پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرمودند:
يفتحُ ابوابُ السماءِ بالرَّحمةِ في اَربعِ مواضِعَ عندَ نزولِ المطرِ و عندَ نَظَرِ الولدِ في وجهِ الوالدينِ وعندَ فَتْحِ بابِ الکعبةِ و عندَ النکاحِ.
درهاي آسمان رحمت الهي در چهار مورد گشوده مي شود، هنگام آمدن باران، آنگاه که فرزند به صورت پدر و مادر خود نگاه کند و هنگام بازگشايي درب خانه خدا و هنگام ازدواج، کسي که دوست دارد خدا را پاک و مطهر ملاقات کند، بايد به زناشويي بپردازد.
بحار الأنوار, ج 100، ص 221
يفتحُ ابوابُ السماءِ بالرَّحمةِ في اَربعِ مواضِعَ عندَ نزولِ المطرِ و عندَ نَظَرِ الولدِ في وجهِ الوالدينِ وعندَ فَتْحِ بابِ الکعبةِ و عندَ النکاحِ.
درهاي آسمان رحمت الهي در چهار مورد گشوده مي شود، هنگام آمدن باران، آنگاه که فرزند به صورت پدر و مادر خود نگاه کند و هنگام بازگشايي درب خانه خدا و هنگام ازدواج، کسي که دوست دارد خدا را پاک و مطهر ملاقات کند، بايد به زناشويي بپردازد.
بحار الأنوار, ج 100، ص 221
امام سجاد علیه السّلام فرمودند:
و امّا حقُّ امِّكَ: أن تعلَمَ أنَّها حمَلتكَ حيثُ لا يَحتَملُ أحدٌ أحداً و أعطَتكَ مِن ثَمرةِ قلبها ما لا يُعطي أحَدٌ أحداً ... .
و امّا حق مادرت بر تو اين است كه بداني! او تو را در درون خود حمل نمود در موقعي كه هيچ كس توان حمل كسي را در آن موقعيت ندارد و از ميوه دل و جانش به تو عطا كرد كه هيچ كس اين لطف را در حق ديگري نمي كند، با تمام اعضاء و جوارح خود از تو مراقبت نمود و بدون اينكه باكي از گرسنگي و تشنگي خود داشته باشد و متوجه آن گردد، تو را سير نموده و به تو آب نوشاند، خود با كمترين لباس به سر برد و تو را پوشاند، در حرارت آفتاب نشست و تو را در سايه نهاد، به خاطر تو از خواب ناز چشم پوشانيد و تو را از سرما و گرم محفوظ داشت تا براي او زنده بماني، پس به درستي كه توان و طاقت تشكر و قدرراني از او را نخواهي داشت، مگر با كمك و توفيق خداوند سبحان.
بحار الانوار، ج 74، ص 6
و امّا حقُّ امِّكَ: أن تعلَمَ أنَّها حمَلتكَ حيثُ لا يَحتَملُ أحدٌ أحداً و أعطَتكَ مِن ثَمرةِ قلبها ما لا يُعطي أحَدٌ أحداً ... .
و امّا حق مادرت بر تو اين است كه بداني! او تو را در درون خود حمل نمود در موقعي كه هيچ كس توان حمل كسي را در آن موقعيت ندارد و از ميوه دل و جانش به تو عطا كرد كه هيچ كس اين لطف را در حق ديگري نمي كند، با تمام اعضاء و جوارح خود از تو مراقبت نمود و بدون اينكه باكي از گرسنگي و تشنگي خود داشته باشد و متوجه آن گردد، تو را سير نموده و به تو آب نوشاند، خود با كمترين لباس به سر برد و تو را پوشاند، در حرارت آفتاب نشست و تو را در سايه نهاد، به خاطر تو از خواب ناز چشم پوشانيد و تو را از سرما و گرم محفوظ داشت تا براي او زنده بماني، پس به درستي كه توان و طاقت تشكر و قدرراني از او را نخواهي داشت، مگر با كمك و توفيق خداوند سبحان.
بحار الانوار، ج 74، ص 6
امام سجاد علیه السّلام فرمودند:
وَ اَمّا حقُّ أبيكَ فأن تعلَمَ أنَّهُ أصلكَ فأنك لولاه لم تَكُن، فَمهما رأيتَ من نفسِكَ ما يُعجِبكَ فاعلَم أن اباكَ أصلُ النّعمةِ عَليكَ فيه... .
و امّا حق پدرت بر تو اين است كه: بداني او اصل و ريشه توست، زيرا اگر او نبود تو نيز نبودي پس هر چه در وجود تو، تو را به شگفتي و خشنودي وا مي دارد، بدان كه پدرت منشاء و اساسِ آن نعمت است، پس خداي را حمد و سپاس گو و بر قدر و منزلتِ او شاكر باش.
بحار الانوار، ج 74، ص 6
وَ اَمّا حقُّ أبيكَ فأن تعلَمَ أنَّهُ أصلكَ فأنك لولاه لم تَكُن، فَمهما رأيتَ من نفسِكَ ما يُعجِبكَ فاعلَم أن اباكَ أصلُ النّعمةِ عَليكَ فيه... .
و امّا حق پدرت بر تو اين است كه: بداني او اصل و ريشه توست، زيرا اگر او نبود تو نيز نبودي پس هر چه در وجود تو، تو را به شگفتي و خشنودي وا مي دارد، بدان كه پدرت منشاء و اساسِ آن نعمت است، پس خداي را حمد و سپاس گو و بر قدر و منزلتِ او شاكر باش.
بحار الانوار، ج 74، ص 6
امام سجاد علیه السّلام فرمودند:
جاءَ رجل الي النّبي فقال: يا رسول الله ما مِن عملٍ قبيح الاّ قَد عَمِلتهُ فهل لي توبة؟ فقال لَه ... .
شخصي خدمت رسول خدا آمد و گفت: اي رسول خدا، من هيچ كار زشتي نمانده كه انجام نداده باشم، آيا مي توانم توبه كنم؟ رسول خدا فرمودند: آيا هيچ يك از پدر و مادرت زنده هستند؟ گفت: بله، پدرم. رسول خدا فرمودند: برو به او نيكي كن (تا آمرزيده شوي). وقتي او راه افتاد، پيامبر فرمودند: كاش مادرش زنده بود. (يعني اگر او زنده بود و به او نيكي مي كرد، زودتر آمرزيده مي شد.)
بحار الانوار، ج 74، ص 82
جاءَ رجل الي النّبي فقال: يا رسول الله ما مِن عملٍ قبيح الاّ قَد عَمِلتهُ فهل لي توبة؟ فقال لَه ... .
شخصي خدمت رسول خدا آمد و گفت: اي رسول خدا، من هيچ كار زشتي نمانده كه انجام نداده باشم، آيا مي توانم توبه كنم؟ رسول خدا فرمودند: آيا هيچ يك از پدر و مادرت زنده هستند؟ گفت: بله، پدرم. رسول خدا فرمودند: برو به او نيكي كن (تا آمرزيده شوي). وقتي او راه افتاد، پيامبر فرمودند: كاش مادرش زنده بود. (يعني اگر او زنده بود و به او نيكي مي كرد، زودتر آمرزيده مي شد.)
بحار الانوار، ج 74، ص 82
امام باقر علیه السّلام فرمودند:
ثلاثٌ لم يجعلِ الله لأحدٍ فيهنَّ رُخصةً: أداءُ الامانَة ... و برّ الوالدينِ برَّين كانا أو فاجرين.
خداوند سبحان در سه چيز به احدي اجازه ترك نداده است: 1. اداي امانت به صاحبِ آن خواه نيكوكار باشد، خواه فاجر و گنهكار. 2. وفاي به عهد نسبت به هر كسي، نيكوكار باشد يا بدكار. 3. نيكي به پدر و مادر خواه انسانهاي خوب و نيكوكاري باشند، خواه گنهكار و اهل فجور.
وسائل الشيعه، ج 21، ص 490
ثلاثٌ لم يجعلِ الله لأحدٍ فيهنَّ رُخصةً: أداءُ الامانَة ... و برّ الوالدينِ برَّين كانا أو فاجرين.
خداوند سبحان در سه چيز به احدي اجازه ترك نداده است: 1. اداي امانت به صاحبِ آن خواه نيكوكار باشد، خواه فاجر و گنهكار. 2. وفاي به عهد نسبت به هر كسي، نيكوكار باشد يا بدكار. 3. نيكي به پدر و مادر خواه انسانهاي خوب و نيكوكاري باشند، خواه گنهكار و اهل فجور.
وسائل الشيعه، ج 21، ص 490
امام رضا علیه السّلام فرمودند:
سألَ رجلٌ رسولَ اللهِ - صلّي الله عليه و آله -: ما حقُّ الوالِدِ علي ولدهِ؟ قال: لا يسميّهِ باسْمِهِ، و لا يمشي بين يديهِ و لا يجلسُ قبلَهُ و لا يستَسِبُّ له.
مردي از پيامبر خدا - صلّي الله عليه و آله - سؤال كرد: حقّ پدر بر فرزند چيست؟ حضرت فرمودند: او را با نام صدا نكند، در راه رفتن از او جلو نيفتد، قبل از او ننشيند و كاري انجام ندهد كه مردم پدرش را لعنت كرده و دشنام دهند.
بحارالانوار، ج 74، ص 45
سألَ رجلٌ رسولَ اللهِ - صلّي الله عليه و آله -: ما حقُّ الوالِدِ علي ولدهِ؟ قال: لا يسميّهِ باسْمِهِ، و لا يمشي بين يديهِ و لا يجلسُ قبلَهُ و لا يستَسِبُّ له.
مردي از پيامبر خدا - صلّي الله عليه و آله - سؤال كرد: حقّ پدر بر فرزند چيست؟ حضرت فرمودند: او را با نام صدا نكند، در راه رفتن از او جلو نيفتد، قبل از او ننشيند و كاري انجام ندهد كه مردم پدرش را لعنت كرده و دشنام دهند.
بحارالانوار، ج 74، ص 45
امام صادق علیه السّلام فرمودند:
بينا موسي بن عمران يُناجي عزّوجلّ اذ رأي رَجُلاً تحت عرش الله عزّوجلّ فقال: يا ربِّ ... .
هنگامي كه حضرت موسي عليه السّلام مشغول مناجات با پروردگارش بود، مردي را ديد كه در سايه عرش الهي در ناز و نعمت است، عرض كرد: خدايا اين كيست كه عرش تو بر او سايه افكنده است؟ خداوند متعال فرمودند: او نسبت به پدر و مادرش نيكوكار بود و هرگز سخن چيني نمي كرد.
بحارالانوار، ج 74، ص 65
بينا موسي بن عمران يُناجي عزّوجلّ اذ رأي رَجُلاً تحت عرش الله عزّوجلّ فقال: يا ربِّ ... .
هنگامي كه حضرت موسي عليه السّلام مشغول مناجات با پروردگارش بود، مردي را ديد كه در سايه عرش الهي در ناز و نعمت است، عرض كرد: خدايا اين كيست كه عرش تو بر او سايه افكنده است؟ خداوند متعال فرمودند: او نسبت به پدر و مادرش نيكوكار بود و هرگز سخن چيني نمي كرد.
بحارالانوار، ج 74، ص 65
از امام صادق عليه السّلام پرسيدند: برترين اعمال كدامند؟ حضرت فرمودند:
الصّلاةُ لِوَقتِها و برّ الوالدين و الجِهادُ في سبيل اللهِ.
. نماز اوّل وقت، نيكي به پدر و مادر و جهاد در راه خدا
بحار الانوار، ج 74، ص 85
الصّلاةُ لِوَقتِها و برّ الوالدين و الجِهادُ في سبيل اللهِ.
. نماز اوّل وقت، نيكي به پدر و مادر و جهاد در راه خدا
بحار الانوار، ج 74، ص 85
امام رضا علیه السّلام فرمودند:
انَّ اللهَ عزّوجلّ ... أمر بالشّكر لهُ و بالوالدين فمن لم يشكر والديه لم يشكرُ الله.
همانا خداوند عزّوجلّ به سپاسگذاري از خود و پدر و مادر فرمان داده است. پس كسي كه از پدر و مادر خويش سپاسگذاري نكند، شكر خداوند را نيز به جا نياورده است.
بحارالانوار، ج 74، ص 77
انَّ اللهَ عزّوجلّ ... أمر بالشّكر لهُ و بالوالدين فمن لم يشكر والديه لم يشكرُ الله.
همانا خداوند عزّوجلّ به سپاسگذاري از خود و پدر و مادر فرمان داده است. پس كسي كه از پدر و مادر خويش سپاسگذاري نكند، شكر خداوند را نيز به جا نياورده است.
بحارالانوار، ج 74، ص 77
امام رضا علیه السّلام فرمودند:
برّ الوالدين واجبٌ و ان كان مُشركين و لا طاعةُ لهما في معصية الخالق ... .
نيكي به پدر و مادر واجب است اگر چه آنها مشرك باشند، البته در جائي كه اطاعت از آنها موجب معصيت و نافرماني پروردگار شود، نبايد فرمانبرداري نمود.
تفسير صافي، ج 2، ص 37
برّ الوالدين واجبٌ و ان كان مُشركين و لا طاعةُ لهما في معصية الخالق ... .
نيكي به پدر و مادر واجب است اگر چه آنها مشرك باشند، البته در جائي كه اطاعت از آنها موجب معصيت و نافرماني پروردگار شود، نبايد فرمانبرداري نمود.
تفسير صافي، ج 2، ص 37
امام صادق علیه السّلام فرمودند:
مَنْ نَظَر الي أبَويه نَظَرَ ماقتٍ و هُما ظالمانِ لَهُ، لم يَقبَلِ اللهُ لَهُ صلاةً.
هر کس به پدر و مادرش از روي غضب نگاه كند حتي در حالي که آنها در حق او ظلم مي کنند، خدا هيچ نمازي را از او قبول نمي نمايد.
اصول كافي، ج 4، ص 50
مَنْ نَظَر الي أبَويه نَظَرَ ماقتٍ و هُما ظالمانِ لَهُ، لم يَقبَلِ اللهُ لَهُ صلاةً.
هر کس به پدر و مادرش از روي غضب نگاه كند حتي در حالي که آنها در حق او ظلم مي کنند، خدا هيچ نمازي را از او قبول نمي نمايد.
اصول كافي، ج 4، ص 50
امام صادق علیه السّلام فرمودند:
جاءَ رجلٌ الي النبيّ - صلّي الله عليه و آله - فقال يا رسول الله من أبَرُّ؟ قالَ: اُمُّكَ، قالَ: ثمَّ من: قال اُمُّكَ ... .
شخصي خدمت رسول خدا - صلّي الله عليه و آله - رسيد و گفت: اي رسول خدا به چه كسي نيكي كنم؟ حضرت فرمودند: به مادرت. گفت: بعد از او به چه كسي؟ حضرت فرمودند: به مادرت. گفت: سپس به چه كسي؟ حضرت فرمودند: به مادرت. باز پرسيد: بعد از او به چه كسي؟ حضرت فرمودند: به پدرت.
بحارالانوار، ج 74، ص 94
جاءَ رجلٌ الي النبيّ - صلّي الله عليه و آله - فقال يا رسول الله من أبَرُّ؟ قالَ: اُمُّكَ، قالَ: ثمَّ من: قال اُمُّكَ ... .
شخصي خدمت رسول خدا - صلّي الله عليه و آله - رسيد و گفت: اي رسول خدا به چه كسي نيكي كنم؟ حضرت فرمودند: به مادرت. گفت: بعد از او به چه كسي؟ حضرت فرمودند: به مادرت. گفت: سپس به چه كسي؟ حضرت فرمودند: به مادرت. باز پرسيد: بعد از او به چه كسي؟ حضرت فرمودند: به پدرت.
بحارالانوار، ج 74، ص 94
از امام صادق عليه السّلام در مورد معناي آيه « و بالوالدين احساناً» پرسيدند، حضرت فرمودند:
احسان به پدر و مادر اين است كه رفتارت را با آنها نيكو سازي و مجبورشان نکني تا چيزي را كه نياز دارند از تو بخواهند.(يعني قبل از اظهار نياز درخواست آنها را برطرف كني.)
بحارالانوار، ج 74، ص 79
احسان به پدر و مادر اين است كه رفتارت را با آنها نيكو سازي و مجبورشان نکني تا چيزي را كه نياز دارند از تو بخواهند.(يعني قبل از اظهار نياز درخواست آنها را برطرف كني.)
بحارالانوار، ج 74، ص 79
امام صادق علیه السّلام فرمودند:
لا تملَأ عينيكَ من النَّظَرِ اليهما الاّ برحمةٍ و رقَّةٍ و لا ترفَع صوتكَ فوقَ أصواتِهِما و لا يَديكَ فوق أيديهما و لا تتقدَّم قُدّامهُما.
چشمهايت را جز از روي دلسوزي و مهرباني به پدر و مادر خيره مكن و صدايت را بلندتر از صداي آنان نبر و دستهايت را بالاتر از دستهاي آنان نياور و جلوتر از آنان قدم بر مدار.
بحارالانوار، ج 74، ص 79
لا تملَأ عينيكَ من النَّظَرِ اليهما الاّ برحمةٍ و رقَّةٍ و لا ترفَع صوتكَ فوقَ أصواتِهِما و لا يَديكَ فوق أيديهما و لا تتقدَّم قُدّامهُما.
چشمهايت را جز از روي دلسوزي و مهرباني به پدر و مادر خيره مكن و صدايت را بلندتر از صداي آنان نبر و دستهايت را بالاتر از دستهاي آنان نياور و جلوتر از آنان قدم بر مدار.
بحارالانوار، ج 74، ص 79
امام صادق علیه السّلام فرمودند:
ما يمنَعُ الرّجل منكم أن يَبرَّ والديه حييّن أو ميّتين، يصلّي عنهما و يتصدّق عنهما و يحجَّ عنهما ... .
چه چيز مانع شخص مي شود که وقتي پدر و مادرش زنده يا مرده اند، به آنها نيكي كند، به اين صورت كه به نيّت آنها نماز بخواند، صدقه بدهد، حجّ به جا آورد و روزه بگيرد، زيرا اگر چنين كند ثواب آنها به پدر و مادرش مي رسد و به خود شخص هم همان قدر ثواب داده مي شود، به علاوه خداوند متعال به واسطه كارهاي نيك و نماز، خير زيادي به او عطا مي كند.
بحارالانوار، ج 74، ص 46
ما يمنَعُ الرّجل منكم أن يَبرَّ والديه حييّن أو ميّتين، يصلّي عنهما و يتصدّق عنهما و يحجَّ عنهما ... .
چه چيز مانع شخص مي شود که وقتي پدر و مادرش زنده يا مرده اند، به آنها نيكي كند، به اين صورت كه به نيّت آنها نماز بخواند، صدقه بدهد، حجّ به جا آورد و روزه بگيرد، زيرا اگر چنين كند ثواب آنها به پدر و مادرش مي رسد و به خود شخص هم همان قدر ثواب داده مي شود، به علاوه خداوند متعال به واسطه كارهاي نيك و نماز، خير زيادي به او عطا مي كند.
بحارالانوار، ج 74، ص 46
امام صادق علیه السّلام فرمودند:
و منَ العُقوقِ أن ينظُرَ الرّجِلُ الي والديه فَيُحدَّ النَّظر اليهما.
از چيزهايي كه موجب عاق شدن است، اين است كه انسان به پدر و مادر خويش تيز نگاه كند.(خيره شود)
اصول كافي، ج 4، ص 50
و منَ العُقوقِ أن ينظُرَ الرّجِلُ الي والديه فَيُحدَّ النَّظر اليهما.
از چيزهايي كه موجب عاق شدن است، اين است كه انسان به پدر و مادر خويش تيز نگاه كند.(خيره شود)
اصول كافي، ج 4، ص 50
امام صادق علیه السّلام فرمودند:
عقُوقُ الوالدين مِن الكبائر لأنّ الله عزّوجلّ، جَعَل العاقَّ عَصيّاً شقيّاً.
عاق پدر و مادر شدن از گناهان كبيره است، زيرا خداوند متعال عاقّ والدين را گناهكار شقّي شمرده است.
بحارالانوار، ج 74، ص 74
عقُوقُ الوالدين مِن الكبائر لأنّ الله عزّوجلّ، جَعَل العاقَّ عَصيّاً شقيّاً.
عاق پدر و مادر شدن از گناهان كبيره است، زيرا خداوند متعال عاقّ والدين را گناهكار شقّي شمرده است.
بحارالانوار، ج 74، ص 74
امام صادق علیه السّلام فرمودند:
یَجبُ للوالدَین علی الوَلَدِ ثلاثةُ أشیاءَ: شکرهما علی کلّ حالٍ، و طاعتهما فیما یأمرانه و ینهیانه عنه فی غیر معصیة اللهِ و نصیحتهما فی السّر و العلانیة.
پدر و مادر سه حق بر فرزند خویش دارند: 1. در هر حال سپاس گذار و شاکر آنان باشد. 2. در آنچه به آن امر و یا از آن نهی می کنند، مطیع آنان باشد، مگر اینکه موجب معصیت پروردگار شود. 3. در آشکار و نهان، خیرخواه و دلسوز آنان باشد.
تحف العقول، ص 238
یَجبُ للوالدَین علی الوَلَدِ ثلاثةُ أشیاءَ: شکرهما علی کلّ حالٍ، و طاعتهما فیما یأمرانه و ینهیانه عنه فی غیر معصیة اللهِ و نصیحتهما فی السّر و العلانیة.
پدر و مادر سه حق بر فرزند خویش دارند: 1. در هر حال سپاس گذار و شاکر آنان باشد. 2. در آنچه به آن امر و یا از آن نهی می کنند، مطیع آنان باشد، مگر اینکه موجب معصیت پروردگار شود. 3. در آشکار و نهان، خیرخواه و دلسوز آنان باشد.
تحف العقول، ص 238
امام صادق علیه السّلام فرمودند:
يا ميسر قد حضر اجلك غير مرة و لا مرتين، كل ذلك يؤخر الله اجلك، لصلتك قرابتك، و ان كنت تريد ان يزاد في عمرك فبر شيخيك يعني ابويك.
اي ميسر (يکي از اصحاب حضرت) بارها اجل و مرگ تو فرا رسيده و هر بار خداوند آن را به خاطر صله رحم با خويشاوندانت به تاخير انداخته است و اگر مي خواهي خداوند بر عمر تو را زياد كند، به پدر و مادرت نيكي كن.
الکافي، ج 2، ص 158
يا ميسر قد حضر اجلك غير مرة و لا مرتين، كل ذلك يؤخر الله اجلك، لصلتك قرابتك، و ان كنت تريد ان يزاد في عمرك فبر شيخيك يعني ابويك.
اي ميسر (يکي از اصحاب حضرت) بارها اجل و مرگ تو فرا رسيده و هر بار خداوند آن را به خاطر صله رحم با خويشاوندانت به تاخير انداخته است و اگر مي خواهي خداوند بر عمر تو را زياد كند، به پدر و مادرت نيكي كن.
الکافي، ج 2، ص 158
امام صادق علیه السّلام فرمودند:
يا هشام ! افضل ما يتقرب به العبد الى الله بعد معرفة به الصلوة و بر الوالدين و ترك الحسد و العجب و الفخر ؛
بهترين وسيله اى كه انسان را به خداوند نزديك مى سازد، بعد از خداشناسى ، نماز و نيكوكارى به پدرو مادر و ترك رذيله هاى حسد و عجب و فخرفروشى است .
تحف العقول ، ص 455
بستن چشم بر روي «حرام» صد دريچه به روي «باغ معني» و بوستان كمال ميگشايد. قهرمان كسي است كه بر هوسهاي شيطاني و وسوسههاي ابليسي غالب آيد. و ... شيعه كسي است كه آن چنان زندگي كند كه بتواند سربلند و با عزت، به روي محمد و علي و فاطمه عليهم السلام بنگرد. اينك اين شما، و اين پایگاه «بوستان حجاب»...