بوستان حجاب

یک دسته  از روایات ما تحت این عنوان مطرح می‏شود كه چه معلّمي را بايد پيدا كرد و از او علم آموخت. می‏گویند وقتي مي‏خواهي معلّم انتخاب کنی، استادی را انتخاب کن كه مرزشکن نباشد؛ پرده‏دَر نباشد. من همین‏طور گام به گام پیش آمدم. این‏ها از ائمه ما رسیده است. این روایات مرز انسانی و الهی را مطرح كرده است. روايتش معروف است كه علی(علیه‏السلام) فرمودند: «قَصَمَ ظَهْرِي عَالِمٌ مُتَهَتِّك‏».[6] كمر مرا عالِم بي‏حيا شكسته است! دانشمند است، امّا پرده‏دَر است. حالا من خواهم گفت كه اين یعنی چه. امام صادق(علیه‏السلام) نيز فرمودند: «قَطَعَ ظَهْرِي اثْنَانِ عَالِمٌ مُتَهَتِّكٌ».[7] دو گروه كمر مرا شكستند؛ يكي‏ از آنها داناي مرزشكن است.

1.مرزهاي ديداري

اين پرده‏دَری و مرزشکنی كه ما مي‏گوييم، چگونه است و در چه رابطه‏اي مطرح است؟ در چند رابطه مطرح است؛ یک دیداری، دو گفتاری، سه رفتاری. شايد آنچه که برجسته‏تر به ذهن مي‏آيد «رابطه گفتاری» باشد، امّا در هر سه رابطه مسأله پرده‏داري مطرح است. يعني وقتي من به معلّم نگاه می‏کنم، نبايد ببینم كه او مرز شرع را رعایت نکرده است. هیکل او را که می‏بینم، بايد رنگ شرع داشته باشد. در بحث عفاف گفتم كه پوشش و شکل و قيافه حرف مي‏زند و تأثيرگذار است. اگر استادی را كه انتخاب کرد‏ه‏ام، وقتي به او نگاه می‏کنم از قیافه‏اش پيدا است كه اصلاً مرز شرع سَرِ او نمی‏شود، معلوم است كه او «عالمِ متهتّک» است؛ او مرزشکن است. پرده شریعت را دریده است. گاهی هم از ظاهر و قيافه پيدا است كه او حتّي انسانیّت هم نمي‏فهمد و جنبه‏هاي انساني را هم رعايت نمي‏كند. همه اين‏ها ممكن است كه از ظاهر، پوشش، هيكل و قيافه معلّم فهميده شود.

2.مرزهاي گفتاري و رفتاري

گاهي كه رفتار معلّم متشرّعانه نیست و حتّي ممكن است اصلاً انسانی هم نباشد، گفتارش هم همين‏طور است! یعنی می‏بینم كه معلّم در حركاتش و حرف زدن‏هایش به هیچ وجه مسائل شرعی را رعایت نمی‏کند. او دانشمند است، عالم است، امّا «عالم متهتّک» است. پرده‏دَر است. مرزشکن است. پیش او نرو! چون او تو را فاسد می‏کند. این را بدان! او دين و انسانيّت سَرَش نمی‏شود. گفتم كه گفتار خیلی برجسته و مهم است. كسي كه نه غیبت سَرَش می‏شود، نه دروغ، نه تهمت، نه ناسزا و هیچ حدّ و مرزی سَرَش نمی‏شود، پیش او نرو كه خرابت می‏کند! نه این‏که آبادت نمي‏کند، نه! تو را «خراب» مي‏كند. یعنی حتّی آنچه که خداوند درون تو به ودیعه نهاده بود را نيز زیر و رو خواهد کرد. انسانيّت دروني و فطري تو را هم از نظر عقلی، قلبی و نفسی تخریب مي‏كند؛ حتی از نظر جوارحی که مربوط به عمل است هم براي تو مضرّ است و در آينده بحث آن را خواهيم داشت.