بوستان حجاب

چشم مهمترین و اصلی‌ترین وسیله ارتباط انسان با جهان خارج است. انسان از طریق چشم می‌تواند محیط پیرامون خود را بهتر بشناسد و با سایر افراد ارتباط برقرار کند. چه بسیار حرفهایی که انسان از طریق چشم  به دیگران منتقل می‌کند. اما این نگاه می‌تواند منشا خیرات یا اشرار بسیاری باشد.

اگر انسان چشم و نگاه خود را آزاد و رها بگذارد تا هرآنچه دیدنی است را ببیند، افسار عقل و نفس خود را در اختیار چشم قرار داده و خواسته و ناخواسته به بسیاری از گناهان و مشکلات فردی و اجتماعی مبتلا می‌شود. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «العیون مصائد الشیطان»؛ دیدگان انسان از دامهای شیطان است. (میزان الحکمه، ج10، ص 70). گاه انسان از طریق نگاه کردن به فساد و انحرافهای غیرقابل جبرانی کشیده می‌شود و شیطان بر او مسلط خواهد شد. چشمی که نشانه قدرت خلقت خداوند و از بزرگترین نعمات الهی است، اگر کنترل نشود در مسیر فساد و جنایت قرار میگیرد و گاه منجر به فساد و گناه دیگران نیز خواهد شد و در نهایت لذتی که از راه حرام به دست آید، سرانجامی جز ندامت و پشیمانی دنیوی و اخروی در پی نخواهد داشت. پیامبر (ص) فرمودند: کسی که نگاه به زن نامحرم کند، خداوند در روز قیامت چشمان او را به وسیله میخهای آتشی و آتش پر میکند تا بین مردم حکم کند، سپس او را در جهنم می‌اندازد. (عقاب الاعمال، ص 662).

در کشور ما وسایل نقلیه عمومی درون شهری مثل اتوبوس و مترو از سال 1370 همزمان با هم شروع به کار و تفکیک جنسیتی شده است. این امر با انگیزه و هدف رعایت موازین شرعی و اسلامی و افزایش امنیت و آرامش زنان طراحی و اجرا شد. گرچه اغلب فضاهای اختصاص یافته برای خانمها کوچکتر و کمتر از آقایان است با اینحال زنان از آن استقبال می‌کنند و اکثر قریب به اتفاق از اجرای این طرح راضی و خشنود هستند و احساس امنیت و آرامش بیشتری در مقایسه با قبل دارند.

باوجود رسیدن زنان به این آرامش نسبی بازهم در اتوبوسها و متروها شاهد هستیم که برخی مردان با وقاحت و بدون توجه به نظر دیگران در مورد رفتار و عملکرد زشت آنان، رو به سمت قسمت خانمها می‌ایستند و با چشم‌چرانی سعی در ارضای شهوات بی حدو حصر خود دارند و زنان نیز مجبورند این نگاه‌های سنگین و آلوده را تا رسیدن به مقصد مورد نظر تحمل کنند و به دلیل شرم و حیایی که دارند نسبت به این رفتار زشت آنان نمی‌توانند اعتراضی ‌کنند. این امر بهانه‌ای شد تا با برشمردن اثرات مخرب نگاه‌های آلوده در اجتماع، آگاهی افراد به اندازه‌ای افزایش پیدا کند تا با پوشاندن چشم خود از نامحرم شاهد اثرات مثبت و آرامش بخش آن در فضای فردی و اجتماعی باشند.

همانگونه که چشم چرانی اثرات مخربی در روح و روان انسان دارد، ضررهایی بسیاری را نیز متوجه اجتماع و افراد حاضر در اجتماع می‌کند برخی از این اثرات مخرب اجتماعی عبارت است از:

به هم خوردن آرامش روانی و سلامت روحی افراد: در جامعه‌ای که مردان دائما در حال نگاه کردن به زنان باشند، به مرور مردان را دچار عدم تعادل روحی و روانی خواهد کرد زیرا انسان هرقدر به تمایلات، خواسته‌ها و شهوات درونی خود بیشتر پاسخ دهد کمتر ارضا می‌شود و هرچه به دنبال عمل شری برود نه تنها سیری ناپذیر خواهد شد بلکه به مرور اثرات مخربی بر روح و روان وی خواهد گذاشت. زنان نیز در چنین جامعه‌ای همواره زیر ذره بین مردان هستند و این نگاه‌های آلوده نیز تاثیرات منفی بر روح و روان زنان نیز خواهد گذاشت.

افزایش خودنمایی در اجتماع: طبیعت زنان به گونه‌ای خلق شده که نیاز دارند مورد توجه واقع شوند و به قول استاد مطهری هیچ زنی از متوجّه کردن مردان و تصاحب قلب آنان سیر نمی‌شود. در محیطهای اجتماعی که زنان خود را مرکز توجه مردان می‌بینند برای جلب توجه آنان و کسب تحسین و تمجید آنان اقدام به خودنمایی و ظاهرآرایی می‌کنند. که این امر موجب بروز مشکلات روحی و روانی برای زنان نیز در پی خواهد داشت.

طلاق و جدایی: چشم چرانی باعث می‌شود زن و مرد نسبت به یکدیگر و زندگی خود دلسرد شوند. مردی که دائم در محیط بیرون به زنان دیگر نگاه می‌کند و همسر خود را با آنان مقایسه می‌کند دیگر تمایل و علاقه‌ای به همسر خود ندارد همچنین زنی که خود را برای دید عموم به نمایش می‌گذارد و به دنبال جلب نگاه دیگران در اجتماع است نسبت به خانواده خود سرد خواهد شد که این دلسردی ممکن است در نهایت منجر به جدایی و طلاق شود. زیرا نگاه دائم به زن نامحرم در اجتماع به مرور مرد و زن را سردمزاج کرده و موجب از هم پاشیدگی نظام خانواده خواهد شد.

بروز تصادفات: یک لحظه نگاه کردن موجب غفلت از رانندگی و ایجاد تصادف خواهد شد.

افزایش بزهکاری‌های اجتماعی: نگاه کردن موجب افزایش فسق و بی‌حیایی در جامعه می‌شود. جامعه‌ای که افراد قید و بندی برای نگاه به دیگران نداشته باشند با تزلزل و از هم پاشیدگی رو به رو خواهد شد. کسانی که در پارکها و اماکن عمومی فقط با یک نگاه عاشق یکدیگر می‌شوند و ازدواج می‌کنند قائدتا در این نوع انتخاب عقل هیچگونه دخالتی ندارد و بعد از مدتی منجر به طلاق خواهد شد. چه بسیار تجاوزات و ورود به حریم خصوص افراد ناشی از همین نگاه‌های گناه آلود بوده است.

لازم به یادآوریست که ما در جامعه اسلامی زندگی می‌کنیم و امر به معروف و نهی از منکر یکی از وظایف دینی هر انسانی است که بازخورد این عمل به اجتماع و افراد آن باز می‌گردد. بنابراین باتوجه به آنچه گفته شد، وظیفه هر مسلمانی است که رفتارهای غیر اخلاقی را به همنوع خود تذکر دهد تا شاید کسی که مرتکب آن می‌شود متنبه شده و دست از اینکار بردارد اما اگر فرد متنبه هم نشود کمترین اثر این واجب اسلامی این است که چنین افرادی از اینکه بخواهند به دیگران نگاه سوء داشته باشند ترسی در دل دارند و ممکن است از اینکه مورد خطاب و سرزنش دیگران قرار گیرد دیگر مرتکب این عمل زشت اجتماعی نشود.

حرف پایانی اینکه نگاه نکردن علاوه بر اینکه موجب آرامش دل و رشد و کمال انسان است، به نوعی تقویت اراده نیز محسوب می‌شود زیرا فردی که نگاه خود را به خاطر جلب رضای خدا از نامحرم می‌پوشاند به مرور اراده اش برای جلوگیری از ارتکاب سایر گناهان تقویت خواهد شد. در نهایت انسان اگر در هر لحظه خدا را در نظر داشته باشد و بداند که خداوند در همه حال حاضر و ناظر بر اعمال اوست هنگام گناه شرم می‌کند و چشمان خود را به خاطر رضای خدا حفظ می‌کند. در صورتی که مردان و زنان سعی کنند به گونه‌ای در اجتماع حاضر شوند که کمترین آسیب را از طریق چشم و نگاه به دیگران منتقل کنند جامعه نیز با آرامش و تعادل بیشتر و بهتری به راه خود ادامه خواهد داد.