بوستان حجاب

کارکرد عبارت است از حاصل يا نتيجه نوعي وجود ياعمل (حرکت) اشخاص يا اشياء و ازجمله پديده هاي لمس ناپذيري چون الگوهاي فرهنگي ، ساختار هاي گروهي و نگرش ها. در اين مجال مي خواهيم به برخي کارکردهاي منفي رسانه ها بپردازيم.
گسترش خشونت وپرخاشگري
ژان کازنو ، صاحب نظر در علوم ارتباطات در خصوص برداشت از مفهوم خشونت مي گويد : از ديدگاه ما عمل خشونت آميز ، عملي خواهد بود که با رفتار تهاجمي بخصوص از نظر«جسماني» و ياحداقل« بياني» همراه گردد.
امروز خشونت وپرخاشگري در ميان جوانان شايع شده است که معلول علل و عوامل متعددي است . مطالعات انجام شده نشان مي دهد که رسانه هاي جمعي در اين زمينه تأثير بسياري داشته اند ، زيرا رسانه ها با تبليغات کالاهاي رنگارنگ، زندگي مرفه آرام و هدف مخاطبان ترسيم مي کنند، در حالي که اين هدف با شغل و در آمد مخاطبان قابل دسترسي نيست ، در نتيجه ميان اهداف و ابزار مشروع دستيابي يه اين اهداف فاصله ايجاد مي شود ،(يعني فرد احساس محروميت مي نمايد) اين وضعيت منجر به خشونت و پرخاشگري در ميان افراد مي گردد. به عبارت ديگر رسانه ها موجب مي شوند که ميل به مصرف کالاهاي لوکس در بين مردم افزايش يابد، اما وقتي که اين ميل وتقاضا امکان ارضاء ندارد در نتيجه به خشونت تبديل مي شود و يا فرد را به انجام عملي غير قانوني نظير سرقت جهت دستيابي به کالا هاي تبليغي ترغيب مي نمايد.
نمايش فيلم هاي جنايي نيز از سوي ديگر روحيه خشونت ،تندخويي و ارتکاب جرم را به مخاطبان خود القاء مي نمايد و موجب بروز رفتار هاي خشونت آميز
مي گردد . انتشار اخبار مربوط به قتل و بيان راهها و شيوه هاي ارتکاب اين جنايات موجب بد آموزي، گسترش ونهادينه شدن اين روش ها در جامعه مي شود.
محتواي خشونت بار رسانه ها به بروز رفتار هاي خشن در افراد جامعه دامن
مي زند و ممنوعيت هاي اخلاقي و اجتماعي به‌کار گيري خشونت را کمرنگ مي کند. صاحب نظران ارتباطات ساز وکارهاي تحريک کننده خشونت را شامل بازداري زدايي (کاهش خودداري بينندگان و قبول خشونت ) برانگيختگي زايي مي دانند . آنها معتقدند که رسانه ها قادرند فنون ارتکاب جرايم را آموزش دهند، جرايم را مهيج ولذت بخش جلوه دهند، ارضا شدن آني راترويج دهند و فرد را به همانند سازي با مجرم ترغيب کنند ، البته جرم زايي رسانه ها به تعامل محصولات رسانه اي (خصوصيات جرايم ومجرمان آن) بافت رسانه ها (مقدار پوشش
رسانه ها ، سبک هاي ارائه ، حمايت از ارتکاب جرايم) و بافت اجتماعي (هنجار هاي
فرهنگي موجود،گرايش هاي مصرف کنند گان ، فرصت هاي ارتکاب جرم و تعداد خلافکاران موجود ) بستگي تام دارد.
اشاعه فحشا وبي بندو باري
يکي از کارکرد هاي رسانه هاي جمعي ، مفهوم سازي وبه تبع آن شکل دادن به هنجار هاي مناسب با آن مفهوم مي باشد . بر اين اساس ارائه تصاوير مستهجن ومبتذل و خلاف عفت عمومي از طريق رسانه هاي جمعي و نگارش متون خلاف اخلاق و پور نو گرافي مي تواند منجر به گسترش جرايم بويژه از نوع جرايم جنسي گردد.
قرآن کريم در مورد خطر اشاعه زشتي ها در جامعه اسلامي هشدار داده و
مي فرمايد:« ان الذين يحبون ان تشيع الفحشا في الذين آمنو لهم عذاب اليم في الدنيا وآخره والله يعلم و انتم لا تعلمون»(نور،19)» کساني که دوست دارند زشتي ها در ميان مردم با ايمان شيوع يابد ، عذاب درد ناکي براي آنها در دنيا وآخرت است و خداوند مي داند و شما نمي دانيد.
گسترش فحشا در آيه شريفه مورد مذمت قرار گرفته است، البته در قرآن کريم، واژه فحشا در خصوص انحرافات جنسي استفاده شده است ، اما از نظر مفهومي لغوي،«فحشا» به معني هر گونه رفتار وگفتاري است که زشتي آن بزرگ باشد.
پس از ديدگاه منطق قرآن ، باز گو کردن زشتي ها و ترويج وارائه آنها ، مورد نهي قرار گرفته است ، زيرا موجب آشکار سازي زشتي ها و بر ملا کردن آنها
مي‌شود امام رضا(ع) مي فرمايند:«المذيع بالسيئه مخذول والمستتر بالسيئه مفغور له» « آن کسي که گناه را نشر دهد مطرود است و آن کسي که گناه را پنهان مي دارد، مشمول آمورزش الهي است».
پيامبر اسلام(ص) مي فرمايند:«من اذاع فاحشه کان کمبتدئها»«کسي که کار زشتي را نشر دهد ، همانند کسي است که آن‌را در آغاز انجام داده است .»
تعضيف اعتماد اجتماعي
اعتماد اعضاي جامعه به يكديگر ، سرمايه اصلي تعامل اجتماعي است، تعاملي كه براي رفع نياز هاي زيستي اجتماعي اعضاي جامعه صورت مي گيرد، لذا تعضعيف اين اعتماد مشكلات عديده اي را در مراودات اجتماعي و تأمين ساخته هاي افراد ايجاد خواهد كرد. اما در هر صورت ممكن است اعتماد اجتماعي تضعيف شود كه يكي از عوامل آن ، ترويج انحرافات اجتماعي از طريق رسانه ها است. زيرا ذكر انواع انحرافات از رسانه ها واعلام رشد سرسام‌آور
آن ، منجر به ايجاد روحيه سوء ظن وشك نسبت به ساير افراد جامعه
مي‌شود و احتمال وقوع اين انحراف از سوي تك تك اعضاي جامعه تقويت مي نمايد وروحيه اعتماد عمومي را تضعيف مي كند، در نتيجه تعامل اجتماعي دچار اختلال مي شود.
انعكاس انحرافات اجتماعي علاوه بر سست كردن اعتماد اجتماعي ، موجب عدم احساس تعلق جمعي مي شود و روابط اجتماعي افراد را دچار مشكل مي‌كند.رسانه اي كردن جرايم بر نهاد خانواده نيز اثرات مخربي دارد ، به طور نمونه پدران ومادران را نسبت به رفتار فرزندانشان بدبين مي كند، چراكه والدين احتمال
مي دهند كه انجام اين انحراف اجتماعي كه از طريق رسانه منعكس شده است ، در مورد فرزندان جوان خانواده وجود دارد، اين نگرش منجر به تضاد و ناسازگاري هاي خانوادگي خواهد شد.
رسانه ها گاه با انعكاس آمار وارقام اغراق آميز جرايم، مي توانند اعتماد اجتماعي را نسبت به نظام سياسي تضعيف نمايند به طور نمونه انعكاس پرونده هاي كلان اختلاس هاي عمومي و يا پرونده هاي مربوط رابطه ميان حاكميت ومردم
مي‌تواند منجر به سلب اعتماد گردد.
هرچند نمي توان ضرورت برخورد قوي با متخلفان را در هر سطح و نهادي انكار نمود، اما رسانه اي كردن اين گونه حوادث به بي اعتمادي مردم از حكومت منجر شده و اقتدار ومشروعيت مديران صالح نظام را نيز از بين برده ودر نتيجه نظام سياسي كشور ، كاركرد كنترلي و پويايي خود را از دست خواهد داد.
شكستن حريم خصوصي افراد
هرچند افراد جامعه بر اثر داشتن ارتباطات اجتماعي وسيع با كنشگران، داراي وجوه مشترك رفتاري هستند ، اما هريك از آنها داراي حريم خصوصي
مي‌‌باشند كه مربوط به امور شخصي و خانوادگي ، روابط، سلايق رفت وآمد ها، ميزان درآمد وسفر هاو...) را ازترس ديگران دور نگاه دارند. از سوي ديگر مطبوعات به جهت وظيفه خبر رساني و اطلاع رساني با ورود به اسرار خصوصي افراد ، به ناچار اصل ممنوعيت ورود به اين حريم را نقض مي كنند . امروزه رسانه ها قدرت
بي سابقه اي براي در نور ديدن حريم خصوصي افراد دارند ، مانند انتشار خبر كشتن يك كودك توسط والدينش ، كشتن همسر به بهانه عشق با ديگري و....
ورود در حريم خصوصي افراد از نظر باز خوردهاي اجتماعي و كاركرد هايي كه در شكستن مرز هاي خصوصي مردم دارد، داراي اهميت فوق العاده اي است .
به گونه اي كه تجسس وافشاي زواياي پنهان زندگي مردم براي دستيابي به اطلاعات جزئي از آنان ، به شدت در متون ديني نهي ومذمت شده است .
به تعبير ديگر اسلام مي خواهد مردم در زندگي خصوصي خود از هر نظر در امنيت باشند . بديهي است اگر اجازه داده شود كه هر كس به تجسس در باره ديگران برخيزد، حيثيت و آبروي مردم بر باد مي رود و جهنمي به وجود
مي‌ آيد كه همه افراد اجتماع در عذاب خواهند بود.