بوستان حجاب

گفت‌وگو با آيت‌ا... «حائري شيرازي»

گاهي با خودت کلنجار مي‌روي که چرا هنوز هم که هنوز است نمي‌تواني و نمي‌داني که حجاب چيست و چه حد و اندازه‌اي را تو بايد رعايت کني! گاهي از خودت مي‌پرسي که آيا مگر حجاب براي خانم‌هاست! گاهي در ذهنت اين سوال بالا و پايين مي‌رود که مگر امکان دارد که او تبعيض قائل شده باشد! گاهي... انگار تقدير بر اين است که در تعريف حجاب رسانه‌هاي ما موفق نبوده‌اند و گاهي بر افزايش بي‌حجابي‌ها و بدحجابي‌ها دامن هم زده‌اند! به دنبال فرهنگ سازي هم که مي‌گردي چندان دستاويزي نمي‌يابي و باز پر از پرسش مي‌شوي... در تبيين برخي از اين سوال‌ها گفت‌وگويي خواهيم داشت با آيت‌ا... حائري شيرازي.

اين روزها حجاب جامعه را چگونه مي‌بينيد؟

زمان الان با زمان بي‌حجابي متفاوت است، يک زماني مي‌گفتند هرکس که بي‌حجاب‌تر است بهتر مي‌تواند در جامعه جايگاه داشته باشد و برتر باشد ولي اين روزها که نتايج بي‌حجابي در خانواده‌ها و جوامع آشکار شده است حتي در اروپا هم به اين نتيجه رسيده‌اند که اگر بخواهد خانواده سالم باشد بايد پوشش‌ها از نو تعريف شود. به همين دليل هم هست که نگاه اروپا به روسري نگاه عقب ماندگي و عقب افتادگي نيست؛ بلکه نگاه استقلال و اقتدار است. الان هم در کشور خودمان اين‌هايي که يک مقداري به سمت بي‌حجابي رفته‌اند در نگاه مردم، آن‌ها انسان‌هايي عقب افتاده هستند نه فوق‌العاده و برعکس نگاه به محجبه‌ها نگاهي توأم با احترام است. که من توصيه مي‌کنم که در انتخاب حجاب يا بدحجابي به نگاه‌هاي مردم، توجه شود!

چه مي‌شود که اروپا به اهميت روسري مي‌رسيد ولي ما ايراني‌ها که فرهنگ و تاريخش را داريم اين روسري را کنار مي‌زنيم؟

شما هر وقت که مي‌خواهيد آينده را نگاه کنيد، آينده را در نگاه انسان‌ها ببينيد و با نگاه ديگران حرف بزنيد و ارتباط برقرار کنيد. هروقت اين کساني که به حجاب اهميت نمي‌دهند در نگاه مردم بدون عزت، احترام وتکريم بودند، بدانيد که آن عامل ضعيف است و نگاه هم نگاهي است از نوع نهي از منکر. بسياري فکر مي‌کنند که در جامعه ما نهي از منکر مرده است در حالي که اين‌گونه نيست! من الان به آينده حجاب در کشورمان اميدوار هستم چرا که در نگاه مردم ديده‌ام که نگاه به افراد با نگاهي با وقار و متين است ولي به کساني که پوشش مناسبي ندارند به عنوان انسان‌هاي غيرمعتدل نگاه مي‌شود. معتقد هستم که جريان‌هايي در جامعه ما پيش آمده و آگاهي‌هاي در جامعه بالا رفته است و آن‌چه ما اين روزها مي‌بينيم ديگر آخرين دستاويزهايي است که دشمنان مي‌توانند به آن گلاويز شوند.

اين حرف شما يعني اين‌که خيلي‌ها اين بدحجابي‌ها را دوست ندارند، ولي چرا باز هم شاهد نگاه‌هايي هستيم که اين رفتارها را تشديد مي‌کند؟

ما مي‌گوييم امر به معروف و نهي از منکر! پس بايد اول چيزي را منکر کنيم بعد به طرف بگوييم اين چيز منکر شده حالا برويد نهي کنيد آن را يا اين چيز معروف شده و شما برويد منکر کنيد آن را! بي‌شک شما هم خاطرتان هست مسئله کمربند ايمني را که اول با پاسخ سرد مردم روبه‌رو شد و کساني که مي‌بستند يک جورهايي با پارازيت‌هايي روبه‌رو مي‌شدند! اما وقتي که جريمه آمد و فوايد آن گفته شد و مردم ديدند که اين کار به نفع خودشان است، بستن کمربند معروف و نبستن آن منکر شد. الان کم کسي هست که به راننده تذکر بستن کمربند را ندهد يا اگر تذکر داد جواب سربالا بشنود! اين به دليل اين است که بستن کمربند معروف شده است و نبستن منکر. اين کار بايد براي حجاب هم صورت پذيرد، ما بايد روي عصمت کار کنيم، دشمن گاهي مي‌آيد و چيزي را که از ديدگاه خداوند معروف است در ديدگاه مردم از معروفيت مي‌اندازد، چيزي را که در دين خدا منکر است در ديد مردم از منکريت مي‌اندازد. اين کار خطرناکي است که دشمن مي‌کند لذا ما بايد خيلي در مسئله صدا وسيما به اين مسائل اهميت بدهيم؛ صدا و سيما نبايد به اين بهانه که بيننده خود را از دست ندهد، دست به هر کاري بزند و از يک سري اصول پايين بيايد! همان طور که در بستن کمربند کار فرهنگي صورت گرفت، در اين مسئله هم بايد کار فرهنگي کرد. مستند خدمت‌تان مي‌توانم ارائه دهم که اگر 5 دقيقه در سالن دادگستري بايستيد مي‌توانيد ده‌ها دعوايي را ملاحظه کنيد که ريشه‌هايش برمي‌گردد به روابط نامشروع قبل از ازدواج! که نتيجه ضعف عفاف است. ما در زمينه‌هاي فرهنگي به خصوص ساخت فيلم و سينما بسيار کم کاري و کوتاهي کرده‌ايم و فيلم‌هاي ارزشي در اين زمينه ما نداريم. دشمن با فيلم معروف خدا را از معروفيت مي‌اندازد و ما مي‌خواهيم که فقط با سخنراني و خطابه به اين مسئله مي‌پردازيم! اين در حالي است که ما بايد از ديگر ابزار به خصوص هنر استفاده کنيم.

صحبت از کار فرهنگي کرديد و ارگان‌هاي فرهنگي و اشاره کرديد به وظيفه سينما و تلويزيون؛ در کنار اين رسانه به نظرتان ديگر ارگان‌هايي که بايد حضور و نقش داشته باشند چه کساني هستند؟

در کمربند آمديم گفتيم به اين دليل و آن دليل اهميت دارد، حالا من مي‌خواهم بدانم که آيا حجاب اهميت کمتري دارد؟ حجاب آيا يک پوشش ايمني نيست! و به اين نکته توجه داشته باشيم که آن‌چه در اسلام واجب نشده است ما در حجاب احتياطا واجب نکنيم چرا که آن‌هايي که اين کار را مي‌کنند به شدت اشتباه پيش مي‌روند! ما نبايد بر اسلام يک سر سوزن اضافه کنيم؛ چرا که حجاب را زشت خواهيم کرد! وقتي زشت شد ديگر نمي‌توانيم از آن دفاع کنيم و در اين حالت از آن رانده مي‌شويم. ما بايد در حد اشاره شده به مسئله بپردازيم و بيش از حد آن را شاخ و برگ ندهيم. چرا که اگر اين‌گونه شد مي‌توانيم بگوييم که حجاب زيباست و مي‌توانيم از آن دفاع کنيم در مقابل تهاجمات دشمن؛ و اين مي‌شود يک کار فرهنگي. دشمن از راه براندازي حجاب فقط با ما مبارزه نمي‌کند بلکه از راه اضافه کردن آن هم دارد وارد مي‌شود! من در لندن ديدم خانم‌هايي را که فقط چشم‌هايشان ديده مي‌شود و شغل شريف شوهرهايشان گرفتن حق اضافه فرزندان است! از طرفي هم من در لبنان چند خانم با حجاب صد در صد اسلامي ديدم که پوشش‌هايي سفيد داشتند، در کنار مهمانداران اتيوپي با پوششي که نمي‌توان به آن گفت پوشش که قرار مي‌گرفتند کسي به آن مهمانداران نگاه نمي‌کرد؛ چرا که حجاب جاذبه عجيبي دارد! حجاب يک امر ضد جاذبه نيست، بلکه متانت انساني را بالا مي‌برد؛ که عفت، وقار و متانت زيبا هستند. آن‌هايي که زيبايي‌هاي وقار و جايگاه را درک نمي‌کنند، بيمار هستند و کار فرهنگي که اشاره کردم يعني مبارزه با اين بيماري‌ها؛ که فکر مي‌کنند بي‌حجابي زيباست.

گفتيد که يک تعريف زيبا از حجاب ارائه نداده‌ايم، مي‌شود شما برايمان يک تعريف زيبا ارائه بدهيد؟

اين قدر مي‌توانم بگويم که به شارع چيزي را اضافه نکنيم، در اين حالت حجاب زيباست! بعضي‌ها مي‌گويند که اگر صورت ديده شود ممکن است که خيلي از مسائل پيش بيايد، اين در حالي است که صورت حجاب مرد است و مرد بايد، نگاه بد به زن نکند. زن بايد ببيند و بشنود و نفس بکشد و اين اعضا بايد آزادي لازم و تعيين شده را داشته باشند. آزادي که به زن داده‌اند، شبيه به آزادي است که به آهوها داده شد در مکه؛ که گفته شد شکار نکنيد اين‌ها را و از طرفي به آهوها گفته شد براي قرباني در دست اين‌ها قرار بگيريد و شکار را حرام کرد! خداوند اگر حجاب صورت را براي زن استثنا کرد براي مرد نگاه را حرام کرد. به قول عيسي (ع) کسي که نظري بد به زني مي‌کند حتي به صورت او، در دل با او زنا کرده و در ملکوت آسمان او را اعدام خواهند کرد. اين گفته را در انجيل‌هاي امروزي هم مي‌توانيد پيدا کنيد. اميدوارم که به اين مسئله زيبايي در ارائه تعريف حجاب اهميت در تمامي ابعاد داده شود.

منبع:روزنامه خراسان