بوستان حجاب

گزارش جوان از ریشه یابی اجرایی نشدن مصوبه عفاف و حجاب پس از ۶ سال ردپای جریان انحرافی در مقوله عفاف و حجاب

زهرا چیذری- دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی از عزم این شورا برای پیگیری سرنوشت مصوبه عفاف و حجاب خبر داد.

درست چهارم مرداد ماه سال ۸۴ بود که شورای عالی انقلاب فرهنگی از تصویب یکی از مهم‌ترین مطالبات عمومی ‌در کشورخبر داد؛ مصوبه عفاف و حجاب که اصول و مبانی و روش‌های اجرایی گسترش فرهنگ عفاف را بیان می‌کرد. طبق این مصوبه قرار بود به منظور ایجاد هماهنگی بین دستگاه‌های اجرایی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در امر ترویج و گسترش فرهنگ عفاف و حجاب در جامعه، کمیته ترویج و گسترش فرهنگ عفاف در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل و گزارش عملکرد آن هر شش ماه یک بار به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه شود.

مصوبه عفاف و حجاب؛ از تصویب تا اجرای

مصوبه عفاف و حجاب تصویب و ابلاغ شد اما مانند بسیاری دیگر از مصوبه‌ها برای اجرایی شدن در صف انتظار ماند؛ انتظاری که امروز ۶ سال است آغاز شده و اگرچه هر از چند گاه به دلیل مطالبات عمومی ‌و مهم‌تر از همه تأکیدات مقام معظم رهبری زمزمه‌هایی درباره اجرا شدن آن به گوش می‌رسد اما شرایط عمومی‌ جامعه بیانگر آن است که متولیان اجرای این طرح اراده و یا شاید باوری به اجرای آن ندارند تا بدانجا که اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان تصویب‌کننده طرح عفاف و حجاب آستین‌ها را بالا زده و برای پیگیری سرنوشت آن وراد میدان شده‌اند. به گفته مخبر دزفولی، برخی اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی در آخرین جلسه خود گزارشی در زمینه اجرای مصوبه عفاف و حجاب ارائه داد‌ه‌اند و قرار است با توجه به اهمیت موضوع و مطالبه رهبری و مطالبه عمومی، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی گزارشی از علل عدم اجرای این مصوبه تهیه کند.
بنا به تأکید مخبر دزفولی در این گزارش قرار است کمبودها و نقصان‌ها شناسایی و تأکیدات لازم به دستگاه‌ها و بخش‌های مختلف برای اجرای مصوبه عفاف و حجاب ارائه شود.

تغییر نگاه به مقوله عفاف و حجاب عامل مهجوریت این مصوبه

اینکه چرا یک مصوبه آن هم مصوبه‌ای که ریشه‌ای به عمق باورهای مذهبی ‌مردم یک جامعه دارد و خواسته عموم آنهاست پس از گذشت ۶ سال اجرا نمی‌شود و فقط هر از چند گاهی از بایگانی خود بیرون می‌آید اما پیش از آنکه گرد و غبارهای روی آن زدوده شود دوباره به فراموشی سپرده می‌شود جای تأمل دارد.
بسیاری از کارشناسان حوزه عفاف و حجاب و نمایندگان مجلس از جمله نورالله حیدری بر این باورند که اصلی‌ترین عامل اجرایی نشدن طرح عفاف و حجاب تغییر نگاه دولت به این مقوله است. مخبر کمیسیون آموزش دراین باره به «جوان» می‌گوید: ‌مهم‌ترین مانع فراروی این موضوع، ‌تغیر دیدگاهی است که در دولت پدید آمده است. از نگاه وی دولت دهم در بحث مقوله عفاف و حجاب تمرکز صرف را بر کار فرهنگی گذاشته و از رویکرد ارشادی، الزامی ‌و دستوری به طور کامل فاصله گرفته است. رویکرد فعلی دولت در مقوله عفاف و حجاب این است که ما مردم را کاملاً آزاد بگذاریم اما در کنار آن توصیه به عفاف و حجاب داشته باشیم و در نهایت خود مردم در انتخاب حجاب مختار باشند.
وی با نقد این دیدگاه به سیره امام «ره» اشاره و این طرز تلقی را دیدگاه لیبرالی و تسامح و تساهل توصیف و آن را متأثر از نفوذ جریان انحرافی ارزیابی ‌می‌کند. به باور حیدری جریان انحرافی با طرح این شیوه‌ها و ممانعت از اجرای مصوبات خوبی ‌مانند طرح گسترش عفاف و حجاب می‌کوشد تا مانع ترویج اینگونه ارزش‌ها در جامعه شود. حیدری معتقد است مهم‌ترین دلیل اجرایی نشدن بحث بسیار مهم و حیاتی گسترش عفاف و حجاب تغییر بینش و نگرش و مشی لیبرالی است که در دولت پدید آمده و از اجرای احکام انقلابی‌ و اسلامی ‌فاصله گرفته‌اند.

بدنه دولت یا مدیران میانی کدام بی‌تفاوتند؟

این عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس معتقد است بدنه دولت به اجرای مصوبه عفاف و حجاب بی‌اعتناست و این بی‌تفاوتی به طور یقین در طبقات پایین‌تر اجتماع نیز نفوذ می‌کند و مدیران میانی وقتی می‌بینند در رده‌های بالایی کشور اراده‌ای برای اجرای این قوانین نیست و در صورت سستی مورد پرسش قرار نمی‌گیرند، این امر در بین آنان هم تسری پیدا می‌کند. وی بر این باور است که بی‌اعتنایی و عدم همکاری برای اجرای مصوبه عفاف و حجاب تقریباً در تمام سطوح و رده‌ها فرگیر شده است.

مینو اصلانی، رئیس سازمان بسیج خواهران نیز در گفت‌وگو با «جوان» چنین انتقادی را البته با صراحتی کمتر مطرح می‌کند. اصلانی هم معتقد است بدنه دولت همراهی لازم را با طرح گسترش فرهنگ حجاب ندارد، اما وی بخش عمده این رخوت را از چشم مدیران میانی می‌بیند و از اظهار نظر درباره لایه‌های بالایی دولت خودداری می‌کند.

شورای عالی انقلاب فرهنگی به نتیجه نرسد مجلس وارد میدان می‌شود

شاید اصلی‌ترین عامل اجرایی نشدن هر مصوبه‌ای به حال خود رها شدن و عدم پیگیری برای اجرای آن باشد. عاملی که ظاهراً گریبانگیر مصوبه عفاف و حجاب هم شده است. حیدری بر ضمانت‌های اجرایی که در خود مصوبه وجود دارد تأکید می‌کند و در عین حال از تلاش مجلس و مطالبه کمیسیون‌های مختلف از دولت برای اجرای این قانون به ویژه در یک سال اخیر خبر می‌دهد. از نگاه وی دیگر جلسات و اتمام حجت‌ها صورت گرفته وکم کم باید وارد فاز جدیدی شد؛ شناسایی دست‌اندرکارانی که باید این قانون را اجرا می‌کردند و نکردند و سؤال و حتی استیضاح آنان مطابق سازو کار آیین نامه داخلی مجلس.

حیدری با اشاره به عزم شورای عالی انقلاب فرهنگی برای جمع‌بندی آسیب‌های بدحجابی ‌در جامعه خاطر‌نشان می‌کند: اگر این شورا نتواند در کوتاه مدت دولت را برای اجرای این مصوبه متقاعد کند طبیعتاً مجلس تا قبل ار پایان سال به طور جدی وارد این عرصه خواهد شد و با حداکثر ظرفیت قانونی خود برای اجرای این مطالبه عمومی ‌عمل خواهد کرد.

حیدری ورود دوباره شورای عالی انقلاب فرهنگی را اراده‌ای جدی ارزیابی ‌می‌کند که می‌تواند فضای عمومی‌جامعه را التیام بخشد و این مصوبه جامع را که بر زمین مانده به سمت اجرا ببرد. از نگاه وی این قبیل قانون‌گریزی‌ها در مجموع می‌تواند بدعت‌هایی را به وجود آورد و در آینده هر قانون و مصوبه‌ای هر قدر هم که قاطعیت و ضمانت اجرایی داشته باشد اجرا نمی‌شود و این انگیزه قانون‌گذار را می‌گیرد و جو بی‌تفاوتی و لیبرال‌منشی را پدید می‌آورد.