بوستان حجاب

زنان باید با رعایت آموزه های دینی و با حساسیت خاصی در مسیر قرب و تکامل حرکت کنند و از خویشتن بانی غافل نمانند زنان و دختران غیرت مند و مومن درهر حال، مراقب اعمال و رفتار و گفتار و کردار خویش خواهند بود و همواره این نکته ها را در نظر دارند :
1- نحوه سخن گفتن
خداوند در قرآن کریم می فرماید :
«... فلا تخضعن بالقول فیطمع الذی فی قلبه مرض و قلن قولا معروفا ...» [1]
به گونه ای هوس انگیز سخن نگویید که بیماردلان در شما طمع کنند بلکه سخن شایسته بگویید...
افزون بر نازک نکردن صدا، زنان باید محتوای کلامشان نیز نیکو باشد و از وارد شدن درهر محاوره ای جدا پرهیز کنند. اگر زنان به این آموزه ی قرآنی، پای بندی نشان دهند، از حوادث و زیان های مخاطره انگیز به دور خواهند ماند.
در تفسیر نمونه درباره ی این آیه آمده است :
بلکه به هنگام سخن گفتن، جدی و خشک وبه طور معمولی سخن بگویید، نه هم چون زنان کم شخصیت که سعی دارند با تغییرات تحریک کننده که گاه توأم با ادا و اطوار مخصوصی است وافراد شهوت ران را به فکر گناه می افکند . [2]
قرآن مجید، به نحوه ی سخن گفتن زنان توجه خاصی نموده وبه دنبال نهی از خضوع ونرمش کلام ، به سخن شایسته دعوتشان می کند « و قلن قولا عروفا»
2- لباس زن درخارج از منزل
امام صادق (علیه السلام) می فرماید:
لا ینبغی للمراة أن تجمر ثوبها إذا خرجت(من بیتها)[3]
سزاوار نیست که زن با لباس خوشبو(از خانه) خارج شود .
اسلام، به جمال زنان توجه کرده و زینت و آرایش او را برای همسر بسیار با ارزش شمرده است،اما علاوه بر آن زیبایی را در حفظ عفت و پاک دامنی می داند و آن را برای زنان شایسته می شمرد. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله والسلام ) در روایتی ، عفت و پاک دامنی را زینت زنان دانسته و می فرماید:
«العفاف زینة النساء» [4]
هم چنین در روایتی دیگر می فرماید :
«ما زان الله عبدا بزینة افضل من عفاف فی دینه و فرجه» [5]
بهترین چیزی که خداوند بنده اش را به آن زینت کرده، پاک دامنی در دین و دامن است.
بنابراین، زینت و ارزش یک زن و دختر مسلمان، به تقوا و دیانت اوست و پاک دامنی و متانت او هم از دیانت سرچشمه می گیرد. در روایات اسلامی برای بسیاری از نعمت های الهی ، زکات قرار داده شده است، برای مثال، زکات علم، انتشار آن، زکات شجاعت، جهاد، زکات بدن سالم ، روزه گرفتن و زکات زیبایی، نیز پاک دامنی دانسته شده است. روایتی از حضرت امیر(علیه السلام) گویای این امر است:
«زکاة الجمال العفاف» [6]
پیشوایان معصوم(علیه السلام) پوشش و عفاف و پاک دامنی را همواره مورد عنایت قرار می دادند و زنان مسلمان را به چنین خواسته ای رهنمون می شدند وبا قول و فعل و تقریر، رضایت خود را از پوشش متناسب زنان اعلام می داشتند، چنان که در روایتی حضرت علی (علیه السلام) می فرماید:
در روزی تار و بارانی به همراه رسول خدا(صلی الله علیه و آله والسلام ) در بقیع نشسته بودم که زن سوار بر مرکبی عبور کرد. دست حیوان داخل گوالی افتاد، در نتیجه، زن به زمین خورد. پیامبر(صلی الله علیه و آله والسلام ) چهره ی مبارکشان را برگرداندند.عرض کردند: ای رسول خدا! آن زن، شلوار پوشیده است. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله والسلام ) سه بار
فرمودند :خدایا! زنانی را که از شلوار استفاده می کنند، مورد مغفرت قرار بده! ای مردم! از شلوار استفاده کنید، چرا که شلوار پوشاننده ترین لباس های شما می باشد و با آن، زنانتان را هنگامی که از خانه خارج می شوند، حفظ کنید. [7]
شبیه این توصیه را حضرت علی(علیه السلام) نیز دارند:
«علیکم بالصفیق من الثیاب فإن من رق ثوبه رق دینه» [8]
بر شما لازم است لباس ضخیم بپوشید، زیرا هر کس لباسش نازک است، دینش نیز هم چون لباسش نازک وضیعف است.
3- کفش زنان مسلمان
در صدر اسلام، زنان عرب به پای خود خلخال می بستند که درموقع راه رفتن سر وصدای زیادی از آن بر می خواست و نظر مردان نامحرم را جلب می کردند به همین جهت، خداوند بانوان را از این کار، که باعث تحریک بیگانه می شد ، برحذر داشته و درقرآن فرموده اند :
«ولا یضربن بأرجلهن لیعلم ما یخفین من زینتهن» هنکام راه رفتن، پاهای خود را به زمین نزنند تا زینت پنهانشان معلوم شود وصدای خلخالی که بر پا دارند، به گوش رسد.
در ادامه ی آن، آمده است:
« و توبوا إلی الله جمیعا أیه المومنون لعلکم تفلحون » [9]
همه به سوی خدا بازگشت کنید! باشد که رستگار گردید.
فاضل مقداد در کنز العرفان می گوید:
برخی از زنان عرب، خلخال به پا می کردند وبرای این که بفهمانند خلخال به پا دارند، پای خود را محکم بر زمین می کوفتند و آیه، آنان را از این عمل، نهی می کند.
بدین سان، آیه از هر گونه راه رفتن که زمینه توجه مردان را ایجاد کند، نهی می کند. لام تعلیل «لیعلم »، دلالت دارد که علت کوبیدن پا به زمین، اعلام زینت می باشد، خواه قصد اعلام زینت وجود داشته باشد یا نداشته باشد . [10]
مفسران با توجه به شأن نزول، سیاق و محتوا و آهنگ آیه، قاعده کلی و ضابطه عامی داده اند که نهی از کوبیدن پا بر زمین، بیانگر نهی ازهر چیزی است که توجه نامحرم را جلب کند ونگاه ها را برانگیزد وزمینه فساد ایجاد کند.
توجه به این آیه، سخت گیری اسلام را در مورد حفظ عفت عمومی نشان می دهد. امروزه هم زنان بر اساس این آموزه قرآن، باید از پوشیدن کفش های پاشنه بلند صدادار که توجه دیگران رابه آنان جلب می کند، بپرهیزند. افزون بر اینکه پوشیدن چنین کفش هایی علاوه برایجاد صدا که توجه نامحرمان رابه سوی آنان جلب می کند، درنوع راه رفتن زنان نیز تغییراتی ایجاد می کند وسنگینی در راه رفتن را از آنان می گیرد و ناخواسته حرکات بدنی نامناسبی را موجب می شود.
4- پاسداران از دیدگان خود و نگاه دیگران
خداوند در قرآن می فرماید:
« و قل للمومنات یغضضن من أبصارهن و یحفظن فروجهن»
ای رسول! به زنان با ایمان بگو چشم های خود را فرو گیرند واز نگاه کردن به مردان نامحرم خوداری کنند و دامان خود را حفظ نمایند.
اساسا بسیاری ازگناهان درنتیجه نگاه است و نگاه، تیری از تیرهای شیطان و وسیله ای برای انحراف و گمراهی است. وظیفه هرزن مسلمان این است که از حرکات تحریک زا بپرهیزد وتا آن جا که می تواند از مواجهه و رویارویی غیر ضروری با نامحرمان دوری کند. زنان ومردانی که در نهادها و اداره ها و کارخانه ها وموسسات خصوصی ودولتی به کار مشغولند باید دقت بیشتری به این امو داشته باشند .
از این آیه استفاده می شود که چشم چرانی بر زنان نیز حرام است. حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند:
بهترین ویژگی زنان، بدترین خصلت های مردان است مانند ، ترس و بخل، زیرا اگر زن در برابر بیگانگان متکبر باشد، رام نخواهد شد و چنانچه بخیل باشد مال خود و شوهر را حفظ می کند و با صفت ترس، از هر چیزی واهمه دارد .
دختران جوان هم اگر به سعادت خویش علاقه مند باشند باید از خودآرایی وخودنمایی د ربرابقر مردان نمامحرم خوداری کنند، به تجربه دیده شده که دختارن ناآگاه وضعیف النفس بیشتر به خودآرایی و خودنمایی می پردازند و سعی دارند ظاهری دلفریب از خود نشان دهند و از توجه به شخصیت واقعی وباطنی خود و کمالات روحی غفلت می ورزند، غفلت ازیاد خدا و ورود به گناه کم کم زمینه را برای انحطاط وابتذال آن ها فراهم می سازد. دختران باید رفتاری دخترانه داشته باشند و درخانه و اجتماع با ظاهری ساده و بدون آرایش و تزیین حاضر شود. خودنمایی و خودآرایی به شخصیت عفیف زن لطمه وارد می سازد . با وقار بودن دختر و رعایت نمودن حریم بین محرم ونامحرم به او اصالت می بخشد و او را در دیدگاه همه قابل تعظیم و احترام می گرداند حجاب در واقع مصونیتی است برای دختران جوان که او را از فرو ریختن شخصیت نجات می بخشد و از طرفی پسران جوان را از خطر انحراف بازمی دارد. استفاده از لباس های نامناسب، عفت دختر را خدشه دار می سازد ومقدمات دوری از مبدا آفرینش را برای وی فراهم می آورد. دختران جوان با رعایت حجاب، خود را به خدا نزدیک می کند، زیرا کمک به آن، امنیت و آرامش می یابد و افراد هرزه و لاابالی و منحرف را از نگاه های آلوده محروم می سازد. دختر عفیف و پاک دامن، فطرتا از این که به دیده شهوت آلود وهوس انگیز به او نگریسته شود دررنج و ناراحتی است واگر دختری این خصوصیت را نداشته باشد وحاضر باش که بخشی از موی خود را نامحرم ببیند و هم چنین از آن که مورد بهره برداری چشم های آلوده وهوس انگیز قرار گیرد ، رنج ونفرتی احساس نکند ،باید بداند که ازفطرت سالم خود فاصله گرفته است وبا آلودگی نگاه های بیگانه خو گرفته و ارزش های انسانی اش را از دست داده است . باید دانست که پسران جوان هر چند الابالی و بی بند وبار هم در عمق وجود خود، دختران شایسته و ارزش مدارو محجبه را می ستایند.
عفت و حیا از خصوصیات فطری آدمی است چرا که نظام آفرینش برای پاسداری ونگهداری ازاین گوهر گران بها و ارزشمند و هم چنین برا ی حفظ مقام وموقعیت زن، زیبایی اش را دراین می بیند که او، همچون گوهری قیمتی درون صدفی از هر گرد وغبار و آفات و آلایشی به دور وخارج از
دسترس باشد،چرا که شیء قیمتی را معمولا دور از دسترس همگان در یک جای امن نگهداری می کنند ولی مسائل کم ارزش همیشه جلو دست وپاست. بیشتر بانوان باتجربه دریافته اند: زمانی که زن از درون این صدف قیمتی خارج شده، لطمه ی بزرگی به شخصیت والای خویش و جامعه وارد ساخته و همواره در اجتماع، موجب سوء استفاده مردان پست و هرزه و نیز مایه لعن وطعن و تحقیر اکثر مردم واقع شده است. اگر دختری پا را از حریم و عفت و حجاب بیرون بگذارد نه تنها اولین ضربه را به زندگی خانوادگی خود فرود می آورد بلکه گناه بزرگی را مرتکب شده است ونسل جوان سر را که در آینده به حال خود واجتماع مفید خواهند بود در معرض تباهی و سقوط قرار داده است و باانحراف آنان، ضربه ای مهلک به آینده جامعه خود خواهد زد. تجربه های تاریخی گذشته به ما نشان داده که دشمنان ملت ها هر گاه که خواسته اند نسلی را از درون تهی کنند وسرمایه کشوری را غارت نمایند و ذخیره ها و گنجینه های آن کشور را به یغما ببرند، ار این راه وارد شده اند.
حجاب زن حقیقتا مصوینت بخش و پاسدار حریم اوست و اسلام با وضع نمودن مقرراتی برای پوشش حفظ سلامت جسم و جان فرد و روح برای بیماران هوس باز یک اجبار، تا نتوانند آزادانه از دیگران بهره کشی کنند و روح وجسم دیگران را بیازارند. اولین فایده های این روش، امنیت فضای جامعه و ارتقای موقعیت زنان و دختران، شکوفایی استعدادهای مختلف جوان به قربانی کردن همه غرایز و توانمندی ها زیر پای غریزه شهوت می باشد واین ازنشانه های مهم بهداشت روانی در یک جامعه است که زمینه لازم را برای تولیدات فکری وصنعتی و توسعه ابعاد مادی ومعنوی بر فراهم
می آورد .

1- احزاب /32-33
2- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه ج 17، ص 289، دارالکتاب الاسلامیه، 1372
3- ایعقوب، کلینی، اصول کافی، ج 5، ص 519، تهران، انتشارات اسلامیه، بی تا.
4- نهج الفصاحه، حدیث 2008
5- همان ، حدیث 2600
6- محمد محمدی ری شهری جلد 4 صفحه226،قم،دار الحدیث،1374
7- مستدرک الوسایل،ص 208
8- نور/31
9- فاضل المقداد،کنز العرفان، ج 2، ص224، تهران ، مرتضوی، 1343
10- ر.ک: وهبه زحیلی، التفسیر المنیر، تربت جام، احمد جام، 1377