بوستان حجاب

به گفته مديركل دفتر آمار، اطلاعات جمعيتي و مهاجرت سازمان ثبت احوال كشور 142هزار و 841 واقعه طلاق در سال 90 در اين اين سازمان ثبت شده است.اما اين آمار مربوط به طلاق هاي رسمي است و آمار دقيقي از طلاق عاطفي در کشور وجود ندارد.در حالي که يكي از معضلات اجتماعي امروز در زندگي مشترك زوجين، ظهور پديده اي به اصطلاح مدرن به نام طلاق عاطفي است. ارزيابي فقر عاطفي و نتيجه آن طلاق عاطفي به‌علت خويشتنداري زنان و مردان، جزء اسرار مگو محسوب مي‌شود. پژوهش اندک مقدماتي‌اي که در سال‌هاي اخير انجام گرفته داده‌هاي مقتضي را در اختيار پژوهشگران قرار نمي‌دهد. ناظران علاقه‌مند به اين موضوع به گفتن تعداد بسيار زياد بسنده مي‌کنند. مي‌توان حدس زد که تعداد طلاق عاطفي اگر از تعداد طلاق رسمي بيشتر نباشد کمتر نيست.اما در بسياري از مواقع طلاق عاطفي طي گذشت زمان مي‌تواند به آشتي عاطفي يا نو‌سازي‌ سرمايه عاطفي نيز منجر شود، به شرطي که وضع مالي و رفاهي خانواده بهبود يابد. اگر متوسط طلاق‌هاي رسمي کشور را در مقايسه با تعداد ازدواج، 13 طلاق برحسب 100 ازدواج بپذيريم در بهترين شرايط متوسط طلاق عاطفي سالانه به نسبت ازدواج سالانه حداقل بين 15تا20 مورد برحسب کلانشهرها و شهرها نوسان خواهد داشت.‏

‏ کارشناسان امور خانواده از بروز و شدت يافتن طلاق عاطفي در جامعه خبر داده و از اين معضل به عنوان تهديدي جدي براي دوام خانواده ها ياد مي کنند.طلاق عاطفي به سردي رابطه ميان زن و شوهر گفته مي‌شود. در واقع در اين رابطه ضعف ارتباط عاطفي زن و شوهر منجر به سردي تمامي روابطي كه يك زوج از جمله رابطه روحي، جسمي، عاطفي و حتي گفتاري مي شود. وجود اين مشكل كه در يك رابطه باعث بي‌مهري و كم شدن انرژي مثبت در خانواده مي‌شود زوج‌ها در بيگانگي دنياي يكديگر گم شده و فقط براي هم حكم يك همخانه يا يك مصاحب كه به او عادت كرده‌اند را دارند.در اين نوع طلاق که زمينه ايجاد طلاق قانوني نيز مي باشد زوجين براي هم جذابيت نداشته و نمي توانند علاقه و عشق خود را به هم ابراز داشته و رضايت از زندگي را در يکديگر ايجاد کنند. با بروز طلاق عاطفي در خانواده ها
فضاي خانه جذاب نبوده و اعضاي خانواده دسته جمعي به مراسم هاي مختلف نرفته و حتي غذا خوردن جمعي خانواده عملي نخواهد شد.در اين نوع طلاق ارتباطات چهره به چهره کاهش يافته و فاصله بين زوجها از هم بيشتر مي‌شود و با مشاهده چنين صحنه هايي در خانواده آينده خانوادگي کودکان نيز دچار خدشه مي شود.‏

در هرسني و با هرشرايطي مي‌توان انتظار به وجود آمدن طلاق عاطفي را داشت كه علت به وجود آمدن طلاق عاطفي خانواده‌ها به هم شباهت دارد و اين مشكل مي‌تواند در رابطه با يك زوج جوان كه سن ازدواج آنها 2تا 3 سال بوده، يا در يك خانواده‌اي كه چند بچه كوچك و بزرگ دارند و يا حتي در خانواده‌اي كه بچه‌هاي‌شان به حدي رسيده‌اند كه هركدام به دنبال زندگي خود رفته‌اند رخ دهد.بيشترين ميزان طلاق عاطفي در سال‌هاي اول ازدواج رخ مي‌دهد، وقتي كم‌كم بچه‌ها به جمع خانواده‌ اضافه مي‌شوند و زوج سرگرمي بيشتري نسبت به قبل دارند اين مسئله كمتر احتمال دارد ولي با بزرگ‌تر شدن بچه‌ها باز هم احتمال طلاق عاطفي پررنگ مي‌شود. ‏

عدم داشتن مهارت زوجين براي ايجاد جذابيت در زندگي ،برخي ناهماهنگي ها در حين ازدواج ، تغيير شيوه هاي زندگي و ... باعث شده اين معضل بيش از پيش در خانواده هابارز شده و مشکلات و عواقبي به دنبال داشته باشد.كاهش رضايت جنسي، كاهش ارتباط كلامي، قطع ارتباط با اقوام، اولويت يافتن فرزندان، افزايش فاصله ميان زوجين و بي‌تفاوتي آنها نسبت به يكديگر از مهمترين زمينه‌هاي بروز طلاق عاطفي است. اين عوامل موجب كاهش چشمگير تعاملات مثبت خانواده‌ و در نتيجه تسريع روند طلاق عاطفي مي‌شود.به عبارتي درك نكردن صحيح از رفتار و گفتار يكديگر، نداشتن شناخت كافي از روحيات طرف مقابل و عاقبت بي‌علاقگي و سردي نسبت به شريك زندگي خود همه و همه ‌دست به دست هم مي‌دهد تا يك طلاق عاطفي را در زندگي زوج‌ها به‌وجود بياورد.اما مهمترين علت بروز طلاق عاطفي بر اساس اظهارات زناني كه در آستانه اين واقعه داشتند، ناديده گرفته شدن نيازها و انتظارات آنها از سوي همسرانشان است، به گونه‌اي كه اين عوامل موجب كاهش تعاملات مثبت ميان زوج و زوجين و افت قابل توجه رضايت آنها از روابط زناشويي مي‌شود.‏

دکتر داور شيخاوندي، استاد دانشگاه تهران و جامعه‌شناس در خصوص چگونگي پيشگيري از اين مسئله اجتماعي
مي‌گويد:"براي پيشگيري از طلاق عاطفي که نتيجه فقر عاطفي ناشي از فرسايش سرمايه عاطفي است بايد تمهيدات عديده‌اي در ابعاد متکثري فراهم آيد. نخست اينکه بايد در نهاد‌هاي مدني اعتماد و عاطفه مثبت را از طريق رسانه‌ها بر انگيخت و امنيت جاني، مالي، فرهنگي و تربيتي را ارتقا داد و فقر مالي و فرهنگي و فضاي زيستي برون و درون خانه را بهبود بخشيد. رسانه‌ها به‌جاي نمايش دادن تنش‌هاي خانوادگي، الگوهاي سازش، گذشت و خويشتنداري به‌جاي رقابت، رفاقت، عدالت و مفاهمه را به اندرون خلوتگاه غمزده مردم صادر کنند و آنجا را به خرم‌سراي فرح‌انگيز و شادي‌بخش تبديل کنند. ايجاد مراکز مشاوره مجاني خانواده در محلات مي‌تواند تنش‌هاي درون سرايي را پيشاپيش تخفيف دهد و از رسيدن به حد طلاق عاطفي پيشگيري کند.تنش‌هاي درون خانواده هميشه ريشه در فقر مالي و کاري ندارد بلکه ناشي از گسست فرهنگي بين نسل قديم مانند مادر شوهرها و خواهرها و نسل جديد عروسان است. فراهم آوردن مفاهمه بين نسلي به‌عهده نهادهاي دولتي و مدني است که اگر چنين امکاناتي فراهم‌ آيد امکان مهار بيش از 30درصد طلاق‌هاي عاطفي فراهم مي‌شود‌".