بوستان حجاب

گاهي علائم اعتياد بسيار پيش پا افتاده به نظر مي رسند.
معتادان آخرين كساني هستند كه از مشكل خود باخبر مي شوند و يا به آن اعتراف مي كنند. آنها اعتقاد دارند مي توانند هر زمان كه بخواهند اعتياد را ترك كنند ولي حقيقت اين است كه تا گردن در ورطه اين بلاي خانمانسوز فرو رفته اند.
اگر در مورد اعتياد يكي از نزديكان خود ترديد داريد با پاسخ دادن به چند سؤال مي توانيد تا حد زيادي از اين موضوع مطمئن شويد.
معتادان نسبت به اتفاقاتي كه در محيط پيرامون آنها مي افتد بي اعتنا هستند. آنها ممكن است از حساب بانكي خانواده پول برداشت كنند، شغل خود را از دست بدهند، دچار افت تحصيلي شوند، به رابطه خود با ديگران لطمه بزنند، سلامتي شان را به خطر بيندازند و يا با تخطي از قانون به دردسر بيفتند.
بيست سؤال اساسي
1- آيا ظاهر فرد مورد نظر تغيير كرده و به اين مسئله توجه ندارد؟
2- آيا تغذيه مناسبي دارد؟
3- آيا وزن خود را از دست داده يا اضافه وزن پيدا كرده است؟
4- آيا تاكنون ديده ايد از سرنگ استفاده كند؟
5- آيا كسل شده است؟
6- آيا بدنش مي لرزد؟
7- آيا دست هاي او سرد است و عرق مي كند؟
8- آيا نفس يا لباس هاي او بدبو شده است؟
9- آيا چشم هاي او قرمز شده است؟
10- آيا مردمك هاي او منبسط شده است؟
11- آيا صورت پف كرده اي دارد؟
12- آيا صورت او رنگ پريده يا قرمز شده است؟
13- آيا نگاه بي روحي دارد؟
14- آيا سرش گيج مي رود و تلوتلو مي خورد؟
15- آيا از مدرسه يا محل كار، زياد غيبت مي كند؟
16- عادات خوابش تغيير كرده و هميشه احساس خستگي مي كند؟
17- آيا تنبل شده است؟
18- بدون دليل هيجان زده مي شود؟
19- آيا پرحرفي مي كند؟ آيا كلمات خود را جويده جويده بيان مي كند؟
20- آيا ميان وسايل او مواد مخدر پيدا كرده ايد؟
البته داشتن اين علائم لزوما به مفهوم اعتياد نيست. از پيشداوري خودداري كنيد ولي مراقب باشيد.
يكي از مشكلات معتادان اين است كه عقيده دارند ديگران مشكل دارند نه آنها! درواقع معتادان مردم را به خاطر متهم كردن آنها سرزنش مي كنند.
يادتان باشد نحوه رابطه شما با فرد معتاد در بهبودي او نقش مهمي دارد.
هر چقدر معتاد از ديگران فاصله بيشتري بگيرد، بيشتر در دام اعتياد گرفتار مي شود. توصيه ما به شما اين است كه در مورد رابطه خود با فرد معتاد هر چه زودتر با متخصصان مشورت كنيد و دست روي دست نگذاريد!
علائم اعتياد در نوجوانان
هيچ چيز دردناك تر از اين نيست كه پدر و مادري نسبت به اعتياد فرزند خود ترديد داشته باشند و ندانند چه كاري از دست آنها ساخته است. در اين ميان تحت نظر داشتن وضعيت تحصيلي نوجوان اهميت زيادي دارد. آيا او به طور مرتب تكاليف درسي خود را انجام مي دهد؟
آيا تمايل به رفتن به مدرسه ندارد و به دنبال بهانه اي براي ماندن در خانه مي گردد؟ به والدين پيشنهاد مي كنيم به طور منظم با مدرسه فرزند خود در ارتباط باشند و راجع به حضور او در كلاس ها سؤال كنند.
آيا فرزند شما به مدرسه مي رود ولي نمرات او افت كرده است؟
آقاي «الف» مي گويد: «سارا در رياضيات نمره ضعيفي گرفته است. من كه باورم نمي شود. او به رياضيات علاقه خاصي داشت.»
كودكان غالبا تمايل ندارند كه صبح زود از خواب بلند شوند ولي اگر اين كار هميشگي است علت آن را پيدا كنيد. در ضمن مراقب اضافه وزن، كاهش وزن و حالت چشمان فرزند خود باشيد.
ظاهر: قضاوت كردن از روي ظاهر نوجوان كار آساني نيست؛ زيرا به طور مداوم تغيير مي كند. مراقب تغييرات لباس فرزند خود باشيد. آيا او به ظاهر خود توجه ندارد؟ كودكان علاقه زيادي به مرتب بودن دارند و در اين مورد با همسالان خود رقابت مي كنند.
رفتار: وقتي كودك به مرحله نوجواني مي رسد طبيعي است كه از خانواده فاصله بگيرد ولي اگر متوجه شديد فرزندتان ابدا دلش نمي خواهد شما بدانيد با چه كساني رفت و آمد مي كند و چه كارهايي انجام مي دهد موضوع را جدي بگيريد.
اگر رفتار فرزندتان مرموز شده و از شما تقاضاي پول مي كند بدون اينكه دليلي براي درخواست خود ارائه دهد احتمال دارد به دردسر افتاده باشد.
بدتر از همه اينكه ممكن است او براي تهيه موادمخدر لوازم خانه را به فروش برساند.
دلايل
دلايل زيادي براي اعتياد افراد مطرح شده ولي يك مسئله مسلم است: هيچ عاملي به تنهايي موجب اعتياد نمي شود بلكه تركيبي از عوامل در اين كار دخالت دارند.
وراثت: برخي از افراد با تمايل به مصرف موادمخدر به دنيا مي آيند هر چند همه آنها به اعتياد گرايش پيدا نمي كنند و در عوض افرادي كه با چنين ويژگي اي متولد نمي شوند گاهي به اعتياد روي مي آورند. تحقيقات نشان مي دهد احتمال اعتياد افرادي كه نزديكان آنها معتاد هستند بيشتر از ديگران است.
تأثير موادمخدر بر مغز: با مصرف موادمخدر به معتاد «احساس خوبي» دست مي دهد. تمام مواد اعتيارآور ماده اي شيميايي به نام «دوپامين» در مغز آزاد مي كنند كه اين كار احساس «لذت» را به همراه دارد.
از سوي ديگر مغز وظيفه برقراري تعادل را در بدن برعهده دارد و اين مسئله بدين مفهوم است كه معتادان براي لذت بردن به مصرف بيشتر موادمخدر نياز پيدا مي كنند.
درضمن مغز ميزان «دوپامين» را كاهش مي دهد و به همين دليل معتاداني كه به آنها موادمخدر نمي رسد دچار افسردگي مي شوند.
محيط: اعضاي خانواده، نزديكان جامعه، همسالان و فرهنگ در اعتياد افراد نقش دارند.
همچنين كساني كه به هر دليلي از اجتماع طرد شده اند ممكن است به موادمخدرگرايش پيدا كنند.
سلامت رواني:
تحقيقات نشان مي دهد بيش از نيمي از افرادي كه به موادمخدر روي مي آورند از نظر رواني دچار مشكلاتي گاه دائمي هستند به ويژه افسردگي و اضطراب.
رابطه ميان مصرف موادمخدر بيماري هاي رواني موضوع پيچيده اي است.
گروهي از كساني كه دچار اختلالات رواني هستند براي اينكه احساس بهتري پيدا كنند به موادمخدر روي مي آورند ولي مصرف اين مواد حتي در ميزان كم- وضعيت آنها را بدتر مي كند.
برقراري ارتباط با اطرافيان:
انسان تمايل دارد با ديگران ارتباط برقراركند. افرادي كه نمي توانند اين كار را به خوبي انجام دهند احساس پوچي و نااميدي مي كنند و ممكن است براي برطرف كردن اين حالت به موادمخدر روي بياورند.
افكار و احساسات
ممكن است افرادي براي رويارويي با مشكلات احساسي مثل خشم، اندوه، اضطراب، بي حوصلگي و يأس به موادمخدر پناه ببرند. در ضمن احتمال دارد دليل استفاده از اين مواد، كسب مهارت لازم براي حرف زدن با ديگران و بيان احساسات باشد.
عوامل خطرزا و حمايتي:
عواملي وجود دارند كه احتمال اعتياد يك فرد را افزايش مي دهند و درعوض عواملي نيز او را در برابر اين وسوسه محافظت مي كنند.
عوامل خطرزا
¤ اعتياد ساير اعضاي خانواده
¤ نتايج بد تحصيلي
¤ فقر، مشاجرات خانوادگي، استرس
¤ دوستان معتاد
¤ طردشدن به خاطر مسائلي مثل نژاد، قوميت، جنسيت، سن، قابليت ها و...
¤ آزارهاي جسمي و روحي
¤ تحت فشاربودن
عوامل حمايتي
¤ داشتن يك الگوي مناسب (مثل والدين، خويشاوندان، آموزگار و...)
¤ نظارت مناسب
¤ پيوند نزديك با اعضاي خانواده، مدرسه و جامعه
¤ ترسيم اهداف و آرزوها
¤ فعاليت هاي ورزشي، هنري و...
¤ در واقع عوامل خطرزا و حمايتي در ميزان احتمال اعتياد يك فرد و پاك شدن وي نقش دارند.