بوستان حجاب

خانواده از ديرزمان ركن اساسي جوامع انساني به شمار مي رفته كه هم با ضرورت زندگي و هم با سرشت و طبيعت انساني سازگار بوده است . درنظام ارزشي اسلام خانواده از منزلت و قداست خاصي برخوردار است و در محيط خانواده، زنان مديريت داخلي اين واحد كوچك اجتماعي را برعهده دارند . زن علاوه بر وجهه انساني خويش و نيز نقش اجتماعي اش در سطح جامعه، در سطح خانواده نيز داراي نقش و مسئوليتهايي است كه تربيت صحيح فرزند و پاسداري از كانون گرم خانواده از مهمترين اين نقشهاست .ايجاد سكون و آرامش همسران در كنار يكديگر يكي از اهداف مهم ازدواج برشمرده شده است . وجود صفا ، يكرنگي و صميميت در خانواده علامت توفيق ازدواج در رسيدن به اصلي ترين هدف بوده و نشانه آن است كه زن و مرد هر دو به وظايف خود در برابر هم‌ عمل مي‌كنند . در اين ميان با توجه به وجود عواطف بسيار قوي در زنان نقش آنان در تامين بهداشت رواني خانواده چشمگيرتر است .خداوند در قرآن مي فرمايد: از نشانه هاي خداوند اين است كه براي شما از جنس خودتان همسراني آفريد تا در كنارشان آرامش پيدا كنيد و ميان شما مودت و رحمت برقرار ساخت . زن مي تواند روحيه خسته و نا اميد همسرش را در برابر مشكلات، تغيير دهد و يا دست كم سنگ صبور ناراحتيهاي او باشد .

با اين حال يكي از وظايف زنان كه شايد به نحوي تضمين كننده سعادت فردي آنان نيز هست تربيت و تعليم و پروش انسان است.زن در جامعه اسلامي به عنوان محور و كانون اصلي تشكيل خانواده شناخته مي‌شود . در واقع مهمترين نهاد اجتماعي كه محلي براي پرورش نسل بشر است توسط زنان شكل مي‌گيرد . در بيان مكرر از پيامبر اكرم ( ص ) و امير مومنان و ساير ائمه ( ع )، اين رسالت به عنوان جهاد زنان تعريف شده است که به تنهايي با تمام فعاليتهاي اجتماعي ، سياسي و جهاد مردان در راه خدا برابري مي کند . درحالي که اين رسالت بخش اول فعاليت زنان را تشکيل مي دهد که در خانواده صورت مي پذيرد .اميرالمومنين علي ( ع ) در حکمت 136 نهج البلاغه در خصوص جهاد و نقش زنان مي فرمايند: جهاد زن، نيکو همسرداري است .با نگاهي به آموزه هاي ديني برگرفته از کلمات وحي و ائمه اطهار ( ع ) به خوبي درمي يابيم که يکي از نقشهاي زنان در خانواده، نقش بي بديل مادري است . خداوند به حرمت اين نقش و به حکمت نيازمنديهايي که اين نقش براي تاثير گذاشتن روي فرزندان دارد از هيچ چيز دريغ نفرموده و دو قابليت عظيم را به زن داده است . يکي قدرت تحول و ديگري قدرت تحمل .همه رهبران بزرگ جهان، براي اداره امور و بهبود آن نيازمند به اين دو اصل هستند . خداوند متعال کلام مادر را تاثيرگذار کرده است و چون او از در عاطفه که در باز قلب انسانهاست وارد مي شود کلام و کردارش بسيار اثرگذار است . امروز روانشناسي مدرن اين مطلب را تأييد کرده است که پژواک صداي مادر در روح و جان فرزندان تاثيرگذار است .امام خميني‌( ره ) در زمينه نقش زن در خانواده، انديشه هاي ارزشمندي را ارائه کرده اند و بويژه درباره نقش اساسي مادر در شکل دادن به ساختار شخصيت کودک و تربيت صحيح فرزندان در جهت تامين سعادت و رشد جامعه، سخنها و خطابهاي بلندي دارند . امام ( ره ) در جاي جاي سخنان و نظراتشان بر اين نکته اشاره دارند که نقش مادري و همسري زن مسلمان، با نقش اجتماعي يا سياسي و اقتصادي و فرهنگي او در سطح جامعه تزاحمي ندارد و اساساً نبايد تزاحمي داشته باشد. از اين روست که با توجه به اهميت کانون خانواده شغل اول و اصيل زنان را تربيت فرزند مي دانند چرا که تربيت صحيح فرزند يا انسان سازي از کارکردهاي اساسي خانواده است و اين مهم عمدتاً از مادر ساخته است . اين نقش براي زنان نقش غريزي است و بي اهميت شمردن و سرکوب کردن آن پيامدهاي ناگوار و ناهنجار رواني و رفتاري براي کودک ، مادر و جامعه به همراه دارد .

از سوي ديگر اسلام هيچ مانعي براي حضور زنان در جامعه ندارد و زن را در چارچوب هاي خانه محصور
نمي‌داند . حضور موثر و چشمگير زنان بزرگ اسلام همچون حضرت فاطمه سلام الله عليها در حل موضوعات و مسائل اجتماعي و حركت عظيم و تاريخي دختر ايشان حضرت زينب (س) در انتقال حماسه عظيم عاشورا نشان از آن دارد كه دين مبين اسلام هيچ گونه منافاتي براي حضور فعال زن در جامعه ندارد. اما بايد دانست كه كارويژه نقش زن در اجتماع حضور در خانه و ايجاد كانوني محبت آميز براي تربيت فرزندان و حتي شوهران است . يعني اگر زنان با كار در بيرون نمي توانند به وظايف اصلي شان در خانه كه همانا تربيت فرزندان و برآورده سازي نيازهاي مشروع مرد است برسند در حقيقت اين كار نمي تواند كاري ارزشمند تلقي شود.زن مسلمان هيچ گونه محدوديتي براي كار در بيرون از خانه با حفظ پوشش هاي اسلامي ندارد اما بي شك نمي توان گفت كه اسلام كار بيرون از خانه را براي زنان در اولويت قرار داده است . حقوق قضائي در اسلام به گونه اي تدوين گشته است كه زن همواره از يك استقلال نسبي در مسائل اقتصادي برخوردار باشد و هيچ گاه دغدغه كسب معاش را نداشته باشد تا بتواند به وظيفه اصلي خود در خانواده عمل كند .

البته همان طور که پيشتر گفته شد اسلام هيچ منعي براي حضور زنان در جامعه ندارد بلکه مسئله مانند حجاب نيز تنها براي حفظ کانون خانواده و حضور سالم زنان در جامعه است.امروزه يكي از مسائل مهم زنان مسلمان به لحاظ حضور آنان در جامعه و اشتغال ، موضوع حجاب زن مسلمان است .حجاب از ضروريات فقه اسلام مي باشد. هيچ فقيه شيعه يا سني نه تنها مخالفتي با حجاب زن مسلمان نداشته است ،بلكه فقها به حكم قرآن ، وجوب حكم حجاب زن مسلمان را يكي از ضروريات دين اسلام مي دانند، گرچه از مسئله حجاب در شرع اسلام تعاريف مختلفي از علماي شيعه و سني در كتابهاي فقهي و تفسيري مطرح شده است ، اماحجاب به هر مفهوم و معنايي كه باشد، تعارضي با مفهوم و معناي حضور زن در جامعه ندارد

البته پرواضح است که رفتار مردان نيز بايد در خانه با زنان متناسب با شان و منزلت آنان باشد . به تعبير مقام معظم رهبري " اسلام در باب خانواده و جايگاه زن در خانواده، نظر خيلي روشني دارد. «المرأة سيّدة بيتها»؛بزرگ خانه، زن خانه است؛ اين جمله از پيغمبر اکرم(ص) است. جايگاه زن در خانواده، هماني است که در گفتارهاي گوناگون ائمه (عليهم‌السّلام) آمده: «المرأة ريحانة و ليست بقهرمانة». در تعبيرات عربي، قهرمان يعني کارگزار، پادو، يک خدمتگزار محترم. مي فرمايد: در داخل خانه، زن قهرمانه نيست؛ ريحانه است، گلِ خانه است. خطاب به مردان مي فرمايد: بهترين شما کساني هستند که بهترين رفتارها را با همسرانشان دارند. اينها نظرات اسلام است و از اين قبيل الي ماشاءاللَّه وجود دارد. ولي در عين حال تحقق خواسته‌ اسلام در خانواده، يک امري است که با اين بيانات تمام نمي شود، حل
نمي شود؛ احتياج به پشتوانه‌ قانوني، پشتوانه‌ اجرايي و ضمانت اجرايي دارد؛ و اين کار بايد انجام بگيرد. اين کار در طول سالهاي متماديِ گذشته انجام نگرفته است. خانواده‌هايي که متدين بودند، مرداني که از اخلاقِ خوب برخوردار بودند و پايبندي‌هاي شرعي داشتند، ملاحظاتي کردند؛ اما در مواردي که اين خصوصيات نبوده، اين ملاحظات نشده؛ به زن در داخل خانواده ظلم شده."(90/03/01بيانات در ديدار جمعي از بانوان نخبه)اما در نهايت بايد گفت نيمي از جامعه امروز ما را زنان تشکيل مي دهند . اين طيف گسترده مي توانند بسياري از خلا هاي موجود در جامعه را پرکنند و به عنوان نيرويي فعال در عرصه هاي مختلف دست به کار شوند. اما يقينا اين طيف گسترده نيازهاي متعددي را هم ايجاد مي کنند و مبتلا به آسيب هاي متعددي مي گردند. اما چه كسي بايد به اين نيازها پاسخ دهد ؟ بي شك زنان بهتر مي توانند به آسيب شناسي اين معضلات بپردازند و راه هاي برون رفت از اين بحران هار ارائه دهند تا مردان . همچنين بايد گفت حضور در خانواده به عنوان اولين و مهمترين پايگاه اجتماعي بسيار مهمتر از كار در بيرون براي زنان است! بايد دانست كه قابليت هايي كه خداوند در وجود زنان به امانت نهاده است سنخيتي با برخي از مشاغل امروز در جامعه ندارد.