بوستان حجاب

حضرت مريم (س)تنها بانويي است که خداوند درقرآن کريم از او با نامش ياد کرده و به تفصيل شرح حوادث واتفاقات زندگي او را بازگفته است .داستان زندگي حضرت مريم (س) درقرآن کريم ازپيش از تولد وزماني که درشکم مادر بود، آغاز مي شود وتا پس از تولد حضرت عيسي (ع) ادامه مي يابد .بنابراين، هم ماجراي تولد او و اين که مادرش اورا براي خدمت گزاري دربيت المقدس نذر کرد وهم آن هنگام که به عنوان خدمتکار پذيرفته شد وحضرت زکريا (ع) سرپرستي اورابرعهده گرفت ،ماجراها واتفاقاتي است که قرآن کريم به آن ها پرداخته است قرآن کريم مي فرمايد؛ هرگاه حضرت زکريا (ع)نزداودرمعبد حاضرمي شد طعام هايي پيش اومي يافت که تعجبش رابر مي انگيخت . مشاهده اين خوردني هاتاثيري شگرف در حضرت زکريا (ع) گذاشت واورا به اين باور يقيني رساند که اين طعام ها کرامتي از خداوند به حضرت مريم(س) است؛ کرامتي که دلش را از اميد پر کرد و اونيزاز خداوند درخواست فرزندي طيب کرد.

دربلاغ گذشته مطرح کرديم که قرآن کريم درآيه 42سوره آل عمران ازمقام حضرت مريم (س)چنين يادمي کند: «وَ إِذْ قَالَتِ الْمَلَئکه يَمَرْيَمُ إِنَّ اللهَ اصطفَاکِ وَ طهَّرَکِ وَ اصطفَاکِ عَلى نِساءِ الْعَلَمِينَ؛ و ( به ياد آوريد ) هنگامى را که فرشتگان گفتند : اى مريم ! خدا تو را برگزيده و پاک ساخته و بر تمام زنان جهان ، برترى داده است.»

اين آيه شريفه ازمقام اصطفاء،طهارت وعصمت وبرتري حضرت مريم (س)بر ديگر زنان سخن مي گويد اما، علاوه براين مقام ها که بشارت ملائکه ازطرف خدابه حضرت مريم (س)است ،آيه شريفه ازگفت وگوي فرشتگان با آن حضرت خبرمي دهد :« وَ إِذْ قَالَتِ الْمَلَئکةُ يَمَرْيَمُ؛ و هنگامى را که فرشتگان گفتند : اى مريم !».علامه طباطبايي ازگفت وگوي حضرت مريم (س)بافرشتگان مقام محدثه بودن آن بانورابرداشت مي کندومي نويسد: در اين آيه دلالتي هست بر اين که مريم (س) محدثه بوده ، يعني از کساني بوده که ملائکه با او سخن مي‌گفته‌اند ، و آن جناب سخنان اين هاتفان غيبي را مي‌شنيده است. آيه شريفه «فارسلنا اليها روحنا فتمثل لها بشرا سويا »(مريم/17)هم با آيات بعدش که در سوره مريم واقع شده ، بر اين معنا دلالت دارد.آن گاه درادامه مي افزايد: عنوان محدث (به فتح دال)از تحديث گرفته شده ، و تحديث عبارت است از اين که صداي فرشته را بشنود ولي خود او را نبيند ، و اين شنيدن هم شنيدن با گوش ظاهر نيست بلکه با گوش باطن و قلب است و نيز از قبيل خطور کردن خاطره‌اي در دل نيست. بنابراين ملاک در محدث بودن يک انسان اين است که صداي هاتف غيبي را بشنود و لازم نيست که حتما صاحب صدا را هم ببيند و اگر اتفاق افتاد که در حين شنيدن صوت ، فرشته را هم ديد از اين باب نيست که چون محدث بوده، فرشته را ديده است .چون لازمه محدث بودن ديدن فرشته نيست ، هرچند درمورد حضرت مريم(س) آيات قرآن صراحت دارد که آن حضرت «روح »را به صورت بشري تمام عيار مشاهده کرد . (ر.ک :سوره مريم/17)

ديگر مقامي که آيه شريفه براي حضرت مريم (س) اثبات مي کند مقام اصطفاء است. به نوشته علامه درالميزان ؛کلمه اصطفاء مصدر فعل «اصطفي»وبه معناي گرفتن خالص هر چيز و جدا کردن آن ازچيزهايي است که آن را کدر مي‌کند در نتيجه، معناي آن نزديک به معناي کلمه اختيار است(چون دراختيار هم گزينش انجام مي شود) ، و اگر بخواهيم آن را با يکي از مقامات ولايت تطبيق کنيم ، با معناي اسلام منطبق است ، چون اسلام عبارت است از اين که بنده به اين مقام رسيده باشد که خود را تسليم محض امر مولي بداند و همواره آن چه را موجب خشنودي اوست، انجام دهد .اين درصورتي است که اصطفاء به طور مطلق به کاررود امااگر اصطفاء با کلمه« علي» به کاررود، معناي تقدم وبرتري را مي‌دهد .بنابراين، درآيه شريفه که دوبار کلمه اصطفاء به کاررفته است اصطفاء مطلق به معناي تسليم و اصطفاء با «علي »به معناي برتري است وهردومقام براي حضرت مريم(س)تثبيت شده است .