بوستان حجاب

الف. آيا در مسأله ي بقاي بر تقلید از مجتهد ميّت، رجوع به مجتهد حیّ اعلم لازم است؟
ب. بقاي بر تقلید از ميّت چه حكمي دارد؟
ج. دختری كه یك الی سه ماه قبل از فوت حضرت امام خمینی(ره) 9 سال قمری او تمام شده است، آيا می تواند از ايشان تقلید نمايد؟
حضرت آیةالله بهجت؛ الف. بلى؛ مقلّد در بقاي بر تقلید از ميت، باید طبق نظر مجتهد زنده عمل نماید.
ب. در مسایلی كه به فتوای مجتهد میت عمل كرده، می تواند باقی بماند و درفرض اعلمیّت میّت واجب است. و در مسايلي كه عمل نكرده بايد از مجتهد زنده تقلید كند.
اگر مجتهد زنده بعداً اعلم شد، واجب است در تمامی مسایل به او عدول نماید. و اگر مسایلی را از مجتهد میت یاد گرفته و بنا داشته عمل كند، چنانچه عمل نكرده يا شك در عمل كردن دارد (در صورت بقاي بر تقلید ميت) نمي تواند در آن مسايل بر تقليد باقي بماند هر چند مجتهد ميت اعلم باشد.
اگر مسایلی را از مجتهد میّت یاد گرفته و بنا داشته عمل كند، چنانچه عمل نكرده، يا شك در عمل كردن دارد (در صورت بقا بر تقلید ميّت) نمي‌تواند در آن مسايل بر تقليد باقي بماند، هر چند مجتهد میّت اعلم باشد.
حضرت آيةالله خامنه اى؛ الف. درجواز بقا بر تقلید ميت، درصورتی كه مورد اتفاق فقها باشد، اجازه از اعلم واجب نیست.
ب. بقا بر تقلید از ميت در همه ي مسايل حتي در مسايلي كه تاكنون مكلّف به آن ها عمل نكرده است، جایز و مجزی است، ولي سزاوار است كه احتياط در بقا بر تقلید ميت اعلم ترك نشود.
ج. اگر در زمان حیات آن حضرت از ایشان، ولو در بعض مسايل تقلید ننموده، نمي تواند تقلید كند.
حضرت آيةالله سيستانى؛ الف. بلى؛ بايد براي بقا بر تقلید ميت، به مجتهد حیّ اعلم رجوع نماید.
ب. اگر مجتهد میت، اعلم از مجتهد زنده باشد بايدـ با علم به اختلاف در مسايل محل ابتلا ولو اجمالاًـ بر تقلید او باقي بماند و چنانچه مجتهد زنده اعلم از او باشد بايد به مجتهد زنده رجوع كند. و اگر اعلمیتی در میان آن ها معلوم نشود، یا مساوی باشند، مخیّر است عمل خود را با فتوای هر كدام تطبیق نماید، مگر در موارد علم اجمالی یا قیام حجّت اجمالی بر تكلیف ـ مانند موارد اختلاف در قصر و تمام ـ كه بنا براحتیاط واجب باید رعایت هر دو فتوا را بنماید.
ج. اگر مميز بوده و تقلید كرده تا اعلميت حي ثابت نشده، باید باقی باشد.
حضرت آيةالله صافي گلپايگانى؛ الف. بلى؛ در مسأله ي بقاي بر تقلید ميت، لازم است به حیّ اعلم مراجعه شود. بلى چنانچه همه ي فقها در خصوص مسأله و حدود و خصوصيات آن، نظر متفق داشته باشند، رجوع به حیّ اعلم در این مورد لازم نیست.
ب. اگر مجتهدي كه انسان از او تقلید مي كند، از دنیا برود، باید از مجتهد زنده تقلید كند، و كسی كه در مسأله ای به فتوای مجتهدی عمل كرده، یا آن را یاد گرفته و ملتزم به عمل آن شده باشد، اگر بعد از مردن آن مجتهد در آن مسأله به فتوای مجتهد زنده رفتار نكرده باشد، می تواند در آن مسأله به فتوای مجتهدی كه از دنیا رفته، باقی باشد، بلكه جواز بقا بر تقلید او در ساير مسايل نيز بعيد نيست، ولي اگر مجتهد ميتي كه از او تقلید مي كرده، اعلم از حیّ باشد، بقا بر تقلید او بنابر احتياط، واجب است. چنانچه اگرمجتهد حیّ از میت اعلم باشد، عدول به حیّ واجب است.
ج. از جواب «ب» روشن می شود.
حضرت آيةالله شبيري زنجانى؛
ب. بقاء برتقلید مجتهد متوفی درصورتی كه اعلم از احیای باشد، واجب است و در صورت تساوی جایز می‎باشد. و در صورت تساوى،اگر به فتوای مجتهد متوفی عمل كرده باشد،لازم است بر فتواي او باقي بماند واگر عمل نكرده باشد از هر يك از آن ها بخواهد می تواند تقلید كند و اگر مجتهد زنده اعلم شده باشد،باید به او مراجعه شود.
ج. می تواند.
حضرت آيةالله مكارم شيرازى؛ الف. بلى؛ مقلّد در مسأله ی بقای برتقلیدازمیت باید به مجتهد حیّ اعلم رجوع نماید.
ب. تنها در مسايلي می تواند باقي بماند كه به آن عمل كرده باشد، و در مسایلی كه عمل نكرده، باید طبق فتوای مجتهد حیّ عمل كند.
ج. تنها در مسایلی كه در زمان حیات امام راحل(ره) طبق فتوای ایشان عمل كرده، مي‌تواند باقی باشد و در بقيه، بايد مطابق رساله مرجع تقلید زنده عمل كند.
حضرت آيةالله نوري همدانى؛ الف. بلى؛ ‌مقلّد در مسأله ي بقا بر تقلید ميت بايد از حيّ اعلم تقلید كند.
ب. كسی كه در بعضی از مسایل به فتوای مجتهدی عمل كرده، بعد از مردن آن مجتهد مي تواند در همه ي مسايل از او تقلید كند، مگر این كه مجتهد زنده اعلم از میت باشد، كه در این صورت رجوع به آن زنده واجب است.
ج. از جواب «ب» روشن می شود.
حضرت آيةالله وحيد خراسانى؛ الف. بلى؛ مقلّد درمسأله ی بقا برتقلید از میت باید به مجتهدحیّ اعلم رجوع نماید.
ب. اگر مجتهدي كه وظيفه ي انسان تقلید از او بوده از دنیا برود،در صورتی كه اعلم بودن مجتهد زنده از میّت برایش ثابت شود،در مسایل مورد ابتلایی كه علم ـ اگر چه اجمالاً ـ به اختلاف بین میّت و حیّ دارد، واجب است به حیّ رجوع كند، و در صورتی كه اعلمیت مجتهد میّت برایش ثابت بوده، مادامی كه اعلم بودن مجتهد زنده برایش ثابت نشود، باید به فتوای مجتهد میّت عمل كند، چه در زمان حیات او التزام به عمل به فتوای او داشته، یا نداشته باشد، و چه عمل به فتوای اوكرده، یانكرده باشد وچه فتوای او را یادگرفته، یا یاد نگرفته باشد.
ج. از جواب «ب» روشن می شود.