بوستان حجاب

چندي است كه اجلاس‌هاي بين‌ المللي مهمي در ايران اسلامي برگزار مي‌شود كه با موضوعات مختلف ديدگاه جمهوري اسلامي ايران را به دنيا منتقل مي‌كند. پيش از برگزاري اجلاس مهم عدم تعهدها كه در حال برگزاري است، اجلاس زنان و بيداري اسلامي با حضور 1200 مهمان خارجي برگزار شد و پس از آن نشست جايگاه زن از منظر حقوق بشر اسلامي از سوي مركز امور زنان وخانواده برپا گرديد.

در گفتگو با دكتر سوسن صفاوردي معاون هماهنگي و ارتباطات بين‌الملل مركز امور زنان و خانواده و دبير نشست مذكور تلاش كرديم به دستاوردهاي برگزاري اين همايش‌ها و نشست‌ها بپردازيم هر چند كه وي مايل بود ابتدا ريشه مخالفت‌ غرب با ديدگاه‌هاي جمهوري اسلامي ايران را به چالش بكشد و مورد بررسي قرار دهد.لذا در اين گفتگو دلايل موثقي براي سياه‌نمايي رسانه‌اي غرب عليه ايران ارائه شد و دكتر صفاوردي خاطر نشان ساخت: باوري كه(در ايران) شكل گرفته بود با هجمه تبليغاتي شديدي روبه‌رو شد و بايد سياه‌نمايي مي‌شد! بايد ظرفيت‌ها و پتانسيل‌هاي موجود در ايران به نوعي به چالش كشيده مي‌شدند ، چون اين باور نبايد به كشورها وملت‌هاي ديگر تسري پيدا مي‌كرد.

به عقيده وي برگزاري اجلاس‌هاي بين‌ المللي مي‌تواند واقعيات ايران را به خارج از مرزها ببرد. اين عضو هيئت علمي دانشگاه كه داراي تاليف و ترجمه‌هاي متعددي است مهمترين كار مركز امور زنان وخانواده را پيگيري مطالبات رهبري در موضوع زن و خانواده مي‌داند و تصريح مي‌كند كه تبيين باورها كار مهم هر نهادي است كه بيش از تنظيم سندهاي مختلف مي‌تواند به جامعه كمك كند. اين گفتگو فرارويتان قرار دارد.

مدتي است كه اجلاس‌هاي مختلف بين‌ المللي با موضوعات متفاوتي در ايران برگزار مي‌شود از جمله مهمترين آنها اجلاس زنان و بيداري اسلامي و نيز اجلاس غير متعهدها است كه درحال انجام است. دستاورد فرهنگي برگزاري اين اجلاس‌ها چيست؟

ببينيد هجمه تبليغاتي سنگيني بعد از انقلاب اسلامي در مورد ايران، نقش زنان در ايران اسلامي، جايگاه زنان و جايگاه ايران به‌عنوان كشوري كه در عرصه معادلات بين‌المللي شعار آزادي، استقلال، جمهوري اسلامي را مطرح كرد شكل گرفت . شايد آزادي توسط كشورهاي ديگر هم مطرح مي‌شد ولي استقلال از غرب و شرق و تشكيل يك حكومت اسلامي بي‌سابقه بود و جايگاهي را براي ايران به‌وجود آورد كه همه دوربين‌ها به سمت آن نشانه رفت. شعار آزادي ما مبتني بر آموزه‌هاي ديني بود كه تا قبل از انقلاب اسلامي توسط مكاتب مختلف،ليبراليسم، كاپيتاليسم و كمونيسم رد شده بود و بعد از رنسانس تبليغ شده بود كه دين نمي‌تواند در مسير مطالبات بشر پويايي داشته باشد و بايد جدا شود، سياستمداراني بايد بيايند بنشينند و براي مطالبات فكر كنند و دين بايد به كنج خانه‌ها برود. دين بعد از انقلاب اسلامي در ايران با نظامي مواجه شد كه درعرصه‌هاي سياسي و معادلات بين‌المللي به ميدان مي‌آيد و از منظر دين و با تمسك به آموزه‌هاي ديني احقاق حق مي‌كند و نقش زنان را نيز تعريف مي‌كند.

خب ، همين‌طور است انقلاب اسلامي حرف‌هاي جديدي براي دنيا داشت. خيلي از مردم دنيا مي‌خواستند بدانند چه اتفاقي در ايران مي‌افتد. اگر اين اتفاق موفق مي‌شد نمونه‌اي براي كشورهاي منطقه و كشورهاي مسلمان مي‌توانست باشد. از طرفي انقلاب اسلامي مي‌توانست نمونه‌اي براي آزادگان جهان باشد( انسان‌هاي آزاد انديش كه در سراسر جهان به‌دنبال حقيقت هستند). لذا شما بعد از انقلاب ديديد كه ايران با هجمه بسيار گسترده رسانه‌اي از سوي دولت‌هاي غربي مواجه مي‌شود ( همان كه در سئوالتان مطرح كرديد) دولت‌هايي كه تا به آن زمان عادت كرده بودند كشورها را وابسته ببينند ( وابسته به غرب و يا وابسته به شرق) ايران اولين كشوري بود كه به پا خاست وگفت: نه غرب و نه شرق. لذا شعاري كه در ايران مبتني بر نه غربي و نه شرقي، جمهوري اسلامي بود مطرح شد. به گفته اغلب جامعه‌شناسان غربي آن يك شعار كاملا جديدي بود. آن زمان مطرح بود كه مگر مي‌شود يك كشور جهان سومي ( به تعبير آنها) بدون وابستگي به يك كشور سرمايه‌داري و قدرتمند درعرصه‌هاي مختلف بين‌المللي حضور پيدا كند؟

اين الگو اگر موفق مي‌شد از منظر غرب الگوي بسيار خطرناكي بود چون همه كشورهاي منطقه آن را الگو قرار مي‌دادند و به سوي آزادي و استقلال خود حركت مي‌كردند و در نتيجه منافع غربي‌ها به خطر مي‌افتاد. كاملا واضح است در مسير جهاني سازي و مونولوگ فرهنگي غرب، قرار بود كه كشورهاي منطقه و خصوصا ايران كاملا در اختيار آنها باشد و كليه سرمايه‌اش در دست آنها قرار داشته باشد ولي با پيروزي انقلاب اسلامي آنها نه تنها منافعشان را در خطر ديدند بلكه مشاهده كردند كه ايران مكتب جديدي را مطرح مي‌كند كه براساس آموز‌هاي ديني به كشورهاي ديگر هم مي‌گويد: شما مستقل باشيد. مي‌توانيد روي پاي خودتان بايستيد . از توانمندي‌ها به‌واسطه ظرفيت‌هايتان استفاده كنيد، اينجا يك باور شكل گرفت.

همين‌طور است. باوري كه شكل گرفته بود با هجمه تبليغاتي شديدي روبه‌رو شد وبايد سياه‌نمايي مي‌شد. بايد ظرفيت‌ها و پتانسيل‌هاي موجود در ايران به ‌نوعي به چالش كشيده مي‌شدند و زير سئوال برده مي‌شدند! چون اين باور نبايد به كشورها و ملت‌هاي ديگر تسري پيدا مي‌كرد. حالا در ايران با نشست‌هايي كه برگزار مي‌شود اين بستر فراهم مي‌گردد كه افراد از مليت‌هاي مختلف اين باور را از نزديك لمس كنند. چون اقيانوس اطلاعاتي نمي‌گذارد شما صدايتان واضح برسد. در هجمه اطلاع رساني وسيع غرب و تاثيري كه به واسطه ابزار رسانه بر روي اذهان عمومي دارد متاسفانه حتي كشورهاي منطقه نمي‌دانند كه ظرفيت كشور ما چقدر است.

قطعا همين‌طور است. اين حرف ما نيست، گروه‌هاي مختلفي كه به ايران مي‌آيند (براي شركت در اجلاس‌ها) اذعان مي‌كنند كه نظرشان 180 درجه نسبت به واقعيات در ايران تغيير كرده است و با الگوي جديدي به كشورهاي خود باز مي‌گردند. شما اگر در كشورهاي غربي انجمن‌هاي دوست دار ايران را مي‌بينيد و گروه‌هاي مردمي را مي‌بينيد كه عليه تحريم‌ها فعاليت مي‌كنند و شعار مي‌دهند كه نبايد بر عليه ايران تحريم صورت بگيرد و... نتيجه اين نشست‌ها و همايشهاست كه واقعيات ايران را از مرزها به خارج مي‌برد.

لمس واقعيت‌هاي ايران از نزديك. شركت كنندگان در اجلاس الگوي موفق زن مسلمان را ديدند.

در سال 1369 در قاهره براي اولين بار اعلاميه حقوق بشر اسلامي مطرح مي‌شود. اين اعلاميه درواقع اعلاميه حقوق بشر را از منظر مكتب اسلام مطرح مي‌كند و 57 كشور OIC نيز به آن مي‌پيوندند و اعلاميه حقوق بشر اسلامي را تصويب مي‌كنند. تا قبل از اين اعلاميه حقوق بشر از منظر مكتب غربي كه ديدگاه فردگرايانه مبتني بر اصالت منافع و مصالح فردي است تعريف شده بود ولي بعد از اعلاميه حقوق بشر اسلامي يك آلترناتيو در مقابل آن قرار مي‌گيرد كه غربي‌ها را عصباني مي‌كند. اعلاميه حقوق بشر اسلامي از منظر مكتب اسلام ، تلطيف شده است و در آن به بسياري از موضوعات پرداخته نشده چون اغلب كشورهاي اسلامي سيستم‌هاي وابسته‌اي دارند كه نمي‌توانند آزادانه از منظر اسلامي به نظام سياسي خودشان و حقوق زنان بپردازند. بسياري از آنها عضو كنوانسيون رفع تبعيض عليه زنان هستند. اما به هر حال اين اعلاميه ا گر مورد توجه قرار گيرد موثر خواهد بود.

اگر از طريق رسانه‌ها به اين موضوع پرداخته مي‌شد، كشورهاي اسلامي را سوق مي‌داد كه در اين مسير حركت كنند اما كشورهاي اسلامي امروز مغلوب اسناد حقوق بشري سازمان ملل هستند در حالي كه مي‌توانند نباشند. پرداختن به اين موضوع و مطرح كردن آن مي‌تواند موثر باشد.

به اين موضوع تاكنون در ايران به‌طور كمرنگ پرداخته شده است ولي در اسناد و توافقات بين‌المللي معمولا كشورهاي اسلامي را به سمت حقوق بشر اسلامي سوق و ارجاع مي‌دهيم.

اگر اعلاميه حقوق بشر اسلامي در كشورهاي اسلامي جايگاهي داشته باشد و جهت حركت، مشخص باشد مشكلات كمتر مي‌شود.

اعلاميه حقوق بشر اسلامي25 ماده دارد كه جايگاه انسان از منظر مكتب وحي را مطرح مي‌كند و به حقوق زن، كودك و كرامت انسان مي‌پردازد.

هدف ما از برگزاري اين نشست تاكيد روي اعلاميه حقوق بشر اسلامي بود. با توجه به اين اعلاميه بايد يكسري مطالبات مطرح و پيگيري بشود، مصوباتي بايد وجود داشته باشد و كشورهاي اسلامي موظف بشوند كه در جهت نهادينه شدن اعلاميه حقوق بشر اسلامي حركت كنند.

مهمترين كار، تبيين يك الگوي درست است كه در راس آن تبيين باورهاست . هر نهادي اگر نتواند ابتدا باورها را ايجاد كند هر چقدر اسناد در موضوعات مختلف تنظيم كند وقتي باور شكل نگيرد اسناد نمي‌تواند كمكي به جامعه بكند.

ايجاد باور يك كار آموزشي، فرهنگي، تدريجي و در درازمدت است. مهمترين كاري كه فكر مي‌كنم مي‌توانيم افتخار كنيم كه در حال انجام آن هستيم اين است كه مطالبات رهبري را در موضوع زن و خانواده پيگيري مي‌كنيم.