-
یکشنبه ۱۹ دی ۱۳۸۹
-
اجتهاد: اجتهاد در لغت به معنای کوشش و تلاش کردن است و در اصطلاح فقه
عبارت است از استنباط و استخراج مسایل شرعی از منافع مربوط به آن و به شخصی
که توانایی اجتهاد را داشته باشد «مجتهد» می گویند.
منابع فقه (احکام) عبارتند از:
1- قرآن
2- سنت که مشتمل بر قول ، فعل و تقریر معصوم (علیه السلام) است.
3- عقل
4- اجماع (اتفاق فقها بر حکمی از احکام شرعی) قرآن
که
مجموعه ی وحی الهی بر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می باشد و
به خواست خداوند بدون هیچ گونه نقص و اضافه به دست ما رسیده اولین و بهترین
ملاک عمل و منبع استنباط احکام می باشد.
قول معصوم
مجموعه
ی گفتار امامان معصوم (علیهم السلام) و دستورها و آموزشهای قولی آنان، که
روش درست کرداری را به ما می آموزد، یکی از منابع معتبر فقهی است که در کتب
روایی جمع آوری شده است.
فعل معصوم
از آنجا که ائمه ی معصومین (علیهم السلام) از هر خطا و اشتباهی به دور
هستند، کردار آنان نیز مانند گفتارشان می تواند ملاک عمل برای ما باشد، که
این دسته نیز در کتب تاریخی و روایی با عنوان سیره ی عملی معصومین (علیهم
السلام) آمده است.
تقریر معصوم
در مواردی
که فرد یا افرادی در حضور معصوم (علیهم السلام) عملی را انجام داده باشند،
در حالی که تقیه ای در کار نبوده، و معصوم (علیه السلام) آن عمل را تأیید
کرده و یا لا اقل از آن نهی نکرده باشد، به عنوان عملی مورد امضا و
تقریرشان، می تواند ملاک دیگری برای عمل و منبع برای استنباط فقه باشد.
عقل و اجماع
اگر
برای حکمی از احکام، دلیلی از قرآن و سنت نیابیم، از آنچه عقل بشری بدان
حکم کند و فقهای شیعه بر آن اتفاق نظر داشته باشند، که حاکی از رضایت معصوم
(علیه السلام) باشد، می توان مطابق آن فتوا داد و وظیفه ی مکلفین را مشخص
کرد.
منبع: آموزش فقه، حسین فلاح زاده






