بوستان حجاب

اشتغال یکی از اثرگذارترین موضوعات در بخش توسعه است که بدون توجه به آن ، روند توسعه تقریباً بی معنا می شود . آنچه که جهان این روزها بیش از پیش شاهد آن است، گرایش زنان به اشتغال و ورود به بازار کار بوده و این در حالی ست که نیمی از جمعیت جهان را نیز زنان تشکیل می دهند .

در خصوص اشتغال زنان به دو صورت می توان به مسئله پرداخت و آن را تبیین نمود؛ از یک سو می توان به بیان حکم مسئله و فتوای فقهای اسلام بسنده کرد و  از سوی دیگر با نگاهی محققانه به مسئله نگریست. اما با این وجود هم نمی توان به طور دقیق نگاه مبتنی بر اسلام را جدای از نگاه علمی دانست .

آنچه در اسلام مطرح می گردد این است که تفاوتهای زنان و مردان "تناسب" است نه نقص و این امر را به خوبی می توان در فعالیتهایی که زنان زمان پیامبر اکرم (ص) داشته اند مشاهده کرد . زنان در آن دوره به مشاغلی مثل پزشکی ، تجارت و صنایع دستی می پرداختند .

اسلام اشتغال را برای زنان هدف ندانسته و در صورتی که برای خدمت به خانواده، رفاه و آسایش صورت گیرد آن را می پذیرد. در واقع از اشتغال به عنوان یکی از راههای افزایش قابلیت و شکوفایی استعداد زنان در جهت تعالی و کمال نام می برد .

کبری پور عبدالله نیز که یکی از اساتید دانشگاه امام صادق (ع) است در این خصوص اظهار داشت: در متون دینی ما از دو آموزه مکمل هم صحبت شده است. یک آموزه که مفهوم کلی شایسته سالاری ست و هیچ نگاه جنسیتی را در خود نمی پذیرد و شامل افراد کارآمدتر، مدبرتر، دور اندیش تر و ... می شود و در واقع در چنین مفاهیمی نگاه جنسیتی وجود ندارد.

وی ادامه داد: از سوی دیگر نیز رسالتهای جداگانه ای برای زن تعریف شده که این رسالتها متوجه مردان نیست. رسالت هایی مثل تربیت فرزند، همسرداری و ... که اولویت خانگی پیدا می کند.

پورعبدالله در پایان تصریح کرد: با توجه به این دو آموزه که مکمل یکدیگر نیز هستند می توان به خوبی فهمید که در دین ما منعی برای اشتغال زنان وجود ندارد مگر اینکه با رسالتهای دارای اولویت های خانگی زنان مغایرت پیدا کند. در واقع اشتغال برای زنان اولویت مستقل نمی یابد آنچه اولویت دارد رسالت های بنیادین خانگی ست.

علیرضا امینی و زهره حجازی آزاد در مقاله ای تحت عنوان "راهکارهای مؤثر در کاهش بیکاری زنان" آورده اند: تعریف کار در اسلام صبغه قدسی و معنوی دارد و گردش مراکز تولیدی و توسعه سود آوری صرفاً از رهگذار کار محقق نخواهد شد. در اسلام از کار با عنوان عبادت و وظیفه ای برای مسلمان برای توسعه نظام الهی یاد می شود.

حال آنکه در نظام اقتصادی امروز،کار از نظر صاحب سرمایه به معنای گردش چرخ های صنعت، کشاورزی و خدمات برای سودآوری و از منظر کارگر کار امکان ادامه حیات در یک نظام طبقاتی است.

 نقش زنان نیز در پیشبرد اقتصادی نظام الهی در سراسر تاریخ اسلام در خور توجه است

آنها در ادامه می افزایند: نقش زنان نیز در پیشبرد اقتصادی نظام الهی در سراسر تاریخ اسلام در خور توجه است. از جمله حضور زنی چون خدیجه (ع) در کنار پیامبر (ص) که جزو معتبرترین افراد با پشتوانه اقتصادی در عربستان بود و در اختیار قرار دادن تمام ثروت خود برای توسعه نظام اسلام انکار ناپذیر است.

البته حضور و تأثیر نیروی کار زنان در نظام سرمایه داری که بخشی از مقدورات انسانی را تشکیل می دهد، در تناسبات نظام نقش اساسی نداشته جایگاه آن تنها با رشد مقدورات طبیعی و سرمایه ای تعریف می شود در حالی که در برنامه توسعه دینی منابع سرمایه داری ابزارهای و تکنولوژِی به تبع نیروی انسانی توسعه یافته، ساختارهای آن تبیین می شود و کارایی و بهره وری آن ارتقا می یابد.

مریم احمدیه نیز در مقاله "اشتغال زنان در آرا و ادبیات فقهی" می نویسد: در اسلام فعالیت اقتصادی به زن یا مرد اختصاص ندارد بلکه هر دو می توانند به هر نسبت که فعالیت کنند از آن بهره مند شوند؛ "للرجال نصیب مما اکتسبوا و للنساء نصیب مما اکتسبن". این آیه به صراحت مالکیت هر یک از زن و مرد را بر کار خود می پذیرد و درآمد حاصل از آن را نیز محترم می شمارد.

چراکه فعالیت های اقتصادی نه تنها منع شرعی و قانونی ندارد بلکه همواره تشویق گردیده است و این علاقمندی به کوشش و حیازت برای ادامه زندگی میان تمام افراد قرار داده شده تا خانه دنیا از این رهگذار آباد گردد. 

وی در ادامه می نویسد: کسب موفقیت های هر یک از زن و مرد منوط به حسن انتخاب ایشان در دستیابی به استعداد های جسمی و روحی خویش ویافت مسیر موفقیت خود متناسب با موقعیت و اوضاع است که انتخاب شغل نیز از این امر مستثنا نیست.

فرشاد جابری عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی اظهار داشت : با وجود درخواست های مکرر زنان برای اشتغال در سالهای اخیر و وجود برخی باید و نباید های شغلی که با توجه به اسلامی بودن کشورمان برای زنان وجود دارد ضرورت توجه به این حوزه استراتژیک ، عینی است و در این رابطه لازم است الگوها و الزامات استخدامی از نظر علمی و حتی دینی مورد بازنگری قرار گیرد .

جابری ادامه داد: سطوح رو به رشد فعالیت اقتصادی زنان الگوهای پیچیده ای از مشارکت را در بازار ارائه می دهد و انواع گوناگون الزامات استخدامی را منعکس می کند که البته شایان ذکر است  مشارکت زنان در بازار کار در طول سه دهه گذشته وسعت و عمق یافته اما هنوز نیز نیاز به توجه ویژه احساس می شود .

در هر حال با توجه به مسائل مطرح شده آنچه حائز اهمیت است ارائه الگویی اسلامی از اشتغال برای زنان است تا با توجه به آگاهی نسبت به انتخاب مشاغل اقدام کنند. چراکه دین اسلام نه تنها حضور زن در اجتماع را منع نکرده بلکه با تأکید به برخی اولویت ها زن را برای دستیابی به شغلی آرامش بخش و مفید و در عین حال سودآور رهنمود کرده است.

منبع خبر :برنا نیوز