بوستان حجاب

متأسفانه برخي از كودكان از مشكلات روحي رنج مي برند كه مي توان آنها را به بي نظمي هاي روحي- اجتماعي، عادت عجيب، اضطراب، رفتار نامتعادل و مشكلات خواب طبقه بندي كرد.
1- بي نظمي هاي روحي- اجتماعي
بي نظمي هاي روحي- اجتماعي شامل موارد زير مي شود:
الف: بي نظمي عاطفي مثل دلشوره يا افسردگي
ب: بي نظمي رفتاري مثل پرخاشگري
پ: عملكرد فيزيكي مثل بي نظمي روحي- وراثتي
ت: عملكرد ذهني مثل مشكلات تحصيلي
احتمال دارد عواملي از جمله رفتار والدين- بي ثباتي و يا تناقض- مشكلات خانوادگي يا زناشويي، آزار كودكان يا سهل انگاري نسبت به آنها، اغماض بيش از حد، بيماري، مصدوميت، جدايي و محروميت موجب اين بي نظمي ها شود.
مشكلات كودكان غالباً بيشتر از يك عامل دارد و ممكن است مسائلي مثل رده سني، خلق و خو، تقليد و توانايي هماهنگي در ميان خانواده و طبيعت و مدت استرس بر اشكال آن تأثير بگذارد. يادتان باشد كودكان هميشه بلافاصله نسبت به وقايع واكنش نشان نمي دهند.
بهتر است والدين از قبل فرزندان خود را براي مقابله با چالش هاي مختلف- مثل جراحي و يا جدايي- آماده كنند.
كودكان بايد بتوانند به راحتي درباره ترس ها و نگراني هاي خود با والدين شان حرف بزنند.
معمولاً كودكان كم سن و سال در هنگام مواجهه با عوامل استرس زا دچار بي نظمي تغذيه و خواب مي شوند ولي كودكان بزرگ تر ممكن است در ارتباط با دوستان و اعضاي خانواده به مشكل برخورد كنند، دچار افت تحصيلي شوند، رشد كمتري نسبت به همسالان خود داشته باشند و يا از بيماري هايي مثل «فوبيا» رنج ببرند.
تشخيص اينكه آيا رفتار اين كودكان طبيعي است و يا نياز به درمان دارند كار آساني نيست و اين مسأله به مدت و شدت علائم بستگي دارد.
2- عادات عجيب
بي نظمي در عادات شامل رفتارهايي است كه هنگام تلاش كودك براي كاهش اضطراب از وي سر مي زند همانند:
الف: مكيدن شست دست
ب: تيك در دستگاه صوتي
پ: جويدن ناخن
ت: كشيدن مو
ث: نگه داشتن نفس
ج: ضربه زدن به سر
چ: تكان دادن بدن
ح: زدن يا گاز گرفتن خود
خ: لكنت زبان
تمام كودكان در برهه اي از زندگي خود به تكرار رفتارهاي عجيب مي پردازند ولي اگر اين رفتارها ادامه يابد و بر روي شرايط بدني، عاطفي و اجتماعي آنها تاثير منفي بگذارد بايد، فكر چاره بيفتيد. اين مساله را نيز در نظر داشته باشيد كه گاهي كودكان به تقليد از والدين خود مي پردازند.
الف: مكيدن شست دست: اين عادت در سال هاي اوليه كودكي كاملا طبيعي است. كودكي كه در آستانه دندان در آوردن قرار دارد شست خود را مي مكد و اگر اين كار بر فعاليت هاي او تاثير منفي نگذارد بايد ناديده گرفته شود.
ب: تيك داشتن: تيك حركات مداوم عضلات است كه تنش ناشي از شرايط فيزيكي و عاطفي را كاهش مي دهد و بيش از ساير اعضا سر، گردن و دست ها را درگير مي كند.
براي يك كودك تحمل اين وضعيت براي مدتي طولاني كار دشواري است.، فشار والدين اين امر را تشديد مي كند و ناديده گرفتن، كاهش آن را به دنبال دارد. يادتان باشد در طول خواب اثري از تيك ديده نمي شود.
پ: لكنت: اين مشكل در 5 درصد از كودكاني كه در حال يادگيري حرف زدن هستند ديده مي شود و حدود 20 درصد از آنها تا بزرگسالي با آن دست به گريبان هستند. اين مساله در پسران بيشتر از دختران مشاهده مي شود. در بسياري از موارد اين مشكل به خودي خود حل مي شود و نيازي به درمان ندارد ولي اگر وضعيت نگران كننده اي پيش آمد حتماً با متخصص مشورت كنيد.
3-اضطراب
اضطراب و ترس بخشي از روند طبيعي رشد محسوب مي شود ولي اگر اين مسائل ادامه يابد بايد به فكر درمان باشيد. حدود 7 درصد از كودكان دچار بي نظمي اضطراب مي شوند. ترس از مدرسه در يك تا دو درصد از كودكان ديده مي شود و حدود 75 درصد از چنين كودكاني از افسردگي و اضطراب رنج مي برند.
براي كشف علل اين مشكل بايد ارتباط خود را با مدرسه فرزندتان تقويت كنيد.
4- رفتار نامتعادل
در برخي از مواقع فرزند شما رفتاري را نشان مي دهد كه براي كودكان كم سن و سال تر طبيعي است. در كودكان كم سن و سال رفتارهايي مثل نگهداشتن نفس يا ابراز خشم مفرط، ناشي از نااميدي و رنجيدگي خاطر از ناتواني در كنترل اوضاع است. در اين موارد والدين بايد از تنبيه فرزند خود بپرهيزند و در صورت امكان از اتاق خارج شوند.
در برخي از مواقع كودك نياز به حمايت و تسلاي خاطر والدين خود دارد.
درحالي كه دروغ گفتن يا دزدي كردن در كودكان كم سن و سال تا حدي طبيعي است ولي در صورت ادامه يافتن اين مسائل بايد دخالت كنيد، تنبلي، خشم مفرط، رفتارهاي ضداجتماعي و پرخاشگري نبايد طبيعي قلمداد شوند.
بي نظمي عدم تمركز: افرادي كه از بي نظمي عدم تمركز رنج مي برند نمي توانند به خوبي وظايف خود را انجام دهند. آنها اشتباهات زيادي مرتكب مي شوند، علاقه چنداني به تلاش فكري ندارند، بدون تفكر حرف مي زنند و سخنان ديگران را قطع مي كنند.
والدين عزيز! رفتار كودك خود را در خانه و مدرسه تحت نظر داشته باشيد.
5- مشكلات خواب
بي نظمي در خواب به مفهوم كم خوابي و يا پرخوابي است. طولاني ترين مدت خواب براي كودكان يك تا سه ماه بين نيمه شب و صبح است ولي در يك سالگي 30درصد از كودكان ممكن است شب ها بيدار شوند.
مي توان گفت در پنج سالگي است كه الگوي ثابتي براي خواب شكل مي گيرد ولي رفتار والدين و عوامل ديگر در اين مسئله دخالت دارند. بي نظمي در خواب مي تواند تأثير زيادي بر روي روند رشد آگاهي كودك و عملكرد والدين او بگذارد.
تحقيقات نشان مي دهد در كودكان 2 تا 3 ساله ميان بي نظمي در خواب و بي نظمي در احساسات و رفتار ارتباط تنگاتنگي وجود دارد.
از دست دادن حافظه و چاقي نيز مي تواند از تبعات بي نظمي در خواب باشد.
تعيين زمان مناسبي براي رفتن به بستر، انجام فعاليت هاي آرامش بخش و استفاده از نور مناسب به بهتر شدن الگوي خواب منجر مي شود. هنگام خواب كودك به اعتراض هاي او توجه نكنيد. البته از اين امر اطمينان حاصل كنيد كه بيمار نباشد. در عوض قبل از خوابيدن با او به فعاليت هاي مناسب بپردازيد. تحقيقات نشان مي دهد اين كار بسيار مفيد خواهد بود.