بوستان حجاب

يافتن دوست خوب نعمت بزرگی است که مي‌تواند راه‌گشای خوبی در حل مشکلات باشد. در باب دوستی و دوست خوب حرف‌های زیادی گفته شده اما بیان احادیث و روایت ائمه در باب اين بيان گر لطافت خاصی است. امام رضا(ع) مي‌فرماید: پنج صفت است که در هر کس نباشد امید چیزی در دنیا و آخرت نداشته باشد.

کسی که در نهادش اعتماد نبینی، کسی که در سرشتش کرم نبینی، کسی که در نفسش نجابت نیافتنی؛ کسی که از خدایش بیمناک نباشد و...
حجت‌الاسلام والمسلمين انصاری در صحن دارالهدایه حرم مطهر رضوي، صحبت‌هاي خوبي پيرامون همين موضوع داشته كه آوردنش شما را در انتخاب يك دوست ديني و خوب، ياري‌رسان خواهد بود. اين بخشي از گفته‌هاي اين سخنران در يكي از منبرهاي حرمي است.
در منابع دینی در اینکه دوست خوب کیست و با چه کسانی باید دوستی و محبت داشت و از همنشینی چه کسانی باید پرهیز کرد، احادیث بسیاری آمده است.
امام حسن مجتبی(ع) در بستر بیماری در دیداری که جنده يكي از اصحاب حضرت با ايشان داشتند، چنین توصیه نمود: با کسی همنشینی و مصاحبت کن که هر گاه با او همنشین شدی، مایه آراستگی تو باشد، آن گاه که خدمتش كردي، تو را نگهبان باشد، هرگاه ياري خواستی کمکت کند، اگر دستت را به فضل و نیکی دراز كردي، او هم دستش را پیش آورد و اگر در تو و زندگی‌ات رخنه‌ای پیش آمد، آن را برطرف سازد. اگر از تو نیکی دید آن را در شمار و حساب آورد و اگر چیزی از او طلبیدی، عطا کند و اگر تو ساکت بودی، او آغاز نمايد.
این‌ها اوصاف کسی است که از دیدگاه امام حسن مجتبی(ع) شایسته رفاقت و دوستی مي‌باشد. بيشتر از اين افراد است كه اميد یاری رساندن، قدرشناس بودن، تقویت کردن همکاری، داشتن فداکاری و خدمت بر مي‌آید.
از سوی دیگر اگر در سخنان ائمه(ع) از دوستی با کسی نهی شده، آن‌ها صاحبان رفتارهاي ناپسند هستند که در قلمروي دوستی نمي‌گنجند.
عیبجویی، نا بخردی، کینه توزی، بددهانی، بدزبانی، بی‌تقوایی از آن دست خصلت‌هایی است که موجب کاهش دوستان و سستی در دوستی مي‌شود.
دوستی حد و مرزی دارد که باید حریم آن حفظ شود. امام صادق(ع) این حد و حدود را بیان كرده و مي‌فرماید: مراعات این حدود در هر کس بود، او دوست واقعي است وگرنه نسبت دوستی و صداقت به او نده.
اول آنکه نهان و آشکار دوست برای تو یکسان باشد. دوم اینکه زینت تو را زینت خودش ببیند و عیب و نقصان تو را عیب خویش بشمارد. سوم آنکه اگر به ریاست و پست و مقامي ‌رسید، این عناوين رفتار او را نسبت به تو عوض نکند. چهارم آنکه اگر قدرتمند و توانگراست، از آنچه دارد نسبت به تو دریغ و مضایقه نکند و آخر اینکه در گرفتاری‌ها تو را تنها نگذارد و رها ننمايد.
ایمان و پارسایی از ویژگی‌های یک دوست خوب است؛ چراکه انسان موحدی که به وجود بهشت و دوزخ اعتقاد دارد و از زوال دنیا و بقای آخرت با خبر است، به خوبی مي‌داند تنها راه عبودیت و بندگی است که مي‌تواند سعادت دو جهان را تضمين کند.
ائمه(ع) معتقد بودند دوست نادان مانند دیواری است که انسان و بهشت را از همدیگر جدا کرده و بین آن‌ها فاصله مي‌اندازد. امام رضا(ع) برای اینکه دوست نادان را بشناسیم، دو نشانه مشخص مي‌كند با خوبان سر و کاری ندارد و اهل عبادت نیست.
او حتي در بيان شناخت جزئيات يك دوست خوب مي‌آورد: چنين شخصي شايد رشته‌های علمي مربوط به زندگی مادی را بلد باشد اما نسبت به شناخت راه بهشت و جهنم، فرد بي‌خردي است که رفاقت با وي انسان را از حق باز مي‌دارد.