بوستان حجاب

مادها و هخامنشيان

در زمان مادها با جامه اي دو تكه خود را مي پوشانيدند. به نقل از كتاب تاريخ اجتماعي ايران، زنان عهد هخامنشي چهره شان كاملاً ديده مي شود، گيسوان بلندشان را پشت سر مي آويختند و پيراهنشان مانند مردان پارسي بود، مؤيد اين مطلب اينكه اخيراً در مقبره هاي پازيريك واقع در اتحاد جماهير شوروي سابق قطعه فرشي كوچك مشتمل بر مربع هايي به دست آمده، كه يكي از مستشرقين روسي به نام رودنكه آن را متعلق به عهد هخامنشي مي داند. روي هر متر مربع صحنه اي مشتمل بر چهار زن كه در مقابل آتشدان مشغول انجام دادن مراسم مذهبي هستند، ديده مي شود. در اين نقوش، لباس زنان به رنگ زرد، قرمز و قهوه اي، نشان داده شده است. چنان كه اين فرش نشان مي دهد زنان آن عهد از پارچه شنل مانندي كه روي سر مي انداختند و حالتي شبيه چادر داشته است، استفاده مي كردند.

عهد اشكاني

زنان در عهد اشكاني چنان كه از نقوش و آثار به دست مي آيد داراي حجاب بوده اند، به طوري كه علاوه بر اينكه پيراهن هاي بلند مي پوشيده اند، بر روي آنها چادر هم سر مي كرده اند، حتي بعضي از آنان در زير چادرهاي خود بر سر تاج هاي مخصوص مي گذاشتند. زنان عهد اشكاني قبايي تا زانو بر تن مي كردند، با شنلي كه بر سر افكنده مي شد و نيز نقابي داشتند كه معمولاً به سر مي آويختند. از ديگر لباس هاي زنان اشكاني، پيراهن بلند تا به روي زمين و گشاد، پرچين آستين دار يا بدون آستين و يقه باز بود. آنان پيراهن ديگري داشتند كه روي اولي مي پوشيدند. قد اين پيراهن دوم نسبت به اولي كوتاه و ضمناً يقه باز بوده است. روي اين دو پيراهن چادري به سر مي كرده اند، چادر زنان اشكاني به رنگ هاي شاد و ارغواني يا سفيد بوده است. گوشه چادر در زير يك تخته فلز بيضي منقوش يا دكمه كه به وسيله زنجيري به گردن افكنده شده بود بند است. اين چادر به نحوي روي سر مي افتاد، كه تاج را در قسمت عقب و پهلوها مي پوشاند.

عهد ساساني

بانوان ساساني، پيراهن بلند بسيار پرچين و گشاد مي پوشيده اند و آن را با نواري در زير سينه ها جمع مي كردند و مي بستند. زنان عهد ساساني گاهي چادري گشاد و پرچين بر سر مي كردند كه تا وسط ساق پا مي رسيده است. نقوشي كه از بانوان ساساني در بشقاب هاي نقره اي ساخته شده، مي نمايد كه هر يك از بانوان چادري به خود پيچيده دارند. در طرح بشقابي كه شاهزاده اي را در بزم نشان مي دهد دو زن را ساخته اند كه هر يك دستمالي روي دهان خود به پشت سر بسته اند و هر يك شلواري چون شلوار مردان به پا دارند. قبايي پوشيده اند كه تا به وسط ساق پا مي رسد قبا در جلو دامن سه چاك و در پشت نيز سه چاك دارد. بر سر هر دامن و چاك ها حاشيه بسته اند.
شاهنامه نيز پوشش زنان ايران باستان را چنين وصف كرده است، شيرين در بارگاه شيرويه مي گويد: