بوستان حجاب

در سال 1385 رویدادی تأثیرگذار برای دختران کشورمان اتفاق افتاد. شورای عالی انقلاب فرهنگی، براساس پیشنهاد فرهنگسرای دختران، روز مبارک تولد حضرت فاطمه معصومه(س)، کریمه اهل بیت را به عنوان «روز ملی دختران» تصویب و اعلام نمود و بر همین اساس نیز طی جشنی در روز میلاد آن حضرت، اولین سالروز ملی دختران گرامی داشته شد و فرهنگسرای دختران به عنوان دبیرخانه دائمی روز ملی دختران انتخاب گردید.

بدون تردید، توجه به اهمیت و ضرورت این روز و فرصت‌های آن، همچنین دقت به وضعیت دختران در جامعه که برای اصلاح و بهبود آن به عزم و اهتمام ملی نیاز است، می‌تواند از روز ملی دختران، فرصتی مغتنم برای کار جمعی در مورد دختران بسازد که زمینه‌های حرکت‌های بزرگ و تغییر و تحولات درخشان برای توسعه و بهبود زندگی دختران را فراهم نماید. این فرصتی است که شاید لازم بود خیلی پیش از اینها اتفاق می‌افتاد و اکنون که زمینه آن فراهم شده است، بی‌توجهی به آن، با توجه به سرعت تحولات حوزه مسائل زنان و دختران، ممکن است زیان‌های فرهنگی اجتماعی بزرگی را به همراه داشته باشد.

بی‌شک اهل بیت پیامبر اعظم(ص) چهره‌های پرفروغی به جهانیان عرضه کرده‌اند که نامشان مانند ستارگان درخشان در آسمان فضایل می‌درخشد. درخشان‌ترین ستاره در میان بانوان خاندان پیامبر، هفتمین منظومه ولایت فاطمه، فرزند پاکیزه موسی بی جعفر است، بانویی که در پاکی و درست‌کاری او، سخنان زیادی گفته شده است؛ چه پس از شهادت پدر بزرگوار آن حضرت، امام هشتم شیعیان امام رضا‌(ع) عهده‌دار امر تعلیم و تربیت او را بر عهده گرفت.

دختری که در خاندان پیامبر، لقب کریمه اهل بیت را به خود اختصاص داد و نگین شهر قم شد. کرامات حضرت معصومه(س) چنان است که بر آن تأکید بی‌شمار شده است؛ به‌ویژه که امام رضا‌(ع) و امام جعفر صادق‌(ع)، زیارت‌کنندگان آن حضرت را وعده بهشت داده‌اند.

به یقین می‌توان گفت درک ابعاد وجودی حضرت معصومه(س) و رسیدن به جایگاه معنوی آن حضرت، ضرورت تعیین راهکارهایی را برای پیاده کردن آن در جامعه مشخص می‌سازد تا بانوان و به‌ویژه دختران ما، با الگوبرداری از آن کریمه اهل بیت، مظهر عفاف و تقوا و حیا باشند. از این‌رو، نام‌گذاری روز ملی دختران در زادروز آن حضرت، حرکتی نمادین برای گوشزد کردن شخصیت حضرت معصومه(س) و ترویج ابعاد وجودی این دختر اهل بیت در میان دختران مسلمان و در نهایت الگوسازی از شخصیت آن حضرت برای دختران این مرز و بوم است.

جدای از سهم مهم دختران در بافت جمعیتی جامعه، می‌توان به جایگاه و نقش دختران در فرهنگ عمومی کشورمان اشاره کرد که پیوسته سلامت و توانمندی فرهنگی و اجتماعی خود را، به پرورش دختران آگاه، توانمند، الگو و عفیف وابسته می‌داند. بر این اساس، مهم‌ترین ضرورت‌های انتخاب روز ملی دختران، شامل موارد زیر بوده است:

1.‌احیا، بهبود و تقویت ارزش‌های فرهنگی ـ اجتماعی مطلوب دختران؛

2. معرفی، ترویج و احیای ارزش‌های فرهنگی با تکیه بر فرهنگ و سیره مکتب تابناک اهل بیت؛

3.‌ بهبود و توسعه سلامت روانی ـ اجتماعی دختران ؛

4.‌اهتمام ملی برای بهبود وضعیت دختران در جامعه ؛

5. اصلاح و بهبود فرهنگ عمومی در مورد دختران ؛

6. انسجام بخشی و پرهیز از چنددستگی و پراکندگی در برنامه‌ریزی برای دختران ؛

7. احیا و توسعه مقام و منزلت مادری برای دختران ؛

8. تعمیق و گسترش آموزه‌های دینی برای دختران ؛

ـ چگونگی فراهم‌سازی فرصت‌ها و ظرفیت‌های اجتماعی برای دختران؛

ـ محدودیت‌های پیش روی دختران؛

ـ باورها و دیدگاه‌های رایج در مورد دختران؛

ـ کیفیت زندگی دختران؛

ـ وضعیت شاخص‌های توسعه انسانی دختران؛

فرصت‌های روز ملی دختران

1.‌ارتقا و بهبود جایگاه دختران در جامعه؛

2. بهبود نگرش‌ها و دیدگاه‌های فرهنگ عمومی در مورد دختران؛

3. توانمندسازی دختران؛

4. ارتقا و افزایش ظرفیت‌های اجتماعی برای دختران؛

5. بهبود وضعیت فرهنگی دختران؛

6. تعمیق هویت دینی و گسترش آموزه‌های دینی در بین دختران؛

7. معرفی و برجسته‌سازی ارزش‌ها و هنجارهای مطلوب فرهنگی به دختران؛

8. بهبود وضعیت الگوهای مرجع دختران؛

9. بهبود سلسله مراتب ارزش‌های فرهنگی دختران؛

10. ایجاد زمینه‌های مساعد برای ارتقای هویت فرهنگی اسلامی و ملی دختران؛

11. فراهم‌سازی زمینه‌های دست‌رسی دختران به منابع اجتماعی؛

12. فراهم‌سازی زمینه‌های شکوفایی استعدادها و توانایی‌های دختران؛

13. ارتقای سلامت روانی ـ اجتماعی دختران؛

14. کوشش عمومی برای تأمین نیازها و رفع مشکلات دختران؛

15. معرفی و احیای حقوق، مسئولیت‌ها و نقش زنان در جامعه برای دختران.

نهال اسلام در زمانی جوانه زد که مردمان زمانش، جاهلانه ارزشی برای زن و دختر قائل نبودند؛ همان زنانی که وجودشان مقدمه پدیدآیی مردان بود. در این زمانه دشوار فرهنگی، یکی از اهداف اساسی رسالت پیامبر اعظم(ص)، تغییر پندارهای نادرست و توجه دادن همگان به جایگاه والای زنان و دختران در جامعه بود. این تلاش فرهنگی، پس از چند سال به بار نشست و با تولد دختری بهشتی که خداوند به پیامبر هدیه داده بود، به اوج رسید. دختری که از مردان بسیاری گوی سبقت در فضیلت و کمال ربود و لقبی جاودانه یافت: «برترین زن هستی». از برکت این کوثر الهی و به مدد الگوگیری از آن حضرت، نگاه جامعه اسلامی به زنان و دختران اصلاح شد و پس از آن، دختران دیگری یکی پس از دیگری جاده تکامل و تعالی را سپری کردند و فاطمهگونه، پای در مسیر عصمت و پاکی نهادند که یکی از آن مهتران، فاطمه معصومه (س) دختر پاک‌نهاد امام هفتم و خواهر محبوب امام رضا‌(ع) است که به یمن قدومش، «روز ملی دختران» در ایران اسلامی بسان ستارهای در آسمان، در تقویم ملی درخشیدن گرفت. تولدش گرامی باد!

پیامبر گرامی اسلام (ص) که خداوند هیچ نعمتی را از ایشان دریغ نداشته و حبیب و دوست حقتعالی بودهاند، خود پدر چند دختر بودهاند که نامشان در تاریخ ثبت شده و آرامگاههای آنان همواره مورد تکریم مسلمانان بوده است. وقتی خداوند آخرین فرزند پیامبر را به ایشان هدیه میدهد، به رسم جاهلان عرب و به دلیل وجود کجاندیشیهای رایج آن زمان، سیل طعنهها به سوی حضرتش جاری میشود و ایشان را به دلیل نداشتن فرزند، «ابتر» نامیدند؛ یعنی امیدی به ادامه نسل ایشان نمیدادند، غافل از اینکه خیر فراوان بر خانه محمد (ص) فرود آمده بود و آنچه جاهلان را یاری درک آن نبود، در حال رخ دادن بود. فاطمه (س) مادر فرزندانی گشت که نظیرش را هستی به خود ندیده بود. او «ام الائمه» گردید و والاترین مقامی را که یک بانو میتوانست بدان دست یابد، از آن خود کرد.

در کتابهای روایی اصیل شیعه، بخشهای جداگانهای درباره دختران و جایگاه آنان آمده است. برای نمونه، در کتاب شریف کافی «باب فضل البنات؛ درباره فضیلت دختران»[2]، در وسائل الشیعه بابی به نام «باب استحباب طلب البنات و اکرامهن؛ مستحب بودن طلب دختر از خداوند و تکریم دختران»[3]، و « باب زیاده الرقه علی‌البنات و الشفقه علیهن اکثر من الصبیان؛ درباره دل سوزی و محبت بیشتر به دختران در مقایسه با دیگر فرزندان»[4]، و نیز روایاتی درباره نهی از بد دانستن نوزاد دختر و نیز حرمت آرزوی مرگ دختران، وارد شده است که نشان دهنده توجه والای اسلام به دختران است.

بهترین فرزندان شما دختران هستند.[5]

هرکه را دختری است، خداوند یاری دهنده او، برکت بخش به او و آمرزنده او خواهد بود.[6]

مهر ویژه خداوند بر پدر دختران باد. دختران مبارک و دوست داشتنیاند و پسران بشارت دهندگانند و دختران باقیات صالحاتند.[7]

هر خانهای که در آن دختر باشد، هر روز دوازده برکت و رحمت از آسمان ارزانیاش میشود و زیارت فرشتگان از آن خانه قطع نمیگردد، در حالی که در هر شبانه روز برای پدر آن دختران عبادت یکسال نوشته میشود.[8]

هر کس سرپرستی دو یا سه دختر را داشته باشد، با من در بهشت خواهد بود.[9]

در روایات آمده است:

به پیامبر خدا(ص) بشارت تولد دختری دادند. حضرت با نگاهی به چهره اصحاب دریافت که آنها از این خبر ناخرسندند؛ از این روی فرمود: شما را چه شده، گلی به من داده شده که او را ببویم و روزیاش بر عهده خداوند متعالی است.[10]

پسران نعمتند و دختران حسنه و نیکی، و خداوند از نعمتها میپرسد، ولی بر نیکیها پاداش میدهد.[11]

آنکه سرپرستی دو دختر را عهده‌دار شود، این کار او را از آتش و عذاب باز خواهد داشت.[12]

آنگاه که مردی صاحب دختری شد، خداوند فرشتهای به سوی نوزادش روانه میکند که بال بر سر و سینه او کشد و گوید: کودکی ضعیف آفریده شده است. انفاق‌کنندگان بر او از سوی خداوند یاری خواهد شد.[13]

خداوند بر دختران مهربانتر از پسران است و هر کسی بانویی از محارم خود را شاد کند، روز قیامت از سوی خداوند شاد میگردد.[14]

[1]. برگرفته از سایت فرهنگسرای دختران.

[2] . الکافی، ج6، صص 5-7.

[3] . وسائل الشیعه، ج 21، صص 362 و 363.

[4] . وسائل الشیعه، ج21، ص 367.

[5] . مستدرکالوسائل، ج15، ص116، ح17708.

[6] . همان، ح17702.

[7] . همان، ح17700.

[8] . همان، ح17709.

[9] . همان، ح17701.

[10] . من لایحضرهالفقیه، ج3، ص482، ح 4693.

[11] . الکافی، ج6، ص5، ح12.

[12] . من لا یحضرهالفقیه، ج3، ص 482، ح4699.

[13] . همان، ح 4700.

[14] . الکافی، ج6، ص5، ح7.