بوستان حجاب

نقش و جايگاه زنان در نظام مردمسالاري ديني بر اساس هويت و شاکله اي است که اسلام از زن معرفي مي کند. هرچند اگر از روزنه نگاه غربي به الگوي زن اسلامي بنگريم برخي محدوديات در پيش پاي زنان مانند مسئله حجاب وجود دارد اما هم تجربه غرب و هم استدلال عقلي ما را به اين نتيجه مهم مي رساند که آنچه اسلام از نقش زن در جامعه طلب مي کند هيچ تفاوتي با مردان
نمي کند . به عبارت بهتر زنان پيش از آنکه جنسيت آنان مورد توجه باشد شان انساني آنهاست که مورد توجه است و اتفاقا اگر در برخي از موارد به تعبير غربي ها محدوديتي در پيش پاي زنان قرار دارد اين مراقبت ها نيز تنها براي جلوگيري از غلبه جنبه جنسيتي زنان بر ماهيت فردي و انساني آنهاست.اگر دين مبين اسلام به زنان توصيه کرده است که حجاب کاملي در عرصه اجتماع داشته باشند به اين دليل است که اين حجاب زنان را به عنوان يک انسان عادي در مناسبات اجتماعي مطرح مي سازد و نه يک کالاي جنسي.

چندي پيش در محضر رهبر معظم انقلاب اسلامي و در ادامه سلسله نشست هاي مسائل راهبردي جلسه اي با موضوع زنان و خانواده و با حضور جمعي از نخبگان حوزوي و دانشگاهي کشور برگزار شد که در آن به بخشي از مسائل راهبردي زنان اشاره شد.به طور كلي مسئله زن و خانواده در مقطع فعلي از دو منظر اهميت ويژه اي دارد. ابتدا مسائل دروني زنان جامعه است که بايد با فکر و انديشه نخبگان حل و فصل شود و از ديگر سو موضع الگوشدن جمهوري اسلامي براي بسياري از کشورهاي منطقه و رسالت انقلاب اسلامي است که در اهداف خود صدور الگوي زن مسلمان را نيز به همراه خود دارد.

رهبر معظم انقلاب اسلامي نيز مسائل زنان و خانواده را جزء مسائل درجه يک و اولويت دار کشور عنوان کردند.رهبر معظم انقلاب در اين نشست به مسائل مختلفي در خصوص زنان اشاره کردند.با اين حال به نظر مي رسد که توجه به مسائل داخلي زنان و خانواده مي تواند در ايجاد يک الگوي الهام بخش نيز موثر باشد. رهبر معظم انقلاب نيز به نکاتي در خصوص برخي از مشکلات زن و خانواده اشاره کردند.به عنوان مثال ايشان در اين ديدار به موضوع مشارکت زنان در حوزه هاي اجتماعي اشاره کردند و نظر خود را در خصوص اشتغال بانوان عنوان کردند. نکته بارز فرمايشات رهبر انقلاب در اين بخش بر اين محور تاکيد داشت که اگر قرار است زنان در خارج از خانه مشغوليتي داشته باشند اين موضوع نبايد به وظايف اصلي زن در خانواده يعني نقش همسري و مادري آسيب وارد کند. ايشان در اين خصوص فرمودند: مسئله‌ اشتغال بانوان است. اشتغال بانوان از جمله‌ چيزهايي است كه ما با آن موافقيم. بنده با انواع مشاركتهاي اجتماعي موافقم؛ حالا چه از نوع اشتغال اقتصادي باشد، چه از نوع اشتغالات سياسي و اجتماعي و فعاليتهاي خيرخواهانه و از اين قبيل باشد؛.... منتها دو سه تا اصل را بايد نديده نگرفت. يك اصل اين است كه اين كار اساسي را - كه كارِ خانه و خانواده و همسر و كدبانويي و مادري است - تحت‌الشعاع قرار ندهد. مي‌شود هم. به نظرم مي رسد مواردي داشتيم كه خانمهايي اين طور عمل مي‌كردند. البته يك قدري به آنها سخت مي گذرد؛ هم درس خواندند، هم درس دادند، هم خانه‌داري كردند، بچه آوردند، بزرگ كردند، تربيت كردند. پس ما با آن اشتغال و مشاركتي كاملاً موافق هستيم كه به اين قضيه‌ اصلي ضربه و صدمه نزند؛ چون اين جايگزين ندارد. شما اگر بچه‌ خودتان را در خانه تربيت نكرديد، يا اگر بچه نياورديد، يا اگر تارهاي فوق‌العاده ظريف عواطف او را - كه از نخهاي ابريشم ظريف‌تر است - با سرانگشتان خودتان باز نكرديد تا دچار عقده‌ [عاطفي] نشود، هيچ كس ديگر
نمي تواند اين كار را بكند؛ نه پدرش، و نه به طريق اولي‌ ديگران؛ فقط كار مادر است. اين كارها، كار مادر است؛ اما آن شغلي كه شما بيرون داريد، اگر شما نكرديد، ده نفر ديگر آنجا ايستاده‌اند و آن كار را انجام خواهند داد. بنابراين اولويت با اين كاري است كه بديل ندارد؛ تعيّن با اين است.

رهبر معظم انقلاب همچنين به موضوع توجه به مرزهاي محرم و نامحرم نيز اشاره کردند و سرچشمه اين رفتار را در خانواده ها دانستند. ايشان در اين خصوص فرمودند : مسئله محرم و نامحرم در اسلام جدي است. البته بخش عمده‌اي از اين قضيه‌ محرم و نامحرم باز برمي‌گردد به خانواده. يعني چشم پاك و دل بي‌وسوسه و ريب براي هر يك از زوجين موجب مي شود كه محيط خانواده از طرف او تقويت و گرم شود؛ مثل يك كانون گرمابخشي، محيط را گرم مي‌كند. اگر آن طرف مقابل هم همين چشم پاك و دل خالي از وسوسه را داشت، طبعاً اين دوجانبه خواهد شد و محيط مي‌شود محيط كانون خانوادگيِ گرم و بامحبت. اگر چنانچه نه، چشم خائن، دست خائن، زبان دو وجه، دل بي‌محبت و بي‌اعتقاد به همسر و همسري وجود داشت، ولو ظاهرسازي‌هايي هم باشد، محيط خانواده سرد مي‌شود.

البته لازم به ذکر است که بخش عمده اي از اختلافات خانوادگي ميان زن و شوهر به همين موضوع بازمي‌گردد.متاسفانه در سالهاي اخير ديده مي شود که روابط نا مشروع ميان دختران و پسران روبه عادي شدن گذاشته شده است در حالي که د ر دين مبين اسلام توصيه هاي موکدي براي دوري از اين گونه رابطه ها دارد و البته در اسلام فرقي هم نمي كند که اين نامحرم رابطه فاميلي داشته باشد يا نه!البته در قفاي اين توصيه مي توان به بسياري از نکات مهم اشاره کرد که مجال آن نيست . اما همين بس که عدم رابطه ميان دختران و پسران پيش از ازدواج موجب استحکام بنيان خانواده مي شود و تجربه زناشويي را براي طرفين گوارا مي سازد. مطمئنا دختران و پسراني که تا پيش از ازدواج با ده ها نفر در ارتباط احساسي بوده اند نمي توانند در آينده در کنار يک نفر آن هم براي يک عمر به خوبي خوشي زندگي کنند.رهبر انقلاب همچنين در پايان اين نشست نقدي را هم بر مسئله ازدواج داشتند و مستقيما به موضوع مهريه هاي سنگين اشاره فرمودند. ايشان در اين خصوص معتقدند:ازدواج يك جنبه‌ قدسي دارد؛ اين جنبه‌ قدسي را نبايد از آن گرفت. گرفتن جنبه‌ قدسي به همين كارهاي زشتي است كه متأسفانه در جامعه‌ ما رايج شده. اين مهريه‌هاي سنگين به خيال اينكه مي‌تواند پشتوانه‌ حفظ خانواده و حفظ زوجيت باشد، تعيين مي‌شود؛ در حالي كه اين جور نيست. حداكثر اين است كه شوهر از دادن امتناع مي‌كند، مي‌برندش زندان؛ يك سال، دو سال زندان مي‌ماند. در اين اقدام، به زن چيزي نمي‌رسد؛ او بهره‌اي نمي‌برد، جز اينكه كانون خانواده‌اش هم متلاشي مي شود. اما در نهايت بايد گفت مسائل زنان و خانواده نقش مهمي هم در توسعه و پيشرفت کشور و هم در سلامت روحي و رواني جامعه دارد.در اين ميان اما به نظر مي رسد که ما همچنان توافق قطعي در خصوص الگو زن نداريم و برخي دانسته و ندانسته دست به اقداماتي مي زنند كه بر خلاف بايسته هاي الگوي زن مسلمان است.به عنوان مثال به راستي ما چه ميزان توانسته ايم در خصوص مدهاي پوشش زنان فرهنگ سازي کنيم و اساساً آيا در اين خصوص عزمي وجود دارد؟اميد است با نگاه داهيانه مقام معظم رهبري به جايگاه زنان و اهميت نقش آنان در خانواده شاهد اوج گيري اقدامات مسئولين در اين حوزه باشيم.