بوستان حجاب

با دست، شيشه هاي بخار گرفته اتاق پذيرايي را پاک مي کند و صورتش را به شيشه سرد و مرطوب مي چسباند و خاطره روزهاي کودکي را در ذهن مرور مي کند و آهي مي کشد. چقدر دلتنگ آن روزهاست دلش تنگ شده براي کرسي گرم خانه پدربزرگ، چقدر دلم تنگ شده براي آجيل هاي شب يلدا در ظرف هاي قديمي که در کنار ميوه هاي رنگارنگ روي کرسي چيده مي شد. چقدر دلمان تنگ شده براي صورت پرخنده پدربزرگ، وقتي که با مهرباني دست بر سر و روي مان مي کشيد، براي صداي پرمهرش وقتي قرآن يا داستان هاي شاهنامه را با غرور برايمان مي خواند. چقدر دل ها تنگ شده براي قصه هاي مادربزرگ در شب يلدا وقتي تلاش مي کرد با گفتن قصه هاي مهيج و شنيدني ساعتي بچه ها را دور خود جمع کند تا فضاي اتاق کوچکشان آرام و مجالي براي گفت وگوي اعضاي خانواده شود. چقدر دلمان تنگ شده براي با هم بودن هاي بي آلايش، براي جمع شدن هايي که يک دنيا مي ارزيد، بي تجمل و بي تشريفات.

لحظاتي که خستگي زندگي را در گفت وگو با خانواده به فراموشي مي سپرديم. جمع هايي که گاه به محفلي براي حل مشکلات جوانان با سرانگشت تدبير ريش سفيدان خانواده تبديل مي شد و خانواده اي را از فروپاشي نجات مي داد. دلش تنگ شده براي پدر بزرگ، براي مهرباني هاي او که چون شمع همه پروانه ها را گرد خود جمع مي کرد. براي مادربزرگ با چادرنماز گلدارش. امشب گوش مي خوابانم تا بشنوم صدايش را وقتي قصه مي گويد.

امشب شب يلداست، فرصتي دوباره براي دور هم بودن، فرار از مشکلات زندگي، رهايي از غصه ها. فرصتي تا ديدارها تازه شود، دلتنگي ها به سرآيد. البته امسال شب يلدا هم زمان با ايام محرم شده است خيلي از تازه دامادها و تازه عروس ها به احترام اين ايام مراسم شب يلدا را که رسم ديرينه ايرانيان است قبل از محرم برگزار کردند. در عين حال بسياري از خانواده ها  از اين فرصت براي برگزاري سنت حسنه صله رحم و ساعتي کنار هم نشستن استفاده مي کنند...

دکتر مجيد ابهري جامعه شناس، رفتارشناس و استاد دانشگاه در خصوص سنت پسنديده شب يلدا به خراسان گفت: هر يک از آداب و رسوم ملي و ديني ما داراي فلسفه و سوابق فکري و فرهنگي خاص خود است و تاکيد مکتب مبين اسلام به برقراري ارتباطات عاطفي و رفت و آمدهاي خانوادگي و صله رحم امروزه دلايل رواني و رفتاري خويش را آشکار کرده است. چرا که رفتارشناسان در پژوهش هاي مختلف ثابت کرده اند ارتباطات فاميلي و رفت و آمدهاي خانوادگي باعث کاهش افسردگي و افزايش روحيه شادي در افراد خانواده مي شود و مي تواند از بسياري مشکلات در جامعه پيشگيري کند. وي افزود: هر يک از آداب و رسوم جامعه ايراني ريشه در صدها سال فرهنگ و سنت دارد که از شب يلدا مي توان به عنوان نمونه اي از اين آداب و سنت ها ياد کرد. شبي که طولاني تر بودن و تفاوتش با شب پيشش شايد بيشتر از يک دقيقه هم نباشد ولي آداب و رسوم خاص آن مانند گردهمايي اعضاي خانواده و گفت وگو بين اعضاي خانواده مي تواند تاثيرات مثبتي در روابط فردي و اجتماعي اعضاي خانواده داشته باشد.

وي توجه خانواده ها را به اين نکته مهم جلب کرد که هدف اصلي و اساسي احيا و تداوم سنت هاي اصيل ايراني و اسلامي اسراف و تحميل هزينه هاي بي جا نيست و مي توان در کنار نشستي محبت آميز و عاطفي ، به دور از ريخت و پاش هاي معمول يک سنت باستاني را گرامي داشت و به دنبال آن به تداوم ارتباطات عاطفي پرداخت.

وي يکي از علل افزايش افسردگي در جامعه را از نگاه آسيب شناسي رفتاري انزوا و دور افتادن اعضاي خانواده ها از يکديگر دانست و تاکيد کرد: متاسفانه در چند سال اخير ماهواره جاي عشق و محبت را در برخي خانواده ها گرفته و باعث افزايش آمار افسردگي، انزوا و گوشه گيري در کشور شده است. مشکلي که مي توان با احياي سنت هاي قديم ايراني و اسلامي بر آن غلبه کرد و جامعه را به سوي نشاط اجتماعي سوق داد.

دکتر ابهري درباره هم زماني ايام محرم و عزاداري امام حسين(ع) با شب يلدا گفت: شب يلدا مي تواند به عنوان فرصتي مناسب مورد بهره برداري بزرگان فاميل قرار گيرد تا در آن به تبيين ارزش هاي اسلامي و آموزه هاي کربلا براي جوانان و نوجوانان بپردازند. حتي اعضاي خانواده مي توانند خاطرات خود را از به يادماندني ترين روزهاي محرم بيان کنند تا جوانان ضمن آموزش صله رحم، آموزش هاي ديني را نيز از بزرگان فاميل دريافت کنند.

وي هدف اصلي آداب و رسوم ملي و ديني را رشد و بالندگي انسانيت در جامعه دانست و تاکيد کرد: مردم بايد بيش از پيش به اين موضوع توجه داشته باشند و تصور نکنند هدف از اين شب  تنها دور هم جمع شدن و خوردن ميوه و گذران وقت است.

بزرگداشت اين گونه مراسم احياي باورهاي اجتماعي و ملي ماست و بي توجهي بزرگان خانواده به اين گونه سنت ها باعث شده تا نوجوانان و جوانان ما از سنت هاي اجتماعي ايراني و اسلامي فاصله بگيرند و در صورت استمرار اين بي توجهي ها به مرور زمان آداب و رسوم اصيل ايراني را به فراموشي بسپارند.

وي تصريح کرد احياي اين گونه مراسم مي تواند در احياي روحيه نشاط در خانواده ها و فاصله گرفتن از افسردگي مفيد باشد و راهي شود براي نجات جامعه از بحران هويت فرهنگي و بازگشت به آداب و رسوم اسلامي و ايراني.

دکتر ابهري بهترين راه براي تداوم سنت هاي حسنه اي مانند شب يلدا و احياي مراسم سنتي ايراني را برگزاري هر چه ساده تر اين گونه سنت ها دانست و گفت: بعضي از خانواده ها به دليل هزينه هاي سنگين چنين نشست هايي از دور هم نشيني حذر مي کنند که خود مي تواند به عنوان آسيبي در روابط خانوادگي قلمداد و باعث انزوا و افسردگي خانواده ها شود.

در حالي که مي توان با هر چه ساده تر برگزار کردن سنت شب يلدا آن را به ديگر شب هاي سال نيز تسري داد تا ارتباطات خانوادگي مستحکم تر و استوارتر شود. ارتباطاتي که مي تواند جامعه را از قيد فرهنگ و تهاجم فرهنگ غربي در امان بدارد.