اند در پست‌ها و مقام‌هاي والايي به انجام فعاليت‌هاي اجتماعي و سياسي بپردازند و در اين زمينه‌ها رشد چشمگيري داشته باشند. گذشته از آن، انقلاب اسلامي با تغيير مفاهيم ارزشي ميان جامعه غرب زده آن روزگار توانست حضور زنان را پررنگ‌تر اعلام کرده و به نقش اساسي آنها در خانواده تأکيد بيشتري کند.
مقايسه جايگاه زنان در انقلاب اسلامي و نظام شاهنشاهي
نقش زنان مسلمان در پيشگامي و راهبري انقلاب اسلامي بويژه در هماهنگي با حرکت مردان در جريان شکل‌گيري انقلاب و تحولات فرهنگي، اجتماعي جامعه نقش اساسي برشمرده شده است. زنان در انقلاب سال 57 از حقوق و تکاليفي در قوانين اساسي و مدني برخوردار شده‌اند که برگرفته از آموزه‌هاي ديني است. بدون شک جايگاه شخصيت فردي و اجتماعي زنان در ايران قبل و بعد از انقلاب اسلامي را نمي‌توان يکسان برشمرد. حجت‌الاسلام والمسلمين امراللـه مختاري، مدرس گروه معارف دانشگاه رازي کرمانشاه در اين‌باره مي‌گويد: هر نظام فکري ديدگاهي کلي راجع به انسان دارد و منزلتي براي آنها قائل است. نگاه به زن با نگاه و تفسيري که مکتب اسلام به انسان دارد ارتباط مستقيمي داشته که در يک مقايسه کلي نظام شاهنشاهي بعد از پيروزي انقلاب و وضعيت زنان قابل مقايسه نيست زيرا در نظام شاهنشاهي، زنان محو در نظام فرهنگي غرب بودند و تفسيري که فرهنگ غربي به زنان داشت، نظام شاهنشاهي نيز از آن ديدگاه تبعيت مي‌کرد. در فرهنگ غرب پس از شکل‌گيري دوره تجربه‌گرايي افراطي و در نهايت نگاهي که افراد به جامعه پيدا کردند براساس شناخت حقايق غيرمادي بود که بدون شک اين نوع ديدگاه از جهان و انسان که فقط جنبه مادي و ظاهري دارد جاي هيچ‌گونه تفسيري براي شناخت خدا و رفتار انسان نمي‌ماند. اين مدرس دانشگاه در ادامه مي‌گويد: در نگاه غربي چون انسان فراروي حقيقي خود را پيدا نمي‌کند به آن سو حرکت مي‌کند. زندگي جز سرگرمي و بازيچه‌اي بيهوده و بي‌هدف براي افراد معني ديگري ندارد و به همين دليل بحران هويت و از هم‌پاشيدگي روابط عاطفي در بين افراد يک جامعه به‌وجود مي‌آيد. و اين همان نظام جاهليت مدرن عنوان مي‌شود در صورتي که بعد از پيروزي انقلاب اسلامي نگرش‌ها و معيارهاي زنان تغيير پيدا کرد و آنها دريافتند که فقط به سود مقطعي خود فکر نمي‌کنند و اين را مبناي حيات و تعاملات اجتماعي خود با ديگران قرار دادند و زنان توانستند دريابند قرآن و اسلام چه جايگاه و منزلتي براي آنها قائل است و با قدم نهادن در اين مسير کمال، آنها شأن خود و هويت اصلي‌شان را پيدا کردند. دکتر عليرضا شريفي يزدي، جامعه‌شناس و عضو پژوهشکده خانواده درباره وضعيت زنان در دوران بعد از انقلاب اسلامي مي‌افزايد: در جامعه کنوني، آمارها نشان مي‌دهد تقريباً 80 درصد از زنان باسواد هستند و در مراکز علمي و دانشگاهي بيشترين آمار قبولي را به خود اختصاص مي‌دهند. همچنين مشارکت عمومي زنان در اين دوران رشد چشمگيري داشته است و يکي ديگر از دستاوردهاي انقلاب اسلامي براي زنان بازيافتن مقام انساني و شأن آنهاست و انقلاب اسلامي شيوه جديد ارزشي و نماد ارزشمندي از حيات زنان جامعه را ارائه داد. امراللـه مختاري، مدرس دانشگاه معتقد است، در پيروزي انقلاب اسلامي زنان منزلت و شأن معنوي خود را پيدا کردند چنانچه امروز در جامعه شاهد آن هستيم که آهنگ رشد فعاليت زنان در دهه‌هاي بعد از انقلاب اسلامي نسبت به گذشته بسيار افزايش پيدا کرده است. همچنين تحصيلات عالي و حضور آنها در فعاليت‌هاي اجتماعي و اقتصادي قابل مشاهده است. دکتر شريفي‌يزدي تصريح مي‌کند: ايجاد فرصت‌هاي مطالعاتي، تحقيقاتي براي زنان در عرصه‌هاي پژوهشي، حضور فعال آنها در هيأت‌هاي دانشگاهي و اشتغال در فضاي امن اخلاقي با پيروزي انقلاب اسلامي باعث شد تا فرصت‌هاي بالقوه آنها زمينه ظهور و شکوفايي پيدا کند.
همچنين هويت بخشي به زنان در متن جامعه و خودباوري آنها از دستاوردهاي اين دوران نيز به حساب مي‌آيد. همواره رشد معلمان زن در کليه مقاطع تحصيلي افزايش پيدا کرده است و زناني که تا قبل از انقلاب اسلامي در زمينه‌هاي فرهنگي و اجتماعي با مشکلاتي دست و پنجه نرم مي‌کردند و کمتر فرصت ادامه تحصيل داشتند بعد از به وقوع پيوستن انقلاب شکوهمند اسلامي فضاي امن ايجاد شده باعث شد تا آنها به ادامه تحصيل پرداخته و موفقيت‌هاي بسزايي را کسب کنند.
وي ادامه مي‌دهد: دو دستاورد مهم انقلاب اسلامي براي قشر زنان ايجاد خودباوري و هويت اسلامي است. اين دو دستاورد زمينه رشد و تعالي زنان را در جامعه فراهم ساخت و فرصت حضور آنها را در جامعه پررنگ‌تر کرد تا بتوانند به شکل توانمندتري در همه عرصه‌ها قدم بردارند. البته اين حرکت‌هاي متعالي و مثبت باعث تحکيم بنيان خانواده و نقش مادرانه آنها شده است و بعد از انقلاب اسلامي خانواده به عنوان مهم‌ترين و اصلي‌ترين نهاد براي رشد و کرامت انساني همچنين زن در يک خانواده به عنوان عنصري انسان‌ساز معرفي شد.
منزلت زن بعد از انقلاب اسلامي
دکتر شريفي‌يزدي، جامعه‌شناس در اين‌باره مي‌گويد: زنان نخستين‌بار نبود که حضورشان را در صحنه هاي سياسي و اجتماعي به منصه ظهور گذاشتند بلکه مشارکت فعالانه آنها در لحظات حساس و سرنوشت‌ساز ملت و حماسه‌هاي ملي و مذهبي قابل تحسين بود. زنان در دوران انقلاب اسلامي نقشي ماندگار از خود به جاي گذاشتند و به همگان اثبات کردند که شخصيت زن در تبعيت از الگوهاي غربي و مدگرايي نيست بلکه چيزي که بر اعتبار و ارزش آنها مي‌افزايد غيرت، فداکاري و آرمان‌هاي ديني است. زنان در ايران با اولين جرقه‌هاي انقلاب اسلامي در عرصه‌هاي نبرد، مبارزه و فعاليت‌هاي خود را شروع کردند و ارزش‌هاي اسلامي و انقلابي‌شان را در جامعه به مرحله اجرا درآوردند. همچنين نسبت زنان در مشاغل حساس و تخصصي بعد از انقلاب اسلامي افزايش پيدا کرده و نسبت به مردان متخصص بيشتر شده است و زنان در حوزه‌هاي آموزش و پرورش فعاليت بيشتري پيدا کرده‌اند و درصد بهره‌گيري آنها از فعاليت‌هاي اقتصادي در جامعه بعد از انقلاب اسلامي به نقطه‌اي مطلوب رسيده است. همچنين مهم‌ترين و اصلي‌ترين نکته حائز اهميت اين است که زنان در پست‌هاي مديريتي و در رده‌هاي بالا به عنوان نمايندگان مجلس و مشاورين مشغول فعاليت هستند و در پست‌هايي مانند شهردار، فرماندار، فعاليت سياسي و اجتماعي نقش بسزايي ايفا مي‌کنند و پيشرفت اين مقوله‌ها و نقاط‌قوت رشد زنان را در جامعه ايران بعد از انقلاب اسلامي نشان مي‌دهند.
حجت‌الاسلام والمسلمين مختاري، تصريح مي‌کند: بي‌ترديد سلامت هر جامعه در گرو سلامت خانواده‌هاست زيرا خانواده کانون پرورش نسل آينده محسوب مي‌شود و زن در خانواده مرکز اصلي عاطفه و محبت تلقي مي‌شود. انقلاب اسلامي حياتي دوباره به شخصيت زنان بخشيد زيرا اين زنان هستند که از دامن پاک خود افرادي را تربيت کرده و به جامعه تحويل مي‌دهند که استقامت و ارزش‌هاي والاي انساني ارتقا پيدا کند.