بوستان حجاب

كم نيستند پدر و مادرهايي كه از دست پرخاشگري هاي نوجوانانشان به ستوه آمده اند. بعضي از نوجوانان مسئوليت پذيري را درست آموزش نمي بينند و البته والدين متهم رديف اول هستند.
آنان شاهدند كه فرزندان شان روز به روز پرخاشگرتر مي شوند. آنان نگران كيفيت تربيت دانش آموزانند. آنان به كم شدن حس احترام در اغلب بچه ها گواهي مي دهند و نگران آينده هستند. همه هم عقيده اند كه بايد بچه هايي مسئول و متعهد بار بياوريم. اين تنها راهي است كه مي توانيم درباره آينده اجتماع خود اطمينان حاصل كنيم.
متأسفانه انضباط معمول امروزي اين تكليف را به طور كامل به انجام نمي رساند و درحقيقت موجب مي شود بچه ها حسابگر شوند و حرف شنوي نكنند. والدين و مربي ها مجبورند با بچه ها معامله كنند و با تهديد به مجازات فقط در مورد كارهاي عادي، آنان را به فرمانبرداري وادارند. ولي با اين روش مدت زيادي طول نمي كشد كه بزرگ ترها از كوره درمي روند و سرتسليم فرود مي آورند.
ديسيپلين و انضباط به معناي تنبيه نيست، منظور بيشتر مردم از كلمه ديسيپلين، تنبيه است در صورتي كه تنبيه بخش كوچكي از ديسيپلين و انضباط است نه همه آن.
كلمه ديسيپلين به معناي تعليم و تعلم است و منظور اصلي عبارت است از آموزش قوانين و مقررات رفتاري به كودكان، يعني آنچه جامعه و ساير مردم از آن انتظار دارند و برمبناي آن بزرگ مي شوند تا افرادي سازنده در اجتماع شده و در زندگي شخصي نيز به وظايف خود عمل كنند.
نوجوان مسئول جواني موفقي دارد
فرزندان منضبط مي توانند در اين راه به تعادلي مطلوب و متعادل دست يابند. عامل اصلي نظم و انضباط خوب بزرگ شدن و پرورش كودك در خانواده اي مهربان و بامحبت است كه او را دوست بدارند و او هم متقابلا آنان را دوست بدارد.
در زمان هاي گذشته تصور مي كردند كه كتك زدن براي ايجاد ادب و رفتار درست در كودكان لازم است و از اين رو بيشتر كودكان كتك مي خوردند ولي در قرن بيستم با انجام مطالعات و بررسي ها، متخصصان دركشورهاي مختلف فهميدند كه كودكان بدون تنبيه بدني يا هر نوع تنبيهي مي توانند خوش رفتار، مشاركت پذير، مودب و با نزاكت باشند.
به طور كلي فرزندان زمان بسياري را براي مشاهده رفتار والدين و الگوبرداري از آنان صرف مي كنند. هنگامي كه والدين با اشتياق، تعهد و قاطعيت معقولي به وظايف خويش رومي آورند كودكان تمايل پيدا مي كنند كه خود را با اين جنبه از منش آنان وفق دهند.
الگوي مسئوليت پذيري زماني براي والدين اهميتي ويژه پيدا مي كند كه آنان به طور مستقيم با نوجوانان رويارو شوند زيرا آنها در اين واكنش هاي متقابل نكات بسياري درمورد نظم و انضباط و مسئوليت فرامي گيرند.
نوجوانان وقتي مي بينند وظايفي را اجرا مي كنند كه انجام آن دشوار يا خوشايند است، مسئوليت پذيري را مي آموزند . بسياري از والدين مي پرسند كه «از چه زماني مي توان نظم و انضباط را به كودك ياد داد» پاسخ اين است كه: «هرچه زودتر، بهتر» يادگيري اوليه نظم و انضباط ازطريق بازي صورت مي گيرد.
والدين مي توانند براي آنان برنامه هايي ترتيب دهند تا از طريق آنها به تدريج نگرش ها و عادات لازم درمورد انتظارات در وي به وجود آيد.از همان زماني كه كودك نوپا، جست وجو، دستكاري چيزهاي مختلف و درك جملات ساده را شروع مي كند مي توان او را به جمع كردن اسباب بازي ها، رفتار درست با حيوانات خانگي، مراقبت ساده از اتاق خود و كمك كردن به پدر و مادر در انجام كارهايشان ترغيب كرد.
كمك كنيم جوانان
اعتماد كنند
نوجوانان هم بسيار مشتاقند كه مهارت هاي خود را با انجام كارهايي كه تحسين والدين را دربردارد ابراز دارند و از رفتار بزرگ ترها تقليد كنند. والدين بايد بپذيرند كه صلاحيت، حس تشخيص هدف ها و توانايي به انجام رساندن كارها در آنها محدود است.
كسي كه در شستن ظرف ها كمك مي كند ممكن است بيش از تميز كردن ظروف ريخت و پاش كند اما چه بسا كه با اين كار به تجربه هايي درمورد ظرف شستن دست يابد. هرفعاليتي كه براي نوجوان سرگرم كننده تر و رضايت پخش تر باشد، بيشتر آن را ادامه مي دهند.
علايق نوجوانان كاملا به آساني منحرف مي شود و توجه آنان مدت زيادي بر يك چيز متمركز نمي ماند.
آنها تمايل دارند كه جواب منفي بدهند حتي اگر مدتي درحال كمك به انجام كارهاي عادي روزانه باشند ممكن است كه بگويند ديگر كار نمي كنند. دراين گونه موارد والدين مي توانند با كمي ناز و نوازش دوباره آنان را بر سركار برگردانند يا مي توانند فعاليت ديگري را به آنان پيشنهاد كنند. در برقراري نظم و تعيين قوانين انضباطي حتما بايد مراحل رشد فرزند، توانايي هاي جسماني، رواني و نيازهاي او درنظرگرفته شود.
بهترين راه براي آموزش نظم و انضباط به جوان اين است كه كاري كنيم تا آنها به محيط اطراف و اطرافيان اعتماد كنند و در صورت سر زدن اشتباه،والدين نبايد عكس العمل شديدي نشان دهند.
آموزش نظم و انضباط مستلزم هدايت كنجكاوي آنها به مقولات قابل قبول است. بايد تأثير كار آنها را روي ديگران بر ايشان توضيح دهيد و براي بدرفتاري هايشان پيامدهاي طبيعي و منطقي درنظر بگيريد.
براي نظم آموزي به فرزندتان بايد خويشتنداري و كنترل خود را به آنها آموزش دهيد و هرگز كاري را كه يك كودك خودش مي تواند انجام دهد برايش انجام ندهيد.
اگر والدين از ابتداي زندگي فرصت هايي براي مشاركت كودك در كارها فراهم سازند احتمال بسيار دارد كه وي در آينده فردي مسئول بار آيد.
راهكارهاي عملي براي برطرف كردن برخي مشكلات نوجوانان:
-جرو بحث كردن درسر ميز غذا: از فرزندتان بخواهيد كه بشقابش را بردارد و غذايش را در اتاق ديگري بخورد.
- فراموش كردن كليد خانه يا فراموش كردن بردن ناهار به مدرسه: آنها را برايش به مدرسه نبريد اجازه دهيد بدون كليد يا غذا بماند تا سعي كند ديگر فراموش نكند.
-بحث و دعواي فرزندان: درنظرداشته باشيد فرزندانتان دراين گونه جنجال ها همديگر را نخواهند كشت بنابر اين تا زماني كه اختلاف خود را حل نكرده اند اتاق يا خانه را ترك كنيد، حتي اگر لازم باشد خود را دراتاق حبس كنيد. معمولا فرزندان مي خواهند كه شما را به دعواي خود بكشانند تا مشكل را حل كنيد اما حل و فصل نزاع فرزندان به گونه اي منصفانه معمولا سخت و دشوار است و دخالت در دعواي آنها موجب مي شود كه يك طرف را دوست و ديگري را دشمن خود بسازيد.
-خرج كردن پول تو جيبي از روي هوس يا خرج كردن قبل از موعد مقرر: از قرض دادن به فرزندتان خودداري كنيد و اگر پول بيشتري مي خواهد وظايف خاصي را به او واگذار كنيد.
هدف از آنچه تاكنون گفته شد اين است كه والدين به اين موضوع پي ببرند كه نبايد حرف زد، بلكه بايد عمل كرد. همين نكته است كه تاثيرشگفت انگيزي در تربيت فرزند ايجاد مي كند. زيرا به اين طريق او متوجه مي شود كه رفتارهاي ناشايست وي، پيامدهاي معيني به دنبال دارد.
داد و فرياد يا نصيحت خشك و خالي نتيجه چنداني در برندارد. اما با استفاده از ابتكار و ذكاوت خود، مي توانيد بسياري از رفتارهايي را كه مي خواهيد در فرزندتان تغيير دهيد، اصلاح كنيد، بدين ترتيب با كمترين هزينه، به اهداف خود دست مي يابيد.
توجه داشته باشيد كه بايد همان گونه كه گفته شد، عمل كنيد.
شما با سختگيري و پست و حقير شمردن فرزند خود هيچ لطفي درحق ا و نمي كنيد، بلكه برعكس، با اين كار فقط به او ياد مي دهيد كه فردي متنفر از خود و بدون انضباط باشد.
لطف و محبت واقعي به فرزندان تان اين است كه قاطعانه نتايج و پيامدهاي رفتارهايش را به او نشان دهيد.