بوستان حجاب

هم زمان با افزايش دسترسي به اينترنت در نقاط مختلف جهان استفاده از اين ابزار مدرن ارتباطي رشد چشمگيري يافته است و جوانان ايراني به انجام بازي هاي رايانه اي رغبت زيادي نشان مي دهند. با اين که درباره بازي هاي آنلاين، مضرات حضور مکرر در دنياي مجازي، آشنايي هاي اينترنتي و ... بارها مطالبي ارائه کرده ايم، در عصر حاضر دنياي مجازي چنان بر زندگي انسان سايه انداخته و سلامت روحي و رواني اش را تحت تاثير قرار داده است که گاه فقط گذر زمان ابعاد خطرناک و نهفته آن را روشن مي کند. چنان که کشورهاي پيشرفته زودتر از کشورهاي ديگر متوجه ابعاد نهفته آن شده اند. به همين دليل است که شرکت عظيمي مانند مايکروسافت تحقيقات بسياري درباره تاثير دنياي مجازي برسلامت روان و تاثير بازي هاي آنلاين در کودکان و نوجوانان انجام داده است و حتي کارشناسان اين شرکت راه هايي براي کاهش خطرات اين بازي ها به والدين ارائه مي دهند.در اين گزارش در ابتدا به تاثير دنياي مجازي بر سلامت روان کودکان و نوجوانان در گفت وگو با يکي از کارشناسان مي پردازيم و سپس توصيه هاي مايکروسافت را ذکر مي کنيم.

اينترنت و بازي هاي رايانه اي به عنوان يک محصول رسانه اي حکم شمشير دولبه را دارند؛ مواجهه کودکان و نوجوانان با سايت هاي اينترنتي و بازي هاي رايانه اي هم نتايج مثبت و هم نتايج منفي دارد. دکتر شهرام خرازي ها مديرگروه سلامت روان دانشگاه علوم پزشکي تهران به خراسان مي گويد: واقعيت اين است که مغز کودکاني که به طور مرتب با سايت ها و بازي هاي رايانه اي در ارتباط است در مقايسه با ديگر همسالانشان فعال تر و خلاق تر است. اين بازي ها خلاقيت بچه ها را شکوفا مي کند و به نيازهاي آنان براي تجربه کردن و هيجان پاسخ فوري مي دهد. مهارت هاي حرکتي انگشتان دست کودکان در اثر کار با صفحه کليد به مرور افزايش پيدا مي کند و در نتيجه اين گروه از بچه ها از همسالان خود که ميانه چنداني با بازي هاي مذکور ندارند، سرعت عمل بيشتري دارند، اما در کنار اين فوايد، مضرات بسياري هم گزارش شده است که نمي توان از کنار آن ها گذشت. اگر زماني که صرف وبگردي و بازي هاي رايانه اي مي شود بسيار طولاني باشد، عوارضي همچون اضافه وزن، تاري ديد، نزديک بيني، سردرد، خستگي مفرط چشم ها، کم حوصلگي، بي حوصلگي، بي خوابي يا کم خوابي و در نتيجه چرت زدن در طول روز، افت تحصيلي، خشونت ورزي، انجام اعمال بزهکارانه و خلاف قانون گريبانگير آن ها مي شود.

کاربران دنياي مجازي که ساعات طولاني به بازي هاي رايانه اي و اينترنتي مي پردازند، چون معتادان به محض خارج شدن از دنياي مجازي احساس مي کنند که چيزي کم دارند و در طلب فراهم آوردن امکاني براي ورود به سايت و بازي برمي آيند و در اين مسير ممکن است حتي قراردادهاي عرفي خانواده و جامعه را زير پا بگذارند. آن ها کم کم بر دنياي مجازي خود متمرکز مي شوند، از ديگران فاصله مي گيرند و ارتباطاتشان را محدود مي کنند آن ها مثل معتادان به موادمخدر انزواطلبي پيشه و وقت خود را صرف کار با اينترنت و بازي هاي رايانه اي مي کنند.دکتر خرازي ها با اشاره به يکي از ويژگي هاي مهم دنياي مجازي مي  گويد: اينترنت، جهاني مجازي و شخصي براي کاربران به وجود مي آورد. کاربران معتاد به اينترنت از تعامل با ديگران مي پرهيزند و سر در لاک خويش فرومي برند.در چنين شرايطي فرد حمايت همنوعان خود را از دست مي دهد و با ديگران احساس بيگانگي مي کند، از همين جا زمينه افسردگي ايجاد مي شود.کاربران با ابروان درهم کشيده و در نهايت بي حوصلگي چشم از جهان زنده برمي  گيرند و به جهان مجازي اينترنت مي دوزند. آن ها ساعت ها چون مسافري يکه و غريب بي هيچ همراه و همسفري در جاده هاي بي انتها پرسه مي زنند، مدام به بيراهه مي روند، راه رفته را بارها مي پيمايند. نوجوانان معتاد به اينترنت همچون رانندگاني مي مانند که بي اعتنا به علايم راهنمايي و رانندگي، خودروي اسقاطي خود را در جاده هاي خاکي به هر سو مي رانند تا سرانجام وارد تونل افسردگي شوند.چندي پيش محققان انگليسي اعلام کردند ۲۵ درصد از نوجوانان کاربر بازي هاي اينترنتي و بازي هاي آنلاين به افسردگي دچار مي شوند. به نوشته ايسنا محققان مي گويند، اين دسته از نوجوانان دچار افت تحصيلي مي شوند و ممکن است تا سال ها علايم افسردگي ناشي از اعتياد به اينترنت را با خود داشته باشند. از اين رو تلاش مي شود که آگاهي والدين نسبت به مضرات اينترنت و بازي هاي آنلاين افزايش يابد تا صدمات کمتري متوجه نوجوانان شود.وي با اشاره به چالش هاي والدين در مورد خريد بازي هاي جديد رايانه اي براي فرزندانشان مي گويد: کودکان اغلب والدين را مجبور به خريد بازي هاي رايانه اي و پرداخت پول براي دستيابي به تسهيلات اينترنتي مي کند و متاسفانه گاه پدر و مادرها اطاعت مي کنند و در درازمدت بچه ها به اين طريق باج خواهي مي کنند.

همان طور که گفتيم خطرات و تبعات اين بازي ها زودتر از ديگر کشورها در کشورهاي پديدآورنده آشکار شد و به اين ترتيب بود که کارشناسان و محققان تلاش کردند راه هاي محافظت کودکان از آسيب هاي موجود را شناسايي کنند و با ارائه راهکارهاي موثر تبعات اين بازي ها را به حداقل کاهش دهند.به نوشته خبرگزاري فارس طبق تحقيقات مايکروسافت با اين که بسياري از والدين درباره خطرات بازي هاي آنلاين با کودکان خود صحبت کرده اند. بسياري حداقل هفته اي يک بار با بچه هاي خود بازي هاي آنلاين را تجربه کرده و درصدي نيز زمان بازي را براي آن ها محدود کرده اند، اما اين اقدامات کافي نيست.به اعتقاد کارشناسان مايکروسافت، به علت بي توجهي والدين به تنظيمات امنيتي، کنترل کافي بر نحوه انجام بازي هاي آنلاين انجام نمي شود. طبق آمارهاي به دست آمده ۴۰ درصد والدين از تنظيمات امنيتي استفاده مي کنند، ۵۴ درصد از اين تنظيمات استفاده نمي کنند زيرا به فرزندان خود اعتماد دارند، ۵۳ درصد هم از اين تنظيمات استفاده نمي کنند زيرا  آگاهي ندارند.

در مجموع ۵۵ درصد والدين تا اندازه اي نگران خطرات بازي هاي آنلاين هستند. مهم ترين نگراني والدين در اين زمينه آشنا شدن فرزندانشان با افراد غريبه در هنگام انجام بازي ها و چت و گفت وگوي دوطرفه آنان است. اين غريبه ها ممکن است براي جلب نظر بچه ها و تحريک احساسات و عواطف آن ها تلاش کنند.اين امر ممکن است در نهايت به کسب اطلاعات شخصي بچه ها و اعضاي خانواده آنان و همين طور سوءاستفاده هاي عاطفي و حتي جنسي از آنان منجر شود. در مجموع ۳۲ درصد از والدين در اين زمينه اظهار نگراني کرده اند و از اين ۳۲ درصد ۱۹ درصد تاکيد کرده اند که بيم دارند ارتباطات مجازي بچه ها در هنگام استفاده از بازي هاي آنلاين به تماس هاي واقعي و حتي فيزيکي منجر شود.در ادامه ۱۴ درصد والدين هم گفته اند نگران آن هستند که فرزندانشان محتواي نامناسبي را از ديگر کاربران بازي هاي شبکه اي دريافت کنند. اين محتويات عبارت است از متون نامناسب، تصاوير گرافيکي و عکس هاي نامناسب. ۱۰ درصد والدين هم نگران رفتارهاي نامناسب افرادي هستند که در محيط مجازي هم بازي فرزندانشان هستند و ۷ درصد هم نگران خشونت ديگران و تاثيرات نامناسب فرهنگي و هم بازي شدن بچه هايشان با ديگر افراد هستند. نگراني از قلدري و زورگيري هم توسط ۴ درصد از والدين مطرح شده است.

البته در مجموع بايد توجه داشت نگراني هاي والدين از رفتارهاي نامناسب در هنگام اجراي بازي هاي آنلاين شبکه اي تنها نيمي از نگراني هاي آن ها در زمان چت کردن بچه هايشان است. همچنين والدين فعاليت فرزندانشان را در شبکه هاي اجتماعي به خصوص سايت هايي مانند فيس بوک، دومين عامل نگراني خود دانسته اند. علت اصلي اين مسئله ماهيت هر يک از اين فعاليت هاست.يکي ديگر از نکاتي که والدين به آن اشاره کرده اند تغيير رفتار بچه ها بعد از رويدادهاي منفي در زمان انجام بازي هاي آنلاين است. براساس بررسي هاي انجام شده ۶۰ درصد از بچه هاي زير ۱۸ ساله در صورت هرگونه سوءاستفاده روحي يا عاطفي از آن ها در هنگام انجام بازي هاي شبکه اي به سرعت رفتار خود را تغيير مي دهند و همين مسئله باعث مي شود والدين از مشکل پيش آمده مطلع شوند.

در مجموع اقدامات والدين براي حفاظت از بچه هاي خود در زمان سوءاستفاده در چنين محيط هايي موثر است. در چنين شرايطي والدين جلوي بازي کردن فرزندانشان را مي گيرند يا حداقل زمان استفاده آن ها از اين بازي ها را کاهش مي دهند. استفاده از روش هاي زير توسط مايکروسافت به والدين توصيه شده است:۱ - افزايش مداخله: بازي هاي آنلاين را با همراهي بچه ها انجام دهيد و حتما رايانه بازي را در محلي عمومي مانند سالن پذيرايي قرار دهيد.۲ - نکات امنيتي را به بچه ها آموزش دهيد:  اطلاعاتي را به زبان ساده در اختيار بچه ها بگذاريد تا بدانند چگونه از خود حفاظت کنند. کلمات عبور مناسبي براي حساب کاربري و اسامي کاربري مناسبي براي بچه هايشان انتخاب کنيد منصفانه بازي کردن را به بچه هايتان ياد دهيد و در زمان مکالمه يا قرارهاي آنلاين بچه ها مواظب مکالماتشان باشيد.۳ - اطلاعات خود را درباره فناوري افزايش دهيد: اگر با دنياي بازي هاي آنلاين آشنا نيستيد تلاش کنيد با اين مقوله آشنا شويد. در غير اين صورت قادر به درک رفتارهاي فرزندانتان و کنترل آن ها نخواهيد بود. تنظيمات امنيتي بازي هاي مختلف را ياد بگيريد و نرم افزارهاي مورد استفاده فرزندانتان را به روز کنيد. از فايروال استفاده کنيد و حتما ضدويروس هاي جديد را روي سيستم مورد استفاده فرزندتان نصب کنيد

راه يافتن فناوري هاي جديد به محيط خانواده ها مانند شمشير دولبه اي مي ماند که اگر با کنترل و نظارت والدين همراه نباشد، مشکلات رفتاري کودکان به دنبال خواهد داشت.استفاده از اين فناوري اگرچه نشان مي دهد که برخلاقيت افراد تاثير مثبت مي گذارد و مهارت هاي کودکان و نوجوانان را افزايش مي دهد، اما استفاده طولاني از يارانه و بازي هاي اينترنتي عوارض جسمي و رفتاري از قبيل اضافه وزن، تاري ديد، نزديک بيني، سردرد، خستگي مفرط چشم ها، بي خوابي، افت تحصيلي، خشونت ورزي و تمايل به اعمال بزهکارانه را به همراه دارد.افرادي که به نوعي معتاد به استفاده از دنياي مجازي هستند، در واقع با ديگران احساس بيگانگي مي کنند و زمينه افسردگي آن ها فراهم مي شود.