بوستان حجاب

مزاحمت هاي خياباني از معدود جرائمي است كه آمار آن در هيچ كشوري كم نبوده و اين جرم براي پليس و قضات شناخته شده است.
بهترين تعريف را از مزاحمت بصورت مصداقي مي توان در قانون مجازات اسلامي يافت. طبق ماده 618 قانون مجازات اسلامي هر كس با هياهو و جنجال يا حركات غيرمتعارف يا تعرض به افراد موجب اخلال در نظم و آسايش و آرامش عمومي گردد يا مردم را از كسب و كار باز دارد به حبس از سه ماه تا يك سال و تا (74) ضربه شلاق محكوم خواهد شد. و همچنين بر اساس ماده 619 هر كس در اماكن عمومي يا معابر متعرض يا مزاحم اطفال يا زنان بشود يا با الفاظ و حركات مخالف شئون و حيثيت به آنان توهين نمايد به حبس از دو تا شش ماه و تا (74) ضربه شلاق محكوم خواهد شد.
با وجود حمايت قانون از كسي كه مورد مزاحمت قرار گرفته، چرا اين نوع جرايم كمتر گزارش و پيگيري مي شوند؟
طبق بررسي هاي انجام شده و آنچه در زندگي روزمره مي بينيم، اثبات اين جرم به دليل انكار متهمان بعد از شناسايي و دستگيري با مشكلاتي روبه رو است. در مباني قانوني وقتي امر تكذيب پيش آمد قاضي در دو وضعيت قرار مي گيرد: يا بايد عدله معتبر داشته باشد (مثل فيلمي كه دوربين گرفته) يا شهادت شهود. در مورد مزاحمت هاي خياباني هم ممكن است هر دو طرف شاكي باشند. چه كسي كه مدعي شده كه براي او مزاحمت ايجاد شده و چه كسي كه ادعا مي كند قصد مزاحمت نداشته و يا او همان فرد مزاحم نيست يا اينكه مدعي مي خواهد براي او پاپوش درست كند. و پليس هيچ راهي جز پيگيري ادعاي مدعي را ندارد و اين روند پيگيري را طولاني مي كند.
اولين مشكل ناشي از اين روند وقتي شروع مي شود كه سندي وجود ندارد و شهود به دليل كمبود وقت و اين كه ممكن است بعدها از طرف متهم مورد آزار قرار بگيرد، حاضر به اداي شهادت در محاكم قضايي نيستند و اثبات اين جرم ابتر مي ماند.
بحث ديگري هم در ايران داريم به اسم ريش سفيدي، كه البته در خيلي موارد مشكلات را حل مي كند. يعني وقتي پرونده اي دارد به نتيجه مي رسد، از اقوام آن فرد مزاحم به والدين يا اقوام فردي كه مورد مزاحمت قرار گرفته مراجعه مي كنند و
مي گويند: «جوان بوده، خبط و خطا كرده، ما گوشش را كشيديم. مي آيد و عذرخواهي مي كند. ديگر از اين غلط ها نمي كند.« اين كدخدامنشي ها در جايي هم كه جرم قابليت اثبات دارد منجر به انصراف شاكي از شكايت مي شود. به اين خاطر است كه مي بينيم كه مزاحمت خياباني وجود دارد ولي در محاكم وقتي مراجعه مي كنيد تعداد آرا صادره در اين خصوص بسيار كم است. در حالي كه همين شكايت با وجود بيشتر بودن مزاحمت هاي خياباني نسبت به مزاحمت تلفني، براي مزاحمين تلفني بيشتر است. چرا كه قابليت اثبات دارد و در مخابرات ضبط شده و سند عيني موجود است.
يافته ها چه مي گويند؟
مزاحمت هميشه در بستر گمنامي اتفاق مي افتد، بر اين اساس كمترين ميزان مزاحمت هاي خياباني به شهرستان ها بر مي گردد. چرا كه همه همديگر را مي شناسند. بنابراين بيشتر اين نوع جرايم مربوط به كلان شهرها مي شود كه آن ها هم بيشترشان در معابر و خيابان ها اتفاق مي افتد. از نظر ساعت و زمان وقوع هم 8 تا 9 صبح امن ترين ساعت روز و 11 صبح تا دو بعدازظهر و 17 تا 23 شب بيشترين زماني است كه مزاحمت ها گزارش شده اند.
متاسفانه در نزديك به 100 درصد موارد مزاحمين آقايان هستند و مزاحمت از طرف بانوان نيست و يا در كلان شهرها آن هم به ندرت ديده شده است. دامنه سني كه با اين نوع مشكلات درگير هستند از 17 تا 60 سال هستند، اما از 17 تا 32 سال بيشترين فراواني را با اين موضوع دارند.
پليس براي پيشگيري از اين دردسرهايي كه مردم از آن فراري هستند چه تدبيري دارد؟
پليس براي پيگيري و كاهش شكايات با حضور در معابر و خيابان ها تحت عنوان گشت هاي امنيت اخلاقي پيش بيني كرده و جامعه را كنترل مي كند و با زير نظر قرار دادن موارد مشكوك تحت عنوان مزاحمين نواميس برخورد مي كند. در اين گونه موارد چون شاكي خصوصي وجود ندارد به استناد قوانين راهنمايي و رانندگي و ديگر قوانين با اين ها برخورد مي كنند كه معمول آن توقيف خودرو و اخذ تعهد و تشكيل پرونده اطلاعاتي كه مجموعه اي از پيشينه فرد است در صورت تكرار پرونده به دادسرا ارسال مي شود.
پيشنهاد ما براي اين كه كمتر با چنين شرايطي روبه رو شويد و اگر روبه رو شديد كمتر آسيب ببينيد توجه به نقش بزه ديده و يا قرباني با عدم رعايت برخي مسائل است. البته بايد تاكيد كنم كه نقش قرباني هيچ دليل بر رفع مسئوليت مجرم نيست.
چند توصيه
قبل از حادثه 1- مردم بايد كدهاي فرهنگي محيطي كه در آن زندگي مي كنند را ياد بگيرند. كدهاي فرهنگي كه عامه مردم قبول و باور دارند و طبق آن رفتار مي كنند. چون نشناختن اين كدهاي فرهنگي باعث بروز رفتارهايي مي شود كه امكان دارد مجرم را در شكار قرباني به اشتباه بيندازد. يعني ممكن است مادري بدپوشش كه در راه مدرسه فرزند خود است به دليل رعايت نكردن اين كدهاي فرهنگي، كسي كه از نظر شخصيتي آماده انجام جرم است را در تشخيص قرباني مورد نظرش به اشتباه بيندازد و مزاحمت اتفاق بيفتد.
2- مسئله دوم نوع رفتار فرد مورد بزه قرار گرفته است. از آن جا كه مجرمين معمولا به سمت افرادي مي روند كه بتوانند نسبت به آنها تسلط رواني داشته باشند يعني اينكه سوژه را يا بترسانند يا تسليم و ترغيبش كنند. بايد با رعايت اصولي آنها را ناكام گذاشت:
خونسردي خود را حفظ كنيد
اولين كار كه بايد انجام داد حفظ خونسردي و عادي بودن است. چرا كه از نظر روانشناسي مزاحمين كساني هستند كه به دنبال ايجاد ترس هستند و از واكنش به اعمالشان لذت مي برند. يعني اگر جلوي پايتان ناگهان ترمز مي كنند و يا جيغ مي كشند، هدفشان اين است كه شوكه شويد. پس هر چه واكنش غيرعادي بودن و ترسيدن نشان دهيد، اين فرد را از نظر ارضاي روحي كمك كرده ايد. ضمن اينكه زماني كه آرامش نداريد از لحاظ منطقي و عقلي امكان تصميم گيري درست و به جا را از دست مي دهيد.
از ناسزاگويي و پرخاشگري پرهيز كنيد
عكس العمل هاي اينگونه باعث جري شدن مجرم و واكنش شديدتري از طرف او مي شود تا اين كار را ادامه دهد و بگويد: «خودتي و..»
هر گزالتماس نكنيد
ترسيدن و خواهش و التماس باز به نوعي فرد مزاحم را ارضاي روحي مي كند و باعث مي شود كه اين فرايند در مدار خودش ادامه پيدا كند.
پس سه راهكار درست وقتي وسط خيابان كسي مزاحمتان شد اين است كه:
اول: بي تفاوتي و سكوت، دوم: پاسخ كوتاه و منطقي، در آخرين مرحله، استمداد كه به چند راه مي تواند انجام شود. اولين و بهترين نوع، استمداد از پليس حاضر در صحنه كه در نزديك ترين كيوسك پليس يا حتي پليس راهنمايي و رانندگي مستقر هستند. در مرحله بعدي كمك گرفتن از حداقل چند نفر كه در نزديكي شما هستند و از نظر جسمي امكان مقابله با مجرم را دارند، نه مثلا از يك نوجوان يا يك فرد مسن كه با اولين برخورد ممكن است خودش دچار آسيب شود. بعد هم درخواست از پليس 110 براي حضور در محل يا اعلام مشخصات مزاحم به 110.

منبع:روزنامه کیهان ( سرهنگ رضا غني لو )