بوستان حجاب

عشرت شايق
خانواده هسته نخست تمام سازمان‌ها و نهادهاي اجتماعي بوده و همه نقش هاي مربوط به ايجاد تمدن، انتقال مواريث و رشد و شکوفايي انسانيت از طريق اين نهاد دنبال مي‌شود،سنت‌ها، عقايد و آداب، ويژگي‌هاي فردي و اجتماعي توسط نهاد خانواده به نسل‌هاي بعدي منتقل مي‌شود.تشکيل خانواده و ازدواج گرچه يک پديده فطري است، اما با دخالت مذهب، فرهنگ، عرف و آداب اجتماعي، اصل طبيعي خود را نشان مي دهد و به همين علت است که هر انساني با هر فرهنگ، بينش و فلسفه‌اي به ازدواج گرايش دارد و جز در موارد استثنايي از انجام آن خودداري نمي کند.اسلام، در ابعاد مختلف زندگي خانوادگي، دستورها و آموزه‌هاي مفيدي ارائه کرده است.اين آموزه‌ها باعث شده تا اسلام در ميان اديان الهي، ديني محسوب شود که بيشترين توجه را به زندگي خانوادگي معطوف کرده و اين امر را مقدس شمرده است.اسلام خانواده را از مهمترين و اساسي‌ترين واحدهاي اجتماعي دانسته که بناي آن بر الفت و همدلي استوار گشته و روابط آن بر مؤدت و رحمت پايه گذاري شده است. بر اين اساس پايه گذاري نهاد خانواده محبوب ترين بناها در پيشگاه خداوند به شمار مي‌آيد.اسلام خانواده را گروهي متشکل از افراد معرفي مي‌کند که هسته اوليه آن را ازدواج مشروع زن و مرد تشکيل مي دهد.اين دين الهي به عنوان برترين دين براي سعادت و سلامت دنيوي و اخروي انسان‌ها، برنامه‌هايي را قرار داده که تشکيل خانواده از مهمترين آنها ست و در اين برنامه‌ها، نيازهاي طبيعي انسان و شرايط اجتماعي او در همه ابعاد در نظرگرفته شده به طوري‌که افراد تشکيل دهنده خانواده نسبت به هم مسئوليت‌هاي اجتماعي، حقوقي، تربيتي، رفتاري، اقتصادي و ديني دارند.از ديد اسلام اساس زندگي خانوادگي برمحبت وعشق بنا شده است، از نظر تعاليم اسلام، نکاح عقدي است که براساس آن رابطه زوجيت بين زن و مرد برقرار شده و دراثر آن طرفين داراي وظايف و حقوق جديد مي شوند و مکتب انسان ساز اسلام از روزگار قديم درباره اهميت ازدواج و تشکيل خانواده سخن گفته است.در آيين اسلام، تشکيل خانواده خدمتي است به زن و مردي که براي حيات مشترک پيوندي برقرار کرده‌اند اما در کنار اين واقعيت، ذکر اين نکته نيز ضروري است که تشکيل خانواده به نوعي خدمتي است به اجتماع براي دور داشتن آن از عوامل فساد و لغزش و ايجاد احساس مسئوليت  و بديهي است که روابط اعضاي خانواده نسبت به هم بر مبناي صميميت، فداکاري و گذشت است و طرفين براساس صفات عاليه انساني راه سازگاري با يکديگر را در پيش گرفته و حتي در مواردي همسر خود را بر خويشتن مقدم مي دارند.اسلام زندگي خانوادگي را بر مبناي حقوق و مسئوليت قرار داده و وظيفه هر يک از اعضا را نسبت به خانواده معلوم و مشخص کرده است و زن و شوهر مسلمان وظيفه دارند بناي حيات اجتماعي را در خانواده پي ريزي کنند چون ازدواج اولين گامي است که انسان از خودپرستي و خود دوستي به سوي ديگر دوستي بر مي دارد و اگر تا پيش از ازدواج تنها يک "من" وجود داشت و همه چيز براي "من" بود با انعقاد عقد نکاح اين "من" شکسته مي شود.شهيد مطهري در تأليف‌هاي خود به مسئله ازدواج، اهميت فراواني داده و با توجه به نيازهاي انسان در عصر حاضر، به تبيين قوانين اسلام در زمينه ازدواج پرداخته است. به نظر اين متفکر برجسته ، دين اسلام اصرار فراواني دارد که محيط خانوادگي، آمادگي کامل را براي کاميابي زن و شوهرداشته باشد چرا که اسلام اساس خانواده را بر مودت ورحمت دانسته وبرحفظ وتشکيل آن تأکيد زيادي دارد.در بعد عاطفي محيط خانواده محل بروز عميق‌ترين روابط و منشأ روابط عاطفي در اجتماع است.زن يا مردي که در امور خانواده کوتاهي کنند، مورد نکوهش صريح اسلام قرارمي‌گيرند و از طرف ديگر تعاليم اسلامي شخصيت واقعي انسان را مد نظر دارد و نيک بختي و سعادت زوجين را در سايه عقد و پيمان ازدواج با در نظر داشتن معيارهاي انتخاب همسر تضمين مي کند.در اکثر جوامع بشري ملاک انتخاب مرد براي ازدواج، معمولاً در درجه اول قدرت اقتصادي و در درجات بعدي صورت ظاهري اوست و در انتخاب زن، زيبايي و گاهي وضعيت اجتماعي يا اقتصادي مد نظر قرار مي‌گيرد اما اسلام با اين ملاک ها مخالف است، زيرا اين ملاک‌ها صرفاً مادي و بي دوام و کوتاه مدت بوده و ارزش حقيقي محسوب نمي شوند.در اسلام بـراي تـشـکيل خـانـواده،  استانداردهايي معرفي شده است و هرقدر ارکان تـشکيل دهنده خانواده با آن استانداردها منطبق باشند به همان مقدار از شايستگي و برتري بـرخـوردار خـواهـنـد بـود مانند برخورداري از فضيلت‌ها و ارزش‌هاي اسلامي که در روايات به عنوان مهمترين ويژگي براي شايسته ترين زنان و مردان اعلام شده است.از نظر اسلام مهمترين وظيفه مرد در قبال خانواده، تهيه وسايل معيشت براي اعضاي خانواده است.زن نيز موظف به اداره کانون خانواده و ايجاد گرمي، آرامش و تربيت فرزندان است.اين درست است که بر اساس آموزه‌هاي ديني ما، خانواده به صورت يک واحد توليدي و اقتصادي نيست. امروزه زن و شوهر هر کدام موظف به انجام وظايفي هستند که مستقيما همه امور خانواده از جمله اقتصاد خانواده را تحت تاثير قرار مي‌دهد.‏