بوستان حجاب

شهر قم از دير باز در ميان مسلمانان تقدس ذاتي داشته و ورود و دفن حضرت فاطمه معصومه(س) اين تقدس را صد چندان كرده است.
اين شهردر سال 23 هجري به دست ابوموسي اشعري فتح شد. بني اسد، آل قيس، آل مضجع و اشعريون اولين قبايل از دوستداران اهل بيت(ع) بودند كه به قم آمدند. ورود اشعريون به قم، زمينه ساز علاقه و ترغيب اهل قم به روي آوردن به مذهب شيعه كشته و اين شهر از سال 94 ه.ق به مأمني براي ورود علويان سادات و دوستداران اهل بيت(ع) تبديل شد. در حدود سال 83 ه. ق عبدالرحمن بن محمد بن اشعث همراه با هفده نفر از علماي تابعين و شيعيان برجسته و پارسا، مانند كميل و سعيد بن جبير به قم آمدند و همگي در قريه جمكران سكونت نمودند. پس از آن آل اشعر كه از مسلمانان معروف يمني در كوفه بودند، در دو دهه آخر قرن اول به قم آمدند و از آن تاريخ به بعد، قم پايگاه مهمي براي شيعيان و دوستداران اهل بيت( ع ) گرديد.
تعقيب سادات علوي از سوي عباسيان، سازگاري و تشابه آب و هوايي و تبديل شدن قم به مركزي براي فعاليتهاي شيعي توسط علويان، از جمله عواملي بود كه ورود شيعيان را به قم سرعت بخشيد.
ورود حضرت معصومه(س) به قم، افق جديدي را پيش روي قم قرار داد؛ چنانكه شيعيان كوفه و مدينه بيشترين افرادي بودند كه پس از آن به قم آمدند. پس از ورود حضرت به اين شهر و دفن پيكر مطهر آن حضرت، علويان و سادات بيشتري به قم روي آوردند؛ توجه شيعيان به اين نقطه فزوني يافت و علما و مشاهير شيعه در طول تاريخ به اين مكان مقدس توجه نشان دادند. به همين دليل، مهاجرت به اين شهر زياد شد و موقعيت مذهبي آن تثبيت و استحكام تاريخي يافت.
عفان بصري مي گويد: «امام جعفر صادق ( ع ) به من فرمودند: مي داني چرا قم ناميده شد؟ گفتم: خدا و پيامبرش و شما آگاه تريد. فرمود: قم ناميده شد چون اهل آن با قائم آل محمد ( ص ) همراه مي شوند و با او قيام مي كنند و او را ياري مي كنند و استوار خواهند بود».
حضرت معصومه(س) خود در بيان اهميت قم مي فرمايد: «پدرم امام كاظم (ع) فرمود: قم مركز شيعيان ماست.»
اين شهر از صدر اسلام نيز يكي از شهرهاي برگزيده ديني و مذهبي معرفي شده بود؛ چنانكه انس بن مالك مي گويد: روزي در محضر رسول خدا (ص) نشسته بودم، ناگاه اميرالمومنين علي( ع ) به حضور آن حضرت آمد، پيامبر (ص) از او استقبال گرمي نمود و سپس فرمود: «اي علي!خداوند ولايت تو را بر آسمانها عرضه كرد، آسمان هفتم براي پذيرش ولايت تو از آسمانهاي ديگر پيشي گرفت، خداوند آن را به عرش آراست. سپس آسمان چهارم پيشي گرفت، خداوند آن را به «بيت المعمور» آراست. سپس آسمان دنيا پيشي گرفت، خداوند آن را به ستارگان آراست. سپس مكه به پذيرش آن سبقت گرفت، خداوند آن را به «كعبه» آراست. سپس مدينه سبقت گرفت، خداوند آن را به وجود من آراست. سپس كوفه سبقت گرفت، خداوند آن را به وجود تو آراست. سپس قم سبقت گرفت، خداوند آن را به وجود عرب آراست و از قم دري را به سوي بهشت گشود.»
در روايت ديگري آمده است، اميرالمؤمنين علي ( ع ) به اهالي قم درود و سلام مي فرستد و براي آنها دعا مي كند.
بنابراين، اصرار حضرت معصومه(س) مبني بر حركت به سوي قم، به عنوان يكي از خبرهاي غيبي در خاندان عصمت و طهارت مطرح بود و براي آن بزرگوار نيز معلوم بود كه بايد تا قم بيايد. همچنان كه در خاندان رسالت و امامت، زمان و مكان شهادت اباعبدا... الحسين ( ع ) از قبل معلوم بود. بدين جهت، همان گونه كه امام حسين (ع) براي پايداري دين، از مدينه به مكه و كربلا هجرت نمود، حضرت معصومه(س ) نيز با علم به فرجام كار، به قم هجرت كرد. آن بزرگوار نيز وقتي به ساوه رسيد و با آن حوادث تلخ و شكننده مواجه شد، بيمار يا مسموم گرديد و متعاقب آن، از ساوه به قم آمد و پس از مدت كوتاهي، در قم به لقاءا... پيوست.
امام صادق(ع) قم را حرم اهل بيت (ع) معرفي و خاك آن را، پاك و پاكيزه تعبير كرده است. همچنين ايشان در ضمن حديث مشهوري كه درباره قداست قم به گروهي از اهالي ري بيان كردند، فرمودند: «بانويي از فرزندان من به نام فاطمه دختر موسي، در آن جا رحلت مي كند كه با شفاعت او، همه شيعيان ما وارد بهشت مي شوند» راوي مي گويد: من اين حديث را هنگامي از امام صادق(ع) شنيدم كه حضرت موسي بن جعفر(ع) هنوز ديده به جهان نگشوده بود. اين حديث والا، از رمز شرافت و قداست قم پرده برمي دارد و روشن مي سازد كه اين همه فضيلت و شرافت اين شهر كه در روايات آمده، از ريحانه پيامبر، كريمه اهل بيت ، حضرت معصومه(س) سرچشمه مي گيرد كه در اين سرزمين ديده از جهان فرو مي بندد و گرد و خاك اين سرزمين را، توتياي ديدگان حور و ملائك مي كند.
امام جعفر صادق(ع ) مي فرمايد: سلام بر مردم قم، خداوند شهرهاي آنان را با باران سيراب مي كند، و بركتها را بر آنان نازل مي نمايد، و بديهاي آنان را به خوبي تبديل مي كند، آنها اهل ركوع و سجود و قيام و قعود هستند، آنان فقيه و دانشمند هستند، آنان اهل درك حقايق و روايات و عبادت نيكو هستند.
پي نوشتها:
1- وسيله المعصوميه
2- مستدرك سفينة البحار، ج 8
3- زندگي حضرت معصومه، منصوري
4- كامل ابن اثير
5- بحارالانوار/ج60