بوستان حجاب

در گفتگو با صديقه حجازي دبير اجلاس زنان و بيداري اسلامي مطرح شد؛

تهران 21 تيرماه شاهد برگزاري اجلاسي با عنوان زنان و بيداري اسلامي بود كه گفته مي‌شد در آن 1200 زن مسلمان از 80 كشور جهان حضور يافته‌اند تا در خصوص موضوعات مختلف بويژه موقعيت زنان مسلمان در جهان امروزي به بحث و تبادل نظر بپردازند.

اين اجلاس با سخنراني رئيس جمهوري در مركز همايش‌هاي برج ميلاد آغاز شد ودر طول برگزاري آن مهمانان توانستند با رهبر فرزانه انقلاب ديدار كنند و از توصيه‌هاي ايشان بهره‌مند شوند. حضور پرشور و پراحساس شركت كنندگان اين اجلاس از نگاه رسانه‌ها دور نماند به‌گونه‌اي كه تصاوير زيبايي از ديدار مهمانان با مقام معظم رهبري و نيز حضور در اجلاس ثبت ومخابره گرديد. اما دستاورد اين اجلاس بين‌المللي چه بود؟

اين موضوعي است كه در گفتگو با صديقه حجازي دبير اين همايش و نيز مدير كل امور زنان و خانواده سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي مطرح كرديم و پاسخ‌هاي قابل قبولي نيز شنيديم.

حجازي به حاشيه‌ها پرداخت ...ولي حاشيه‌هايي كه اهميت موضوع مورد بحث را به‌خوبي روشن مي‌ساخت. وي گفت كه يكي از اهداف داخلي اين بوده است كه عناصر تاثيرگذار از 80 كشور جهان ، موقعيت خاص زنان در جمهوري اسلامي ايران را به عينه مشاهده كنند كه اين هدف تا حدود زيادي محقق شده است.

به گفته مدير كل امور زنان و خانواده سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي دستاوردهاي خوبي با برگزاري اجلاس مذكورحاصل شده است كه از جمله آنها نماياندن توانمندي‌هاي زنان ايران در مقابل سياه‌نمايي‌هايي است كه از سوي رسانه‌هاي غربي در اين خصوص صورت مي‌گيرد. گفتگوي شنيدني دبير اجلاس زنان و بيداري اسلامي در خصوص اين اجلاس فرارويتان قرار دارد.

اجلاس زنان و بيداري اسلامي در تهران برگزار شد از حاشيه‌هاي جالب و شنيدني اين اجلاس برايمان بگوييد.

به همان نسبت كه اين اجلاس از گستردگي برخوردار بود، از حاشيه‌هاي جالب و زيادي نيز برخوردار بود. شايد آنچه كه از زبان مهمانان مكرر مطرح مي شد يكي بحث پيشرفت‌هاي ايران بود وديگري فضايي كه در داخل ايران مشاهده مي‌كردند كه متفاوت با تصور قبليشان از ايران بود. اين دو موضوع حتي در سخنراني‌ها به كرات مطرح مي‌شد.

شركت كنندگان تا قبل از اجلاس تصوري به اين معنا نداشتند كه تعداد بيشماري از زنان فرهيخته مسلمان در جهان وجود دارند كه داراي دغدغه‌ها و نقاط فكري مشترك هستند. با برگزاري اجلاس مذكور زنان از مليت‌ها، قوميت‌ها و مذاهب مختلف اسلامي در كنار هم قرار گرفته بودند و توانستند با هم همفكري كنند. آنها خوشحال بودند كه به‌واسطه اجلاس، آشنايي و شناخت دقيق‌تر از ظرفيت‌هاي زنان مسلمان اتفاق افتاده است.

از آنجا كه تعداد مهمانان زياد بود، پيش‌بيني كرده بوديم كه خانم‌هاي تحصيلكرده ومسلط به زبان در طول سفر يك هفته‌اي مهمانان را همراهي كنند. آنها نكات جالبي را در مورد حجاب اسلامي زنان در ايران مطرح كردند. نقل مي‌شد كه موضوع حجاب چادر زن ايراني براي مهمانان خارجي خيلي جالب توجه بوده است. بسياري از مهمانان مي‌گفتند : زنان ايراني با چادر بسيار آزادانه فعاليت مي‌كنند حتي تعدادي از آنها طالب تهيه چادر براي خود شدند و چادرهاي آماده‌اي را كه خودشان از مراكز خريد تهيه كرده بودند در طول سفر در ايران به سر كردند. بيان مي‌شد كه چادر ضمن اينكه پوشش كاملي است احساس امنيت خوبي به استفاده كننده آن مي‌دهد و مانعي براي انجام امور نيست.

ديگر اينكه علي‌رغم سياه نمايي كه نسبت به ايران وجود دارد شاهد اين بودند كه ايران از موقعيت علمي خوبي برخوردار است و حتي فضاهاي شهري وعمومي كشور را توسعه يافته توصيف مي‌كردند و معتقد بودند كه در بسياري از كشورهاي اسلامي چنين شرايطي وجود ندارد. موضوع تحريم‌هاي اقتصادي از مباحث مهمي است كه در مورد ايران در دنيا مطرح مي‌شود. براي مهمانان ما جالب بود كه فضاي اقتصادي كشور علي‌رغم تحريم‌ها پررونق است. برايشان خيلي جالب بود كه فضايي كه در خارج از كشور عليه ايران در رسانه‌ها دنبال مي‌شود متفاوت با وضعيت ايران است. مهمانان خارجي مي‌گفتند: تصور مي‌كرديم به دليل تحريم‌ها وضعيت اقتصادي سختي در ايران حاكم باشد كه حتي تهيه برخي اقلام مورد نياز براي مردم دشوار باشد ولي ديديم كه تجارت و بازار در ايران خيلي پررونق و شاداب است و مردم زندگي عادي دارند.

در مورد اجلاس آنچه مهمانان ابراز مي‌كردند قدرداني و تشكر بود. پس از آن شاهد نامه‌هاي تشكر و قدرداني بسياري از سوي مهمانان بوديم. گفته مي‌شد كه برگزاري اين اجلاس در حد بسيار عالي بوده است. بيان مي‌شد كه ايران هميشه داراي ابتكار عمل است و اين توانمندي را دارد كه چنين اجلاس‌هايي را با اين ظرفيت برگزار كند.

تريبوني كه در اختيار شركت كنندگان قرار گرفته بود «فضاي بازي» را ايجاد كرده و آنها حتي اگر نظراتي مغاير با نظرات برگزار كنندگان اجلاس داشتند مي‌توانستند آن را آزادانه مطرح كنند و هيچ محدوديتي وجود نداشت.

از آنجا كه اين اجلاس از سوي يك سازمان غير دولتي برگزار مي‌شد يعني مجمع بيداري اسلامي كه يك NGO يا سازمان غير دولتي است لذا مدعوين نيز به‌واسطه شخصيت حقيقي‌شان دعوت شدند نه شخصيت حقوقي ‌شان. هر چند كه بعضي از آنها داراي شخصيت حقوقي هم بودند. ولي برخي از شخصيت‌هاي موثر كه ابراز علاقه‌مندي براي حضور در اجلاس كرده بودند و داراي جايگاه‌هاي سياسي بودند هم دعوت شدند. ضمن اينكه پنج وزير را از كشورهاي اسلامي در بين مهمانان داشتيم و قريب 50 نفر از نمايندگان پارلمان كشورهاي اسلامي جزء مهمانان بودند. در بين مهمانان، مشاوران رئيس جمهور از كشورهاي اسلامي نيز حضور داشتند. نكته‌اي كه از سوي اين مهمانان مطرح مي‌شد؛ جايگاه سياسي جمهوري اسلامي ايران بود. علي‌رغم تلاش‌هاي زيادي كه استكبار براي تقويت ايران هراسي و شيعه هراسي و نيز منزوي كردن ايران در جهان دارد، آنها كه داراي جايگاه سياسي بودند ابراز مي‌كردند كه برگزاري چنين اجلاسي نشان دهنده جايگاه رفيع سياسي جمهوري اسلامي ايران در دنياست. خصوصا كه اجلاس با موضوع بيداري اسلامي است كه در حال حاضر از موضوعات مهم جهان اسلام است و با استقبال مدعوين مواجه شد كه مشخص مي‌كند ايران داراي وزن و جايگاه خاصي در بين ملت‌ها و مسلمانان جهان است. اين موضوعي بود كه شركت كنندگان مطرح مي‌كردند.

بله در اين ديدار جلوه‌هاي زيبايي از رابطه امت اسلامي با رهبري مسلمين به‌وجود آمد.تنوع مليتي و قوميتي مهمانان كه بيش از 80 مليت و قوميت را دربر مي‌گرفت وتنوع مذهبي آنها كه بيش از 70 درصد شركت كنندگان از گرايش‌هاي مختلف اهل تسنن بودند ولي احساس آنها نسبت به ولي امر مسلمين شبيه هم بود. از ابتداي نزديك شدن مهمانان به بيت رهبري تعدادي از آنها وقتي متوجه شدند كوچه‌اي كه بايد طي كنند منتهي به مكان ديدار است، شروع به دويدن كردند. وقتي وارد حسينيه شدند دفترچه يادداشت خود را درآوردند و عبارت‌هايي را روي برگه‌هاي كاغذ نوشتند تا وقتي ايشان تشريف آوردند اين برگه‌ها را مقابل ديدگانشان قرار بدهند. مي‌خواستند از طريق نوشته‌ها احساسات خود را به مقام معظم رهبري ابراز كنند كه تصاوير خيلي زيبايي به‌وجود آمده بود. خيلي‌ها تلاش كردند نامه‌هايي را براي ايشان بنويسند و به دستشان برسانند كه اينها جمع‌آوري شد تا به رويت مقام معظم رهبري برسد. فضاي معنوي بسيار جالبي ايجاد شده بود. تا قبل از آمدن ايشان مليت‌هاي مختلف شعارهاي خود را كه متمركز روي بحث دفاع از فلسطين و نفي رژيم اشغالگر قدس واستكبار بود سر مي دادند و در طي سخنان مقام معظم رهبري نيز بارها اين شعارها سر داده شد. پس از سخنراني، آنها علاقه زيادي داشتند كه خودشان را به ايشان برسانند و با زباني نظر خود را بيان كنند كه خيلي صحنه جالبي بود.

بسياري از شركت‌كنندگان از ايراني‌ها مي‌پرسيدند آيا واقعا رهبر شما در اينجا زندگي مي‌كند؟! گفته مي‌شد كه بله خانه ايشان در نزديكي حسينيه است. براي مهمانان خارجي خيلي عجيب بود كه خانه شخصيتي در جايگاه رهبري در بين خانه‌هاي مردم و منطقه معمولي شهر قرار گرفته است. يكي از خانم‌هاي استاد دانشگاه مصر پس از اين ديدار گفته بود كه من آرزو مي‌كنم روزي رئيس الازهر مصر بتواند شبيه رهبر ايران باشد.

دغدغه آنها اين بود كه جهان اسلامي از فقدان رهبري واحد رنج مي‌برد ومعتقد بودند كه پيشرفت‌هاي ايران در سايه وجود يك رهبر عالم در ايران است.

نكته‌اي كه مورد تاكيد خيلي از شركت كنندگان بود اين بود كه با توجه به تعريف‌هاي مختلفي كه در دنيا از جايگاه، حقوق و مسئوليت‌هاي زن در اسلام صورت گرفته و از آنجا كه بسياري از اين تعريف‌ها با تعريف واقعي كه در اسلام وجود دارد متفاوت است لذا برداشت‌هاي افراطي و تفريطي از اين موضوع در كشورهاي اسلامي اتفاق افتاده است. در بسياري از كشورهاي اسلامي سنت‌هاي بومي غلط به نام دين ومذهب مطرح شده است. ضرورت تعريف صحيحي از جايگاه، حقوق ومسئوليت‌هاي زن مسلمان و پالايش آن از نگاه‌هاي افراطي و تفريطي وجود دارد چه نگاه‌هايي كه متمايل به غرب است و چه نگاه‌هايي كه متحجرانه به زن مي‌نگرد كه تبلور آن در نظام فكري طالبان و وهابيت است . اين پيرايه‌ها بايد از نگاه واقعي اسلام پالايش بشود. معتقد بودند كه زنان مسلمان بايد گام‌هاي جدي در اين زمينه بردارند و با هم‌ افزايي در عرصه‌هاي ملي، منطقه‌اي و
بين المللي اين اصلاح نگرشي را انجام دهند. متاسفانه در بسياري از كشورهاي اسلامي سنت‌هاي غلط كه ربطي به آموزه‌هاي ديني ندارد مانع از آن شده كه زنان از جايگاه و رشد لازم برخوردار باشند. مشاهده توانمندي زنان ايران در زمينه‌هاي مختلف براي مهمانان خارجي بسيار جاي تعجب بود و آرزو مي‌كردند كه ساير زنان مسلمان نيز در ديگر كشورها به چنين جايگاه فكري، علمي ومديريتي برسند.

در بيانيه پاياني بسياري از دغدغه‌ مهمانان در قالب بندهايي مطرح شد و بر استفاده هرچه بيشتر از ظرفيت زنان در مسائل اجتماعي جوامع اسلامي تاكيد شد و از دبيرخانه مجمع بيداري اسلامي درخواست كردند كه براي جهان اسلام مركز مطالعات و پژوهش‌هاي اسلامي با رويكرد بحث زنان و خانواده تشكيل بشود تا بتواند مبحث‌هاي فكري را در دسترس همه قرار بدهد.

در بيانيه بر حفظ ارزش‌ها و هنجارهايي كه دين اسلام براي زن مسلمان تعيين كرده تاكيد شد مبني براينكه زن مسلمان در دنيا بايد آزاد باشد ، حدود اسلامي خود را رعايت كند ومقابله با حجاب در غرب محكوم شود. يكي از نكاتي كه خيلي از شركت كنندگان در سخنراني‌هايشان به آن پرداختند بحث خانواده بود و نگراني‌هايي كه در اين زمينه در جوامع اسلامي وجود دارد.

بله. از جمله اهداف داخلي كه تا حد قابل قبولي محقق شده آشنايي شركت كنندگان با جايگاه و پيشرفت‌هاي زنان در جمهوري اسلامي ايران بود. در رسانه‌هاي وابسته به غرب سياه‌نمايي سنگيني عليه زنان در جمهوري اسلامي ايران وجود دارد. خيلي مهم بود كه از چنين فرصت‌هايي كه عناصر تاثيرگذار از 80 كشور جهان حضور پيدا مي‌كنند استفاده كنيم تا آنها با مشاهده عيني موقعيت خاص زنان را در جمهوري اسلامي ببينند . به نظر مي‌رسد اين هدف تا حد زيادي محقق شده است .اهداف ديگري هم وجود داشت مثل انعكاس تجارت زنان ايران كه اتفاق افتاد.