بوستان حجاب

تماشاي تلويزيون مزاياي كم و مضرات زيادي دارد. به همين دليل بايد تلويزيون تماشاكردن كودك خود را آگاهانه كنترل كنيد:
آشفتگي در تلويزيون: زماني كه اين آشفتگي براي تلويزيون و كودكان بوجود مي آيد، پرسشهاي زيادي ايجاد مي شود. سرخطهاي هشداردهنده اخبار درباره آسيبهاي تلويزيون به نوجواناني كه ذهنهاي تاثيرپذيري دارند، والدين را وحشتزده و دچار احساس گناه مي كند، اما باعث نمي شود تا تلويزيون را خاموش كنند.
براساس گزارش سال 2006 بنياد خانوادگي كايزر، 74 درصد نوزادان و كودكان نوپا، قبل از دو سالگي تلويزيون تماشا مي كنند. در حال حاضر به رسانه هايي كه هدف اصلي آنها كودكان كم سن مي باشند، دسترسي مداوم داريم. بنابراين وجود تلويزيون بيش از هر زماني، باعث ايجاد خطراتي بيش از پيش و بطور قطع سردرگمي بيشتر از گذشته مي شود.
خبر خوب اين كه، در حالي كه بخشهايي از اين آشفتگي ايجاد شده در ميان كودكان و رسانه ها كه هنوز در كنار هم قرار نگرفته اند، توسط محققان بسياري مورد محاسبه قرار گرفته است. ما خواستار به اشتراك گذاري دانش متخصصان و ارائه راهنماييها، فوت و فنها و آزمايشها و مشقتهاي پدر و مادرهاي واقعي هستيم تا نه گناه افزوده شود و نه تاثيرات شديد تحميل كننده براي آنها ايجاد شود، بلكه رهنمودهايي را دوباره تلويزيون و كودكان كم سن و سال كه كاملا به روز هستند ، براي شما به ارمغان بياورد.
از كودكتان توقع يادگيري از تلويزيون را نداشته باشيد
چه كسي خواهان پيشرفت كودك خود همانند يك دانشمند يا نقاش كوچك، بخصوص اگر شما در هنگام تمرين كردن كودكتان فرصت داشته باشيد تا فنجاني قهوه بنوشيد، نيست؟ متاسفانه، ويدئوهاي «آموزشي» كودكان آن گونه كه به نظر مي رسند، مفيد نيستند. پژوهشگران در مورد اين كه تلويزيون براي كودكان زير دو سال هيچگونه ارزش آموزشي ندارد، توافق نظر دارند.
«مغز يك نوزاد از دو سالگي، از نظر اندازه، سه برابر شده و رشد مغز در واكنش مستقيم به تحريكات بيروني، در متن تجربه دنياي واقعي اتفاق مي افتد.»
به اين معنا كه گفت وگو با نوجوان در مورد رختهاي چركي كه در رختشويخانه قرار مي دهيد، نسبت به به هرگونه نوار ويدئويي درباره كارهاي مهندسي، جنبه آموزشي بيشتري براي افزايش هوش او دارد. باور نمي كنيد؟ در تحقيقات گزارش شده، محققان دريافته اند كه كودكان براي كپي برداري از كاري كه تلويزيون نمايش مي دهد، در مقايسه با انجام كاري كه بطور زنده آن را مشاهده مي كنند، بسيار كندتر عمل مي كنند.
حال، نتيجه اين بررسي به اين معني نيست كه روشن كردن تلويزيون براي تماشاي برنامه اي 15 دقيقه اي فرزند شما را بي زبان خواهد كرد. بياييد واقع بين باشيم. گاهي براي جمع آوري اطلاعات نياز به زمان داريم. در اينجا هيچ آسيب دائمي وجود نخواهد داشت، اما مي دانيم كه اين كار به آنها كمكي نكرده و روند كند رشد به چشم مي آيد. اما دست كم، سود و زياني هم ندارد.
هنگام تماشاي تلويزيون به كودك غذا ندهيد
در حال حاضر مسئله چاقي در دوران كودكي موضوعي داغ است و دليل خوبي هم براي آن وجود دارد. مركز بين المللي آمار بهداشت گزارش داده است كه حدود 16 درصد كودكان آمريكايي اضافه وزن دارند و اين اضافه وزن تنها در يك دهه 45 درصد افزايش داشته است. شكي نيست كه اين آمار با تماشاي تلويزيون ارتباط مستقيم دارد.
اما لزومي ندارد كه عمل نشسته تلويزيون تماشاكردن هنگامي كه كودكان در حال ورزش كردن هستند قطع شود. در عوض، پژوهشگران معتقد هستند كه اين مسئله بيشتر به كودكاني مربوط است كه در مقابل تلويزيون غذا مي خورند و در آگهي هاي بازرگاني تلويزيون، عرضه مواد غذايي صورت مي گيرد.
وادار كردن كودكان به تمام كردن غذايشان، يكي از چالشهاي ديرينه همه پدر و مادرهاست و براي حل آن مي توان گفت كه تلويزيون مي تواند معجزه كند.
خانمي كه دو فرزند چهار و هفت ساله دارد، مي گويد: «پسر بزرگترم در غذاخوردن خيلي ايرادگير است. تنها راهي كه صبحها او را وادار به خوردن مي كرد اين بود كه تلويزيون را روشن كنم. اين كار باعث مي شد تا همه چيز بخورد، حتي اسفناج. اما من احساس گناه مي كردم چون فكر مي كردم او متوجه آنچه مي خورد نمي شود.»
در اينجا غرايز اين مادر تحت فشار قرار گرفته است. به گفته پزشكان تماشاي تلويزيون مي تواند با توانايي پاسخگويي كودك به علائم سيري تداخل پيدا كند و بطور بالقوه باعث پرخوري او مي شود، چنان كه ممكن است به مشكلات چاقي بينجامد. پزشكان درباره پيش دبستاني هايي كه همزمان با تماشاي تلويزيون غذا مي خورند، مي گويند: «ما دريافته ايم كه تلويزيون باعث حواس پرتي آنها موقع غذاخوردن مي شود. بنابراين، هنگامي كه تلويزيون روشن باشد، آنها بيشتر غذا مي خورند.»
آگهي هاي بازرگاني را تماشا نكنيد
از ويدئوهاي خانگي متشكريم چون هيچ كس به هيچ وجه مجبور نيست آگهي هاي بازرگاني را تماشا كند كه همانطور كه پژوهشگران در مورد تاثير تبليغات مواد غذايي بر كودكان كشف كرده اند، موضوع خوبي براي بررسي مي باشد. در سال 2006، انجمن پزشكي گزارشي رسمي درباره تاثير آگهي هاي تبليغاتي در عدم سلامت رژيم غذايي كودكان در كوتاه مدت، و به علاوه ايجاد خطرات احتمالي براي سلامت در بلندمدت، منتشر كرده است. اين پژوهش نشان مي دهد كه آگهي هاي تبليغاتي كه در ميان برنامه هاي مخصوص كودكان پخش مي شوند، اغلب براي خوراكي هايي هستند كه والدين دوست ندارند كودكانشان آنها را مصرف كنند ميان وعده ها و شكلات ها. همچنين اين پژوهش اثبات كرده است كه كودكان بيشترخواهان خوراكيهايي هستند كه تبليغ آنها را مي بينند.
نه تنها آگهي هاي بازرگاني به كودكان خوراكي هاي ناسالم و انديشه اي از خوراكي ناسالم را عرضه مي كنند، بلكه روشي است كه برنامه را قطع كرده كه ممكن است فهم داستاني كه كودكان در حال تماشاي آن بودند را دشوار كند. زيرا در كودكان قسمتي از مغز كه اطلاعات كوتاه مدت را در خود نگهداري مي كند، به طور كامل رشد نكرده است. بنابراين پس از تماشاي آگهي هاي بازرگاني، احتمال دارد رشته كلام داستاني كه آن را تماشا مي كردند را فراموش كنند و زماني كه ادامه آن پخش مي شود، به عنوان داستاني كاملا جديد به آن نگاه خواهند كرد.
«آنچه كه روي مي دهد، اتصال مغز براي جابجايي هاي سريع اطلاعات مي باشد كه بر خلاف آنچه شما مي خواهيد انجام شود، مي باشد. شما خواهان افزايش محدوده توجه آنها هستيد.»
وقتي برنامه تمام شد، تلويزيون را خاموش كنيد
تماشاي تلويزيون بيش از دوساعت در روز را محدود كنيد. براي كودكان بيشتر از دوسال به نظر ساده مي آيد، اما در عمل خيلي هم ساده نيست.
مادري كه دختري 3ساله دارد، مي گويد: «فرزندم بيش از آنچه به او اجازه مي دهم تلويزيون تماشا مي كند. او از زماني كه از خواب بيدار مي شود مي خواهد تلويزيون تماشا كند و براي محدود كردن آن هر روز جدالي واقعي داريم.»
وقتي تلويزيون را خاموش مي كنيد آنچنان نمايش غم انگيزي در خانه شروع مي شود كه شايد مجبور شويد براي تماشاي يك برنامه ديگر اجازه دهيد. اما به پايان رساندن زمان تماشاي تلويزيون بسيار در اين شرايط سخت است. اين موضوع براي يافتن تعادل است. شما دوست نداريد كه تماشاي تلويزيون ديگر فعاليت ها، اعم از گفتگوهاي موقع بازي و حركات طبيعي بدن، را تحت الشعاع قرار بدهد.
اما اگر حتي تلويزيون هم روشن باشد، به نظر نمي رسد كه كودكتان متوجه آن باشد، چه بايد كرد؟
مادر دختري دوساله، مي گويد: «اين گونه نيست كه فرزندم مانند فردي بيكار براي دوساعت تمام جلوي تلويزيون بنشيند. او همانطور كه تلويزيون روشن بود، به يكباره مكاني دنج را انتخاب مي كرد و بعد با عروسك هايش به بازي مي پرداخت و كارهايي براي خود ايجاد مي كرد تا خود را سرگرم كند.»
هنوز هم وقتي كودكان از تصاوير آشفته تلويزيون خسته مي شوند، خودرا سرگرم بازي مي كنند. پژوهشگران دانشگاه ماساچوست، در بررسي كودكان يك تا سه ساله، دريافتند كه وجود ثابت تلويزيون فاصله هاي زماني را كه كودكان مي بايست با عروسك هاي خود بازي كنند را كوتاه كرده و باعث كم علاقه گي آنها به بازيهايي مي شود كه باعث بكارگيري قوه تخيل آنها مي شود. همچنين كارشناسان هشدار داده اند كه وجود مداوم تلويزيون ممكن است رشد زباني كودكان نوپا را تحت تأثير قرار دهد.
برنامه تلويزيون را با دقت انتخاب كنيد
به شما مژده مي دهيم كه با اين كه تلويزيون توانايي مغزي نوزادان را افزايش نمي دهد، اما برنامه هاي مفيد تلويزيون مي تواند به كودكان بزرگتر مطالبي را بياموزد. تلويزيون براي سنين بين دوتا سه سال كم كم سودمند مي شود. دليلي براي نگراني درمورد بچه هايي كه در اين سن تلويزيون تماشا مي كنند وجود ندارد. البته به شرطي كه بيش از اندازه نباشد.
اگر مي خواهيد فرزندتان چيزي ياد بگيرد، برنامه هايي را انتخاب كنيد كه او را به موارد زير پيوند داده و آنها را تشويق كنيد.
¤ خط مستقيم داستان سرايي، كه كودكان را بدون قطع داستان از نقطه آ به نقطه ب مي رساند.
¤ همكاري و مشاركت، همانند ايجاد توقفهايي در نمايش كه كودك بتواند به سؤالاتي كه مطرح مي شود پاسخ دهد.
¤ رده بندي كردن، بدين معنا كه هر آنچه درباره آن بحث شده به صورت ديداري روي پرده نمايش داده مي شود.
¤ تعهد: اگر شخصيت ها و ايده هايي كه در برنامه هستند، براي كودك جالب نيستند، مشكل چيست؟
¤ تكرار و بازبيني.
¤ درونمايه مبارزه با خشونت.
نكته اي درباره مبارزه با خشونت: عقل سليم مي گويد كه فرزند دوساله شما براي تماشاي فيلم هاي ترسناك آمادگي ندارد. اما نمايش خشونت حتي مي تواند در يك فيلم براي رده سني كودكان به طور پنهاني اعمال شود. در بيشتر برنامه هاي تلويزيوني كودكان، خشونت در قالب طنز نشان داده مي شود كه به عقيده پدر و مادرها آنها بي ضرر هستند. مثلاً به سر يك شخصيت كارتوني با يك توپ بولينگ ضربه اي وارد مي شود و سرش باد مي كند. اما اين چيزي نيست كه در زندگي واقعي رخ دهد. اين يك خشونت بدون درنظر گرفتن عواقب آن است و چون كودكان كم سن تر قدرت تشخيص تخيل و واقعيت را ندارند، زيان بار است.
به عقيده كارشناسان، سرعت پيشرفت هم از اهميت ويژه اي برخوردار است. شما مي خواهيد از كاتهاي سريع، ويرايش هاي فوري، يا هر چيز كه براي تماشاچي كم سن و سال شما كه آن را دنبال مي كند و با سرعت هم حركت مي كند، دوري كنيد.
با كودكتان تلويزيون تماشا كنيد
در حقيقت، اغلب، نكته اصلي تلويزيون اين است كه درحالي كه مشغول انجام كار ديگري هستيم، تلويزيون كودكمان را سرگرم مي كند. يك خانم كارمند همانند بسياري از پدر و مادرها به تلويزيون وابسته است طوري كه صبح ها مي تواند دو كودك يك و دو ساله خود را براي شروع روزشان آماده كند و همچنين عصرها او مي تواند شام را آماده كند. او در اين باره مي گويد: «من از تلويزيون براي پرت كردن حواس فرزندانم استفاده مي كنم و گاهي از اين كار احساس گناه مي كنم چون حس مي كنم زياد با كودكانم تعامل ندارم.» براي مادري كه تازه صاحب فرزند دوم خود شده و بايد از خانه اش اسباب كشي كند، تلويزيون براي فرزند بزرگتر او امري لازم است: «زماني كه باردار بودم، فرصت داشتم تا استراحت كنم و بعد شروع به بسته بندي وسايل كنم و حالا كه پسرم از صبح زود مشغول تماشاي تلويزيون است، مي توانم با نوزاد جديدم كمي بيشتر بخوابم.»
همه ما گاهگاهي از اين پرستار الكترونيكي استفاده مي كنيم و اين كار ما باعث وقوع هيچ جرمي نمي شود. اما كارشناسان دريافته اند با اين كه تلويزيون باعث كاهش زمان مطالعه و جنب وجوش كودكان نمي شود، اما زمان تعامل با والدين و جلب توجه آنها را كم مي كند و در سال هاي اوليه كودكي زمان گذاشتن براي برقراري روابط اجتماعي با اشخاصي كه آنها را دوست دارند براي رشد كودكان امري ضروري است.
«تلويزيون مي تواند به نحوي توجهي كه والدين بايد به فرزند خود بدهند را از بين ببرد، اما لزوما هم اين طور نيست و اين شايد آغازگر يك داستان است.» وقتي والدين با فرزند خود تلويزيون تماشا مي كنند، ارزش آموزشي تلويزيون ناگهان براي آنها آشكار مي شود. بنابراين تا جائي كه مي توانيد چشم و گوش خود را روي تلويزيون متمركز كنيد، كمي به آن شاخ و برگ بدهيد و آنچه را كه مي بينيد تشريح كرده و در مورد عقايد آنها سؤالاتي بپرسيد. پاسنيك افزود: «هر چه بيشتر در اين مورد با آنها گفت وگو كنيد، آنها بيشتر تجربه كسب مي كنند.»
در پايان چيزي كه نسبت به بايد و نبايدهاي خاص بيشتر حايز اهميت مي باشد، آموزش صداقت است. تلويزيون فقط بايد بخش كوچكي از روز كودك را به خود اختصاص دهد. همچنين در برنامه روزانه آنها بايد تمرينات جسماني، زمان مطالعه، بازي هاي سازمان نيافته و زمان زيادي براي بودن با شما و كساني كه آنها را دوست دارند، گنجانده شود. روي هم رفته ميانه روي پندي زيباست.
واقعيت و تلويزيون: تجربيات مادران
«فرزندانم فقط با پدرشان تلويزيون تماشا مي كنند كه تنها به قبل از رفتن سر كار و تعطيلات آخر هفته محدود مي شود. آنها مي دانند كه اگر بخواهند تلويزيون تماشا كنند بايد با پدرشان كنار بيايند.»
مادر پسر 3 ساله و دختر 1 ساله.
«تلويزيون براي ما نياز به كمي درونمايه آموزشي دارد. چه يادگيري رفتارهاي اجتماعي باشد و چه يادگيري الفبا.»
مادر دختر 2 ساله و دختر 1 ماهه.
«همه ما مي دانيم كه فراگير شدن تلويزيون امري ساده است، پس ما براي راه اندازي آن به طريقي كه قابل هدايت نباشد، توافق كرديم. ما آن را در زيرزمين قرار داديم زيرا كه، از دل برود هر آن كه از ديده رود.»
مادر يك كودك 3 ساله و 8 ماهه مي گويد: «كودكم خيلي زود از خواب بيدار مي شود و اگر بدخلق باشد، تماشاي تلويزيون تنها چيزيست كه او را آرام مي كند. اين اولين چيزيست كه هر روز صبح از آن استفاده مي كنيم. بنابراين او فكر مي كند تلويزيون فقط صبح ها روشن مي شود.»
مادر دختر 3 ساله و پسر 4 ماهه.
تلويزيون و كودكان: حقايق
¤ وقتي تلويزيون روشن باشد، كودكان زمان كمتري را به بازي كردن اختصاص مي دهند.
¤ 32 درصد كودكان زير 6 سال در خانه هايي زندگي مي كنند كه هميشه يا بيشتر اوقات تلويزيون روشن است.
¤ 74 درصد همه نوزادان و كودكان نوپا از قبل دومين سال تولدشان تلويزيون تماشا مي كنند.
¤ در سال 1970، ميانگين سن كودكان موقع آغاز تماشاي تلويزيون، 4 سال بود، اما امروزه اين ميانگين به 4 ماهگتماشاي تلويزيون مزاياي كم و مضرات زيادي دارد. به همين دليل بايد تلويزيون تماشاكردن كودك خود را آگاهانه كنترل كنيد:
آشفتگي در تلويزيون: زماني كه اين آشفتگي براي تلويزيون و كودكان بوجود مي آيد، پرسشهاي زيادي ايجاد مي شود. سرخطهاي هشداردهنده اخبار درباره آسيبهاي تلويزيون به نوجواناني كه ذهنهاي تاثيرپذيري دارند، والدين را وحشتزده و دچار احساس گناه مي كند، اما باعث نمي شود تا تلويزيون را خاموش كنند.
براساس گزارش سال 2006 بنياد خانوادگي كايزر، 74 درصد نوزادان و كودكان نوپا، قبل از دو سالگي تلويزيون تماشا مي كنند. در حال حاضر به رسانه هايي كه هدف اصلي آنها كودكان كم سن مي باشند، دسترسي مداوم داريم. بنابراين وجود تلويزيون بيش از هر زماني، باعث ايجاد خطراتي بيش از پيش و بطور قطع سردرگمي بيشتر از گذشته مي شود.
خبر خوب اين كه، در حالي كه بخشهايي از اين آشفتگي ايجاد شده در ميان كودكان و رسانه ها كه هنوز در كنار هم قرار نگرفته اند، توسط محققان بسياري مورد محاسبه قرار گرفته است. ما خواستار به اشتراك گذاري دانش متخصصان و ارائه راهنماييها، فوت و فنها و آزمايشها و مشقتهاي پدر و مادرهاي واقعي هستيم تا نه گناه افزوده شود و نه تاثيرات شديد تحميل كننده براي آنها ايجاد شود، بلكه رهنمودهايي را دوباره تلويزيون و كودكان كم سن و سال كه كاملا به روز هستند ، براي شما به ارمغان بياورد.
از كودكتان توقع يادگيري از تلويزيون را نداشته باشيد
چه كسي خواهان پيشرفت كودك خود همانند يك دانشمند يا نقاش كوچك، بخصوص اگر شما در هنگام تمرين كردن كودكتان فرصت داشته باشيد تا فنجاني قهوه بنوشيد، نيست؟ متاسفانه، ويدئوهاي «آموزشي» كودكان آن گونه كه به نظر مي رسند، مفيد نيستند. پژوهشگران در مورد اين كه تلويزيون براي كودكان زير دو سال هيچگونه ارزش آموزشي ندارد، توافق نظر دارند.
«مغز يك نوزاد از دو سالگي، از نظر اندازه، سه برابر شده و رشد مغز در واكنش مستقيم به تحريكات بيروني، در متن تجربه دنياي واقعي اتفاق مي افتد.»
به اين معنا كه گفت وگو با نوجوان در مورد رختهاي چركي كه در رختشويخانه قرار مي دهيد، نسبت به به هرگونه نوار ويدئويي درباره كارهاي مهندسي، جنبه آموزشي بيشتري براي افزايش هوش او دارد. باور نمي كنيد؟ در تحقيقات گزارش شده، محققان دريافته اند كه كودكان براي كپي برداري از كاري كه تلويزيون نمايش مي دهد، در مقايسه با انجام كاري كه بطور زنده آن را مشاهده مي كنند، بسيار كندتر عمل مي كنند.
حال، نتيجه اين بررسي به اين معني نيست كه روشن كردن تلويزيون براي تماشاي برنامه اي 15 دقيقه اي فرزند شما را بي زبان خواهد كرد. بياييد واقع بين باشيم. گاهي براي جمع آوري اطلاعات نياز به زمان داريم. در اينجا هيچ آسيب دائمي وجود نخواهد داشت، اما مي دانيم كه اين كار به آنها كمكي نكرده و روند كند رشد به چشم مي آيد. اما دست كم، سود و زياني هم ندارد.
هنگام تماشاي تلويزيون به كودك غذا ندهيد
در حال حاضر مسئله چاقي در دوران كودكي موضوعي داغ است و دليل خوبي هم براي آن وجود دارد. مركز بين المللي آمار بهداشت گزارش داده است كه حدود 16 درصد كودكان آمريكايي اضافه وزن دارند و اين اضافه وزن تنها در يك دهه 45 درصد افزايش داشته است. شكي نيست كه اين آمار با تماشاي تلويزيون ارتباط مستقيم دارد.
اما لزومي ندارد كه عمل نشسته تلويزيون تماشاكردن هنگامي كه كودكان در حال ورزش كردن هستند قطع شود. در عوض، پژوهشگران معتقد هستند كه اين مسئله بيشتر به كودكاني مربوط است كه در مقابل تلويزيون غذا مي خورند و در آگهي هاي بازرگاني تلويزيون، عرضه مواد غذايي صورت مي گيرد.
وادار كردن كودكان به تمام كردن غذايشان، يكي از چالشهاي ديرينه همه پدر و مادرهاست و براي حل آن مي توان گفت كه تلويزيون مي تواند معجزه كند.
خانمي كه دو فرزند چهار و هفت ساله دارد، مي گويد: «پسر بزرگترم در غذاخوردن خيلي ايرادگير است. تنها راهي كه صبحها او را وادار به خوردن مي كرد اين بود كه تلويزيون را روشن كنم. اين كار باعث مي شد تا همه چيز بخورد، حتي اسفناج. اما من احساس گناه مي كردم چون فكر مي كردم او متوجه آنچه مي خورد نمي شود.»
در اينجا غرايز اين مادر تحت فشار قرار گرفته است. به گفته پزشكان تماشاي تلويزيون مي تواند با توانايي پاسخگويي كودك به علائم سيري تداخل پيدا كند و بطور بالقوه باعث پرخوري او مي شود، چنان كه ممكن است به مشكلات چاقي بينجامد. پزشكان درباره پيش دبستاني هايي كه همزمان با تماشاي تلويزيون غذا مي خورند، مي گويند: «ما دريافته ايم كه تلويزيون باعث حواس پرتي آنها موقع غذاخوردن مي شود. بنابراين، هنگامي كه تلويزيون روشن باشد، آنها بيشتر غذا مي خورند.»
آگهي هاي بازرگاني را تماشا نكنيد
از ويدئوهاي خانگي متشكريم چون هيچ كس به هيچ وجه مجبور نيست آگهي هاي بازرگاني را تماشا كند كه همانطور كه پژوهشگران در مورد تاثير تبليغات مواد غذايي بر كودكان كشف كرده اند، موضوع خوبي براي بررسي مي باشد. در سال 2006، انجمن پزشكي گزارشي رسمي درباره تاثير آگهي هاي تبليغاتي در عدم سلامت رژيم غذايي كودكان در كوتاه مدت، و به علاوه ايجاد خطرات احتمالي براي سلامت در بلندمدت، منتشر كرده است. اين پژوهش نشان مي دهد كه آگهي هاي تبليغاتي كه در ميان برنامه هاي مخصوص كودكان پخش مي شوند، اغلب براي خوراكي هايي هستند كه والدين دوست ندارند كودكانشان آنها را مصرف كنند ميان وعده ها و شكلات ها. همچنين اين پژوهش اثبات كرده است كه كودكان بيشترخواهان خوراكيهايي هستند كه تبليغ آنها را مي بينند.
نه تنها آگهي هاي بازرگاني به كودكان خوراكي هاي ناسالم و انديشه اي از خوراكي ناسالم را عرضه مي كنند، بلكه روشي است كه برنامه را قطع كرده كه ممكن است فهم داستاني كه كودكان در حال تماشاي آن بودند را دشوار كند. زيرا در كودكان قسمتي از مغز كه اطلاعات كوتاه مدت را در خود نگهداري مي كند، به طور كامل رشد نكرده است. بنابراين پس از تماشاي آگهي هاي بازرگاني، احتمال دارد رشته كلام داستاني كه آن را تماشا مي كردند را فراموش كنند و زماني كه ادامه آن پخش مي شود، به عنوان داستاني كاملا جديد به آن نگاه خواهند كرد.
«آنچه كه روي مي دهد، اتصال مغز براي جابجايي هاي سريع اطلاعات مي باشد كه بر خلاف آنچه شما مي خواهيد انجام شود، مي باشد. شما خواهان افزايش محدوده توجه آنها هستيد.»
وقتي برنامه تمام شد، تلويزيون را خاموش كنيد
تماشاي تلويزيون بيش از دوساعت در روز را محدود كنيد. براي كودكان بيشتر از دوسال به نظر ساده مي آيد، اما در عمل خيلي هم ساده نيست.
مادري كه دختري 3ساله دارد، مي گويد: «فرزندم بيش از آنچه به او اجازه مي دهم تلويزيون تماشا مي كند. او از زماني كه از خواب بيدار مي شود مي خواهد تلويزيون تماشا كند و براي محدود كردن آن هر روز جدالي واقعي داريم.»
وقتي تلويزيون را خاموش مي كنيد آنچنان نمايش غم انگيزي در خانه شروع مي شود كه شايد مجبور شويد براي تماشاي يك برنامه ديگر اجازه دهيد. اما به پايان رساندن زمان تماشاي تلويزيون بسيار در اين شرايط سخت است. اين موضوع براي يافتن تعادل است. شما دوست نداريد كه تماشاي تلويزيون ديگر فعاليت ها، اعم از گفتگوهاي موقع بازي و حركات طبيعي بدن، را تحت الشعاع قرار بدهد.
اما اگر حتي تلويزيون هم روشن باشد، به نظر نمي رسد كه كودكتان متوجه آن باشد، چه بايد كرد؟
مادر دختري دوساله، مي گويد: «اين گونه نيست كه فرزندم مانند فردي بيكار براي دوساعت تمام جلوي تلويزيون بنشيند. او همانطور كه تلويزيون روشن بود، به يكباره مكاني دنج را انتخاب مي كرد و بعد با عروسك هايش به بازي مي پرداخت و كارهايي براي خود ايجاد مي كرد تا خود را سرگرم كند.»
هنوز هم وقتي كودكان از تصاوير آشفته تلويزيون خسته مي شوند، خودرا سرگرم بازي مي كنند. پژوهشگران دانشگاه ماساچوست، در بررسي كودكان يك تا سه ساله، دريافتند كه وجود ثابت تلويزيون فاصله هاي زماني را كه كودكان مي بايست با عروسك هاي خود بازي كنند را كوتاه كرده و باعث كم علاقه گي آنها به بازيهايي مي شود كه باعث بكارگيري قوه تخيل آنها مي شود. همچنين كارشناسان هشدار داده اند كه وجود مداوم تلويزيون ممكن است رشد زباني كودكان نوپا را تحت تأثير قرار دهد.
برنامه تلويزيون را با دقت انتخاب كنيد
به شما مژده مي دهيم كه با اين كه تلويزيون توانايي مغزي نوزادان را افزايش نمي دهد، اما برنامه هاي مفيد تلويزيون مي تواند به كودكان بزرگتر مطالبي را بياموزد. تلويزيون براي سنين بين دوتا سه سال كم كم سودمند مي شود. دليلي براي نگراني درمورد بچه هايي كه در اين سن تلويزيون تماشا مي كنند وجود ندارد. البته به شرطي كه بيش از اندازه نباشد.
اگر مي خواهيد فرزندتان چيزي ياد بگيرد، برنامه هايي را انتخاب كنيد كه او را به موارد زير پيوند داده و آنها را تشويق كنيد.
¤ خط مستقيم داستان سرايي، كه كودكان را بدون قطع داستان از نقطه آ به نقطه ب مي رساند.
¤ همكاري و مشاركت، همانند ايجاد توقفهايي در نمايش كه كودك بتواند به سؤالاتي كه مطرح مي شود پاسخ دهد.
¤ رده بندي كردن، بدين معنا كه هر آنچه درباره آن بحث شده به صورت ديداري روي پرده نمايش داده مي شود.
¤ تعهد: اگر شخصيت ها و ايده هايي كه در برنامه هستند، براي كودك جالب نيستند، مشكل چيست؟
¤ تكرار و بازبيني.
¤ درونمايه مبارزه با خشونت.
نكته اي درباره مبارزه با خشونت: عقل سليم مي گويد كه فرزند دوساله شما براي تماشاي فيلم هاي ترسناك آمادگي ندارد. اما نمايش خشونت حتي مي تواند در يك فيلم براي رده سني كودكان به طور پنهاني اعمال شود. در بيشتر برنامه هاي تلويزيوني كودكان، خشونت در قالب طنز نشان داده مي شود كه به عقيده پدر و مادرها آنها بي ضرر هستند. مثلاً به سر يك شخصيت كارتوني با يك توپ بولينگ ضربه اي وارد مي شود و سرش باد مي كند. اما اين چيزي نيست كه در زندگي واقعي رخ دهد. اين يك خشونت بدون درنظر گرفتن عواقب آن است و چون كودكان كم سن تر قدرت تشخيص تخيل و واقعيت را ندارند، زيان بار است.
به عقيده كارشناسان، سرعت پيشرفت هم از اهميت ويژه اي برخوردار است. شما مي خواهيد از كاتهاي سريع، ويرايش هاي فوري، يا هر چيز كه براي تماشاچي كم سن و سال شما كه آن را دنبال مي كند و با سرعت هم حركت مي كند، دوري كنيد.
با كودكتان تلويزيون تماشا كنيد
در حقيقت، اغلب، نكته اصلي تلويزيون اين است كه درحالي كه مشغول انجام كار ديگري هستيم، تلويزيون كودكمان را سرگرم مي كند. يك خانم كارمند همانند بسياري از پدر و مادرها به تلويزيون وابسته است طوري كه صبح ها مي تواند دو كودك يك و دو ساله خود را براي شروع روزشان آماده كند و همچنين عصرها او مي تواند شام را آماده كند. او در اين باره مي گويد: «من از تلويزيون براي پرت كردن حواس فرزندانم استفاده مي كنم و گاهي از اين كار احساس گناه مي كنم چون حس مي كنم زياد با كودكانم تعامل ندارم.» براي مادري كه تازه صاحب فرزند دوم خود شده و بايد از خانه اش اسباب كشي كند، تلويزيون براي فرزند بزرگتر او امري لازم است: «زماني كه باردار بودم، فرصت داشتم تا استراحت كنم و بعد شروع به بسته بندي وسايل كنم و حالا كه پسرم از صبح زود مشغول تماشاي تلويزيون است، مي توانم با نوزاد جديدم كمي بيشتر بخوابم.»
همه ما گاهگاهي از اين پرستار الكترونيكي استفاده مي كنيم و اين كار ما باعث وقوع هيچ جرمي نمي شود. اما كارشناسان دريافته اند با اين كه تلويزيون باعث كاهش زمان مطالعه و جنب وجوش كودكان نمي شود، اما زمان تعامل با والدين و جلب توجه آنها را كم مي كند و در سال هاي اوليه كودكي زمان گذاشتن براي برقراري روابط اجتماعي با اشخاصي كه آنها را دوست دارند براي رشد كودكان امري ضروري است.
«تلويزيون مي تواند به نحوي توجهي كه والدين بايد به فرزند خود بدهند را از بين ببرد، اما لزوما هم اين طور نيست و اين شايد آغازگر يك داستان است.» وقتي والدين با فرزند خود تلويزيون تماشا مي كنند، ارزش آموزشي تلويزيون ناگهان براي آنها آشكار مي شود. بنابراين تا جائي كه مي توانيد چشم و گوش خود را روي تلويزيون متمركز كنيد، كمي به آن شاخ و برگ بدهيد و آنچه را كه مي بينيد تشريح كرده و در مورد عقايد آنها سؤالاتي بپرسيد. پاسنيك افزود: «هر چه بيشتر در اين مورد با آنها گفت وگو كنيد، آنها بيشتر تجربه كسب مي كنند.»
در پايان چيزي كه نسبت به بايد و نبايدهاي خاص بيشتر حايز اهميت مي باشد، آموزش صداقت است. تلويزيون فقط بايد بخش كوچكي از روز كودك را به خود اختصاص دهد. همچنين در برنامه روزانه آنها بايد تمرينات جسماني، زمان مطالعه، بازي هاي سازمان نيافته و زمان زيادي براي بودن با شما و كساني كه آنها را دوست دارند، گنجانده شود. روي هم رفته ميانه روي پندي زيباست.
واقعيت و تلويزيون: تجربيات مادران
«فرزندانم فقط با پدرشان تلويزيون تماشا مي كنند كه تنها به قبل از رفتن سر كار و تعطيلات آخر هفته محدود مي شود. آنها مي دانند كه اگر بخواهند تلويزيون تماشا كنند بايد با پدرشان كنار بيايند.»
مادر پسر 3 ساله و دختر 1 ساله.
«تلويزيون براي ما نياز به كمي درونمايه آموزشي دارد. چه يادگيري رفتارهاي اجتماعي باشد و چه يادگيري الفبا.»
مادر دختر 2 ساله و دختر 1 ماهه.
«همه ما مي دانيم كه فراگير شدن تلويزيون امري ساده است، پس ما براي راه اندازي آن به طريقي كه قابل هدايت نباشد، توافق كرديم. ما آن را در زيرزمين قرار داديم زيرا كه، از دل برود هر آن كه از ديده رود.»
مادر يك كودك 3 ساله و 8 ماهه مي گويد: «كودكم خيلي زود از خواب بيدار مي شود و اگر بدخلق باشد، تماشاي تلويزيون تنها چيزيست كه او را آرام مي كند. اين اولين چيزيست كه هر روز صبح از آن استفاده مي كنيم. بنابراين او فكر مي كند تلويزيون فقط صبح ها روشن مي شود.»
مادر دختر 3 ساله و پسر 4 ماهه.
تلويزيون و كودكان: حقايق
¤ وقتي تلويزيون روشن باشد، كودكان زمان كمتري را به بازي كردن اختصاص مي دهند.
¤ 32 درصد كودكان زير 6 سال در خانه هايي زندگي مي كنند كه هميشه يا بيشتر اوقات تلويزيون روشن است.
¤ 74 درصد همه نوزادان و كودكان نوپا از قبل دومين سال تولدشان تلويزيون تماشا مي كنند.
¤ در سال 1970، ميانگين سن كودكان موقع آغاز تماشاي تلويزيون، 4 سال بود، اما امروزه اين ميانگين به 4 ماهگي رسيده است.
¤ 43 درصد كودكان زير 2 سال هر روز تلويزيون تماشا مي كنند و 18 درصد آنها هر روز ويدئو يا دي وي دي تماشا مي كنند.
¤ كودكان كارهايي كه در تلويزيون مي بينند را در مقايسه با كارهايي كه به صورت زنده مشاهده مي كنند، كندتر انجام مي دهند.
آكادمي پزشكي كودكان آمريكا، تماشاي تلويزيون را قبل از سن 2 سال توصيه نمي كنند و بعد از اين سن هم نبايد بيشتر از 2 ساعت باشد.
ي رسيده است.
¤ 43 درصد كودكان زير 2 سال هر روز تلويزيون تماشا مي كنند و 18 درصد آنها هر روز ويدئو يا دي وي دي تماشا مي كنند.
¤ كودكان كارهايي كه در تلويزيون مي بينند را در مقايسه با كارهايي كه به صورت زنده مشاهده مي كنند، كندتر انجام مي دهند.
آكادمي پزشكي كودكان آمريكا، تماشاي تلويزيون را قبل از سن 2 سال توصيه نمي كنند و بعد از اين سن هم نبايد بيشتر از 2 ساعت باشد.