بوستان حجاب

منشور حجاب و عفاف مدارس

در تاریخ ۲۳ خرداد ماه ۱۳۹۱، محمدابراهیم محمدی مدیرکل فرهنگی هنری وزارت آموزش و پرورش، از تدوین منشور حجاب و عفاف در وزارتخانه آموزش و پرورش خبر داد و این منشور بعد از ماه مبارک رمضان سال ۱۳۹۲ هجری شمسی رونمایی شد و در آبان ماه ۱۳۹۲ بر درب مدارس نقش بست تا دانش آموزان، فرهنگیان و اولیا را ملزم به رعایت این منشور نموده و بر مبنای آن معضل بی‌حجابی و بی‌عفافی از جامعه رخت بربندد.

این منشور از مفاد متفاوتی برای هر کدام از مخاطبینش برخوردار است که در میان آنها الزام رعایت به پوشش اسلامی مناسب و استفاده از این پوشش جهت ارتقا فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی به گونه‌ای میان سه گروه مشترک می‌باشد؛ اما آیا این منشور می‌تواند جامعه را در رسیدن به هدفش یاری رساند؟ یا مانند طرح اعمال حجاب و عفاف از طریق نیروی انتظامی با ملاحظاتی و مشکلاتی مواجه خواهد شد؟

تحلیل و بررسی طرح منشور حجاب و عفاف

عفاف ملکه‌ای که از حجاب سرچشمه می‌گیرد و ملکه شدن هر چیزی در وجود انسان ناشی از شناخت بر مبانی آن و پذیرش‌اش در تار و پور وجودی می‌باشد. بر این اساس تا چیزی در انسان مورد قبول واقع نگردد نمی‌تواند، ملکه‌ای در وجودش باشد و نمی‌توان توقعی داشت تا ابزارهای دیگرش به ظهور برسند.

اتفاقاتی که در جامعه ما رخ می‌نماید و اشکال تراشی‌هایی که از سوی بعضی عنوان گردیده و از سوی کسانی که اطلاعات اندکی دارند مورد پذیرش واقع می‌گردد، همگی حکایت از ناآگاهی به فلسفه اصیل این امر مهم دارد. تا انسانی نسبت به چرایی حجاب خود به آگاهی کامل نرسد تلاش چندانی نیز برای حفظ، گسترش و یا حتی استفاده صحیح از آن را نخواهد کرد.

بر این اساس توقع می‌رود که مسئولین و آگاهان نسبت به این امر تلاش نمایند تا با دیدگاهی منطقی،‌ علمی و کاربردی به تعریف دقیق و صحیح حجاب بپردازند. مسلما هنگامی که امری درونی شود و از درون مورد پذیرش واقع گردد کمتر خطر فروپاشی و یا آسیب‌رسانی به آن وجود دارد.

با نگاهی اجمالی به طرح منشور حجاب و عفاف متوجه می‌شویم این طرح هیچ عمل کاربردی و یا هیچ برنامه‌ای جهت درونی کردن این امر نداشته و بر مبنای پذیرش اصل حجاب از سوی همگان مورد تدوین قرار گرفته است. از سویی همین که حرف از حجاب و عفاف به میان می‌آید اذهان همگی به گزینه خانم‌های جامعه کشیده می‌شود و این اصل را از مردان مبرا می‌کند، این در حالی است که حجاب تنها بر زنان معین نگردیده است.

متاسفانه پسران و مردان امروز ما با پوشیدن لباس‌های کوتاه، تنگ و بدن‌نما به گونه‌ای به رواج بی‌حجابی مردانه می‌پردازند و دختر جوانی که مردان را با این پوشش مشاهده می‌کند این سوال را مطرح می‌کند که چرا او که رعایت نمی‌کند من باید خود را بپوشانم؟ هر چند مدیرکل فرهنگی هنری وزارت آموزش و پرورش در مقدمه‌ای از تدوین این طرح گفته بود که در آن به عنصر غیرت و حیا در میان دختران و پسران توجه شده است اما هیچ کدام از مفاد این قراردادها نشانه‌ای از این دو عنصر ندارد.

بد نیست که غیرت را برای پسرانمان و حیا را برای دخترانمان تعریف کنیم و در این منشور که دیگر الزام قانونی دارد بیان نمایید تا آنها بدانند غیرت تنها فریاد کشیدن بر سر خواهر نیست و یا حیا تنها چادر سر کردن بدون رعایت نکات اخلاقی عفیفانه و بدون جلب توجه نمی‌باشد.

طرح مزبور به دانش‌آموزان بسنده نکرده است و مربیان را نیز در برگرفته است. هر چند رعایت پوشش اسلامی بر آنها نیز واجب شده است ولیکن آیا به راستی معلمین حجاب این چنینی را رعایت می‌کنند و یا اینکه هنگام ورود به مدرسه مجبور می‌شوند اندکی از شدت آرایش خود بکاهند و کمی مقنعه خویش را به جلو بکشند تا موهایشان معلوم نباشد. هنگامی که سخن از معلمان محجبه به میان می‌آید،‌ معلمان پرورشی،‌ دینی و یا مدیران مدرسه است که در ذهن دانش‌آموزان خودنمایی می‌کنند، معلمانی که بعضا با اخلاقی تند و رفتاری سخت نه تنها باعث جذب دانش‌آموزان به مسائل دینی نمی‌شوند بلکه خاطره‌ای تلخ در ذهن آنها نقش بسته می‌شود که هنگامی که مسائل دینی برایشان عنوان می‌گردد، نوعی حس کسالت،‌ دلخوری و... در آنها پدیدار می‌گردد.

چه باید کرد؟

مسئله بی‌حجابی و بدحجابی مسئله‌ای نرم است در حل مسئله‌ای که از ذهن و درون انسان سرچشمه می‌گیرد به کارگیری نیرو و یا وسیله‌ای سخت به تنهایی جوابگو نخواهد بود. باید برای مسئله‌ای نرم، ابزاری نرم استفاده کرد.

در توجیه و حضور مسئله حجاب و عفاف، با تدوین چنین منشورهایی به نتیجه نخواهیم رسید. گیریم عده زیادی از دانش‌آموزان از این طرح استفاده کرده‌اند و آن را رعایت نموده‌اند آیا این دانش‌آموزان فردا روزی نیز همچنان محجبه می‌مانند و یا قرار است تنها در مقطعی از زمان حجاب خود را رعایت کنند؟

آیا این دانش‌آموزان که به این گونه تربیت می‌یابند مانند بسیاری از روشنفکران جامعه در سال‌های اخیر نمی‌شوند و که به اصطلاح شناگران قابلی باشند و آب نمی‌دیدند، بلکه بتوانند از حجاب و عفاف خود در تمام لحظات دفاع کنند؟

در نهایت نسبت به طرح مزبور این چنین می‌توان گفت که این طرح در هر سه گروهش (دانش‌آموزان، فرهنگیان و اولیا) با سخنانی کلی، زیبا و اخلاقی و به جا مزین گردیده اما نحوه و چگونگی آن را بیان ننموده است. آری همه انسان‌ها از پاکی و خوبی لذت می‌برند و آن را می‌پذیرند ولیکن آیا آنچه که در این طرح بیان شده راهکار کاربردی نیز دارد یا خیر؟ و برای آنکه کاربردی شدن آن را دید مجددا باید از نیروی قهریه استفاده کرد و باز همان ماجرای نیروی انتظامی و...

منبع:پاک دخت(زنان ،خانواده)