بوستان حجاب

سليقه‏ای عمل کردن و تأکيد و تکيه بر آداب و عادات غير اصيل، نقش مهمی در جهت بدبين کردن مردم نسبت به حجاب ايفا نموده است.

تصويری که از زن در جوامع اسلامی عرضه می‏شود و نحوه نگرش و برخورد زن، همه گويای اين مطلب است که التقاط و انحرافی صورت گرفته است. به اين معنا که برخی از احکام دينی با آداب و سنت ناصواب که بعضی ريشه در جاهليت نخستين دارد، در آميخته است و مسلمانان بايد به عنوان مالکان برترين ميراث دينی فهم دينی را از رسوبات فرهنگی‏های جاهلی و سنت‏های غلط بپيرايند.

مصلحان واقعی جوامع يعنی انبيا نسبت به عرف زمان خودشان دست به اصلاحات زدند و ديدگاه‏هایِ ناصواب را تغيير دادند. پيامبر گرامی اسلام(ع) با عرف مقابله نمود و هويت از دست رفته زن را به جامعه باز گردانيد. دستورات الهی را در همسانی زن و مرد به مردم ابلاغ نمود.

بدين ترتيب يکی از واقعيت‏های تلخ جوامع اسلامی، ديدگاه‏های افراطی و گرايش‏های نادرستی است که به عنوان مذهب و عرف اسلامی درباره مسائل زنان رواج داشته است، تبيين ناهنجاری‏ها و اثرات سوئی که بر اين نگرش مترتب است، به سادگی امکان‏پذير نمی‏باشد چرا که بسياری از مصاديق اين مسأله به عنوان ارزش تلقی می‏شود. البته اين مهم از منظر انديشمندان مخفی نمانده و نسبت به آن هشدار داده‏اند. يکی از نويسندگان از انحرافی که درجوامع اسلامی رخ نموده، داد سخن می‏زند:

مسلمانان در برخورد با زنان از مسير تعاليم شريعت اسلام منحرف گذشته و روايات مدسوس و مجعول در بين آنان گسترش يافته، از اين رو زن مسلمان در ورطه جهل و غفلت از دين و دنيا سقوط کرده است. آموزش زنان گناه عظيم شمرده می‏شود، رفتن به مسجد ممنوع و اطلاع او نسبت به اوضاع و احوال فرهنگی ـ اجتماعی و سياسی امری بعيد تلقی می‏شود.

اين درحالی است که زن دائما گرفتار نگرش افراطی و تفريطی بوده و رفتار عادلانه را کمتر تجربه کرده است. بر اين اساس توصيه به رعايت حجاب در محيط‏های زنانه، تأکيد بر گونه خاصی از حجاب بدون توجه به شرايط آب و هوايی و منطقه جغرافيايی و بافت فرهنگی را می‏توان نمودهای نگرش افراطی دانست.

به طور کلی، طی کردن مسير اعتدال و پرهيز از افراط و تفريط می‏تواند فضای رغبت و ميل به رعايت حجاب را فراهم کند. اما به طور مشخص اقدامات ذيل تا حدودی مؤثر و مفيد است.

الف. معماری و شهرسازی متناسب با فرهنگ حجاب صورت پذيرد از جمله معماری مراکز آموزشی دخترانه به گونه‏ای باشد که تا حدودی آزادی عمل را برای آنان فراهم نمايد تا آنان مجبور نباشند ساعات متمادی پوشش کامل را رعايت کنند.

ب. برنامه‏ريزی در جهت توسعه فرهنگ حجاب بايد چنان باشد که شرايط و مقتضيات فرهنگی، روحی و سنی افراد لحاظ شود و نيز به نوع کار و خصوصيات اقليمی و منطقه‏ای ـ با رعايت اصل حکم حجاب ـ توجه شود. بدين ترتيب نبايد بر رنگ خاص يا شکل خاص پافشاری نمود.

ج. بايد تدابيری انديشيد تا چادر و لباس‏هايی که به عنوان حجاب استفاده می‏شود با قيمت مناسب و سهل الوصول در اختيار همگان قرار گيرد.

د. توجه به حس تنوع‏طلبی و مدگرايی جوانان و متناسب با فرهنگ دينی و آداب محلی و منطقه‏ای آنان، الگوهای پوششی ارائه شود.