بوستان حجاب

به دنبال طرح مسأله کشف حجاب و اجبار زنان ايراني به کشف حجاب تعدادي از ايرانيان تصميم به ترک ايران و مهاجرت به کشورهاي همسايه گرفتند. اين مساله در اسناد دولتي آن زمان نيز انعکاس يافته است.

در گزارش از ايالت خراسان به رياست وزرا به تاريخ 27/4/1315 با اشاره به اينکه: «چون اطلاعات واصله حاکي بود که مأمورين امنيه در سرحدات براي برداشتن چارقد مستمسک به خشونت و سختي شده و در بعضي موارد نيز منافع شخصي خودشان را در نظر مي گيرند» خاطرنشان گرديده: «ادامه اين ترتيب، ممکن است مشکلاتي توليد نمايد و بعضي از ساکنين نقاط سرحدي پس از رفع محصول (کشاورزي) به طرف افغانستان کوچ نمايند.»

در همين راستا در گزارش ديگري از خرمشهر به تاريخ 8/11/1314 صراحتاً از مهاجرت چندين خانواده به عراق اشاره شده و مي‌افزايد: «... از خرمشهر اهالي به طور قاچاق در نتيجه تجدد و تربيت نسوان به خاک عراق رفته اند... قونسول بصره هم خبر مزبور را تأييد کرده» در ادامه از لزوم اتخاذ تدابيري براي معاودت آنان سخن به ميان آمده است.

بسياري از خانواده ها، فقط و فقط به همين انگيزه به عراق مهاجرت کردند و ديگر برنگشتند.

سپهبد فريدون سنجر نيز در خاطرات خود با اشاره به عکس العمل مردم در خوزستان و به خصوص اهواز در مقابله با کشف حجاب، اين نکته را تأييد کرده است که: «در بسياري از خانواده ها، فقط و فقط به همين انگيزه به عراق مهاجرت کردند و ديگر برنگشتند.»

دو گزارش ديگر نيز از مهاجرت برخي از عشاير به عراق و قصد شورش برخي ديگر حکايت مي‌کند. در گزارش از دشت ميشان به تاريخ 27/1/1315 با اشاره به مهاجرت عده‌اي از افراد خاطرنشان گرديده: «مهاجرت فقط اين عده نبود، از طوايف ديگر هم مهاجرت نموده اند، علت آن هم ظاهراً از ترس کشف حجاب بوده» گزارش پاياني نيز که از سوي کميسر سردشت و به تاريخ 17/1/1315 ارسال شده است هم حاکي است که:

«بر اثر فشار نايب الحکومه سردشت براي تغيير لباس نسوان، بين عشاير آنجا يک نوع زمزمه‌هاي کوچ و طغيان، توليد و آنان براي کمک به مقاصد خود با پشندري ها (از طوايف کرد عراقي نزديکي در مرز ايران) روابطي حاصل و رؤساي پشندري‌ها به عشاير سردشت قول داده‌اند که در موقع لزوم با آنها معاونت کنند.»

منبع خبر :   دفتر مطالعات وتحقیقات