-
سه شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۲
-
عفت در لغت به معناي حفظ نفس از تمايلات و شهوات نفساني است.(1) به عبارت سادهتر و
عفت يعني نگاه داشتن نفس از چيزهاي حرام كه بيشتر جنبه شهواني دارد. استاد شهيد
مطهري در تعريف عفت فرمايند: عفت حالتي نفساني است به معناي رام بودن قوه شهوت و
تحت حكومت عقل و ايمان در آوردن آن، يعني تحت تاثير قوه شهواني نبودن.(2) امام
علي(ع) درباره حقيقت عفت ميفرمايد: (عفت، مقاومت در برابر شهوت هاست.)(3)
در
يك جمعبندي كلي ميتوان گفت: اگرچه عفت در لغت به معناي خودداري از غلبه مطلق شهوت
و تمايلات دروني و همچنين پارسايي و باز ايستادن از هر زشتي است.(4) ولي در آيات و
روايات غالباً درخصوص خودداري از شهوت جنسي و نفساني به كار رفته است كه در فارسي
از آن به پاكدامني تعبير ميشود، و همچنين واژه عفت و پاكدامني در مورد زنان بيشتر
مورد استفاده قرار ميگيرد.(5)
اهميت پاك دامني و عفت
عفت و پاكدامني در
قرآن و روايات جايگاه ويژه و قابل توجهي دارد. قرآن كريم از اين ارزش انساني و
اسلامي با عظمت خاصي ياد كرده و يكي از ويژگيهاي مؤمنان راستين را، پاك دامني و
عفت دانسته و ميفرمايد: "آنان (مومنين) كساني هستند كه خويشتن را از بيعفتي حفط
ميكنند"(6)
امام علي(ع) درباره صفات پرهيزكاران ميفرمايند: "پرهيزكاران، نفس
هايشان عفيف و حاجاتشان سبك و خيرشان بيشتر و شرشان كمتر است."(7)
پيامبر
گرامي(ص) ميفرمايند : بيشترين چيزي كه امتم را به دوزخ در ميآورد، شهوات نفساني
است .(8)
بسيار روشن است كه بيشتر گناهان به سبب خوردن و شهوات جنسي است و اگر
اينها كنترل شوند، مخصوصاً شهوات جنسي، انسانها نه تنها كمتر به گناه آلوده
ميشوند، بلكه ميتوانند به مقاماتي بالاتر از ملائكه نايل شوند. عبدالله بن سنان
ميگويد: از امام صادق(ع) سئوال كردم كه ملائكه بالاترند يا انسان؟ حضرت جواب
دادند: جدم علي(ع) فرمودند: خداوند متعال به ملائكه، عقل بدون شهوت، به چهارپايان،
شهوت بدون عقل داد، اما به انسان هم عقل داد و هم شهوت. همين انسان اگر عقلش بر
شهوتش غلبه داشته باشد از ملائكه برتر است و اگر شهوتش بر عقلش غلبه كند از
چهارپايان پستتر ميگردد. (9)
فوايد عفت و پاك دامني
1- محفوظ ماندن از
پستي ها
پاك دامني آدمي را از آلوده شدن به زشتيها و صفات ناپسند مصون داشته و
از فراهم شدن زمينه گناه و كارهاي زشت جلوگيري ميكند. امام علي(ع) فرمودند: "ميوه
عفت، محفوظ ماندن است" (10)
2- عزت و سربلندي
انسان در سايه عفاف، عزت و
سربلندي پيدا ميكند. امام علي(ع) در اين باره ميفرمايند: "هر كس به عفت و ميانه
روي آراسته باشد، عزت و بزرگي پيدا ميكند." (11)
3- سلامت جامعه
جامعه
متشكل از افراد مختلف بوده و بديهي است كه اگر افراد جامعه، با عفت و پاك دامن
باشند، آن جامعه نيز در سلامت و امنيت خواهد بود و ناهنجاري اخلاقي در آن جامعه
وجود نخواهد داشت.
4- پاكي اعمال
اگر در اعمال و كردار ما عفت و پاكي وجود
داشته باشد، اعمال و كردارمان از نورانيت و پاكي بيشتري بهرهمند و اخلاص و طلب
رضايت الهي بيشتر خواهد شد. حضرت علي(ع) در اين باره ميفرمايند:
"به وسيله
عفاف، اعمال پاك ميشود." (12)
5- قدر و منزلت الهي
حضرت علي(ع) فرمودند:
"كسي كه عفت داشته باشد گناهانش سبك و منزلتش در درگاه خداوند زياد خواهد شد." (13)
6- فرونشاندن آتش شهوت
اميرالمؤمنين(ع) در اين باره ميفرمايند: "عفت و پاك
دامني شهوت را كاهش ميدهد."
7- استحكام بنيان خانواده (14)
اگر جوانان قبل
و بعد از ازدواج، عفت و پارسايي پيشه كنند، پايههاي زندگي استوار شده، ارتباطات
زناشويي و همسري، زيباتر و پرجاذبهتر خواهد شد. يكي از فوايد مهم عفت و حجاب در
بعد خانوادگي، اختصاص يافتن التذاذهاي جنسي به محيط خانواده و در كادر ازدواج مشروع
است. اهتمام به اين مسئله، باعث پيوند و اتصال قويتر زن و شوهر و در نتيجه،
استحكام بيشتر كانون خانواده است. در جامعهاي كه برهنگي و بيعفتي حاكم باشد، هر
زن و مردي همواره درحال مقايسه آنچه دارد با آنچه ندارد هست. و آنچه ريشه خانواده
را ميسوزاند اين است كه اين مقايسه، آتش هوس را در زن و شوهر و مخصوصاً در وجود
شوهر دامن ميزند.
8- آرامش رواني
يكي از فوايد و آثار مهم حجاب و عفت
عمومي، ايجاد آرامش رواني بين افراد جامعه است كه يكي از عوامل ايجاد آن عدم تهييج
و تحريك جنسي است. در مقابل، فقدان حجاب و آزادي معاشرتهاي بيبندوبار ميان زن و
مرد، هيجانها و التهابهاي جنسي را فزوني ميبخشد. غريزه جنسي، غريزهاي نيرومند،
عميق و درياصفت است كه هرچه بيشتر اطاعت شود بيشتر سركش ميگردد، همچون آتشي كه
هرچه هيزم آن زيادتر شود شعله ورتر ميشود. بهترين شاهد بر اين مطلب اين است كه در
جهان غرب كه با رواج بيحيايي و برهنگي، اطاعت از غريزه جنسي بيشتر شده است، هجوم
مردم به مسئله برهنگي انسان زيادتر شده و تيراژ مجلهها و كتابهاي سكسي بالاتر
رفته است. انشاءالله خداوند متعال جامعه اسلامي را از شر شهوات نفساني حفظ و حراست
فرمايند.
پي نوشت ها
1- حسن مصطفوي التحقيق كلمات
القرآن الكريم - جلد 8 صفحه 180
2- مرتضي مطهري - تعليم و تربيت در اسلام صفحه
150
3- جمال الدين خوانساري - شرح غررالحكم و درالكلم جلد 2 صفحه 82 حديث 1927
4- علي اكبر دهخدا لغت نامه جلد 1 - صفحه 14090 و 14089
5- محمد ابن يعقوب
كليني - اصول كافي جلد 3
6- قرآن مجيد سوره مؤمنون آيه 5
7- جمال الدين
محمد خوانساري شرح غررالحكم و درالكم جلد 2 صفحه 83 حديث 1931
8- محمد ابن
يعقوب كليني - اصول كافي - جلد 3 حديث 1635 باب عفت
9- شيخ حر عاملي، وسائل
الشيعه جلد 15 صفحه 210 - حديث 20297
10- محمد محمدي ري شهري - ميزان الحكمه
جلد 6 صفحه 362 حديث 12857
11- همان حديث 12863
12- همان حديث 12862
13- همان حديث 12858
14 - همان حديث 12855
